VIII SA/Wa 1059/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant referent stażysta Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent Miasta R. nałożył solidarnie na B.K. i B. M. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości przy ul. G. [...] w R. do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w ul. G.. Jednocześnie wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia [...] czerwca 2010 r. O wykonaniu obowiązku należało niezwłocznie powiadomić organ egzekucyjny, w przeciwnym przypadku Prezydent zagroził nałożeniem dalszych grzywien w tej samej lub wyższej kwocie. Postanowienie to zaskarżyła B.M. podnosząc, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł znaczną jej część przeznacza na leczenie nadciśnienia. Poza tym na własny koszt dokonała naprawy kanału sanitarnego znajdującego się na przedmiotowej działce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że grzywna w celu przymuszenia jest formą nacisku w celu skłonienia zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania. Grzywna powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej nieuiszczenie w celu przeciągnięcia postępowania egzekucyjnego a sama grzywna była możliwa do egzekucji. Właścicielki działki położonej w R. przy ul. G. [...] zostały zobowiązane do przyłączenia swojej posesji do istniejącego kanału sanitarnego znajdującego się w ul. G. decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2008 r. w terminie do [...] kwietnia 2009 r. Decyzji tej nie wykonały. Upomnienie również nie odniosło oczekiwanego skutku. W tej sytuacji zasadnym było nałożenie grzywny. Podnoszona w zażaleniu trudna sytuacja B. M. była badana w postępowaniu organu I instancji. Wysokość grzywny została ustalona z uwzględnieniem dochodów uzyskiwanych przez osoby zobowiązane i jednocześnie uwzględnia swoją rolę jako środka przymusu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła B.M.. W skardze podniosła ponownie swoją trudną sytuację materialną a także wskazała, że ostatnie oszczędności wydała na naprawę kanału kanalizacyjnego zniszczonego przez rodzinę K.. Wyraziła też obawę, że nie będzie jej stać na płacenie rachunków za korzystanie z miejskiej kanalizacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wnosiło o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Nałożona nim grzywna w celu przymuszenia została nałożona, aby wyegzekwować wymagalny obowiązek przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej, czyli wykonania czynności, o których mowa w art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), w którym określono przypadki stosowania tego środka egzekucyjnego. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Tryb stosowania środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym w postaci grzywny w celu przymuszenia (vide art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwsze ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., przywoływanej dalej jako: "ustawa egzekucyjna") uregulował ustawodawca w przepisach działu III, rozdziału 2 art. 119-126 ww. ustawy. Zgodnie z przepisem art. 119 ww. ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku uregulował ustawodawca w art. 121 ww. ustawy. Po myśli art. 122 ustawy egzekucyjnej, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 ww. ustawy). Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent Miasta R. nałożył solidarnie na B. K. i B. M. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości przy ul. G. [...] w R. do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej w ul. G.. Jednocześnie wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie do dnia [...] czerwca 2010 r. O wykonaniu obowiązku należało niezwłocznie powiadomić organ egzekucyjny, w przeciwnym przypadku Prezydent zagroził nałożeniem dalszych grzywien w tej samej lub wyższej kwocie. Jednocześnie organ egzekucyjny doręczył zobowiązanym tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2010 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że zostały spełnione wszystkie warunki formalne wymagane do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Wysokość nałożonej zaskarżonym postanowieniem grzywny została też dostosowana do jej celu. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, mającym na celu zmuszenie do wykonania obowiązku, a nie sankcją karną. Wobec tego, jeżeli obowiązek zostanie wykonany, to nieuiszczona grzywna podlega umorzeniu (art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W razie wykonania obowiązku prawo przewiduje nawet możliwość zwrócenia już zapłaconej grzywny (art. 126 powołanej ustawy). Fakt, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest sankcją karną, lecz środkiem dyscyplinującym, powoduje, że sytuacja majątkowa zobowiązanego i możliwość jej zapłacenia mają znaczenie jedynie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność tego środka egzekucyjnego. Należy wręcz stwierdzić, że grzywna ta powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie w celu przeciągnięcia postępowania egzekucyjnego i oddalenia osobistego albo zastępczego wykonania obowiązku. Wobec tego, twierdzenie skarżącej, że nie stać jej na zapłacenie grzywny w wysokości [...] zł, nie stanowi podstawy do uznania, iż została ona wymierzona ponad konieczną potrzebę. Podkreślić należy, że na Skarżącą obowiązek przyłączenia do kanalizacji został nałożony na początku 2009r. zaś pierwsze postanowienie o nałożeniu grzywny wydano [...].10.2009r. Upłynęło więc wystarczająco dużo czasu aby wywiązać się z nałożonego obowiązku. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo też ustalono opłatę egzekucyjną. Jeżeli chodzi o zarzut skargi związany z trudną sytuacją skarżącej, to należy stwierdzić, że brak podstaw prawnych, aby organ egzekucyjny i jednocześnie wierzyciel mógł z tego powodu odstąpić od egzekucji wymagalnego obowiązku. Pozostałe zarzuty Skarżącej dotyczące konfliktu rodzinnego na tle rozliczeń majątkowych pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, że skarga skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, i dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją.