VIII SA/Wa 106/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązań podatkowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. "[...]" sp. z o.o. zastępowania przez doradcę podatkowego wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że majątek skarżącej spółki w szczególności samochody stanowiące jedno ze źródeł uzyskiwania dochodu zostały zabezpieczone przez Prokuraturę Okręgową w R. Niemożliwe jest więc ich zbycie i zgromadzenie w ten sposób środków pozwalających na pokrycie kosztów postępowania. Wyjaśniono, że środki finansowe w wysokości [...] zł znajdujące się na rachunku bankowym spółki zostały również zablokowane przez Prokuraturę. Wobec powyższego konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego prowadziłaby w rezultacie do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym postawienia spółki w stan upadłości. Wobec powziętych wątpliwości, co do możliwości finansowych skarżącej spółki pismem z dnia [...] marca 2009 r. zobowiązano skarżącą do uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie zeznań podatkowych spółki za lata 2006 – 2007, informacji o wysokości osiągniętego zysku lub poniesionej straty w 2008 r., odpisów aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy, udokumentowania podnoszonej okoliczności o braku możliwości dysponowania zgromadzonymi na rachunku środkami, a także informacji o wszystkich przyczynach uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości [...] zł. W odpowiedzi działający w imieniu spółki doradca podatkowy oświadczył, że dostarczenie opisanych wyżej dokumentów nie jest możliwe bowiem zostały one zabezpieczone na potrzeby prowadzonego postępowania prokuratorskiego. Do pisma załączono kserokopię zawiadomienia Urzędu Skarbowego w R. o zajęciu na rachunku bankowym kwoty [...] zł oraz kserokopię postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Skarżąca nie wykazała bowiem w żaden sposób, że istotnie znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej jej partycypowanie w kosztach postępowania, które na obecnym jego etapie wynoszą [...] zł (wpis od skargi). Poza złożonym dokumentem o zabezpieczeniu na rachunku bankowym kwoty [...] zł spółka nie nadesłała żadnych informacji świadczących o jej trudnej sytuacji finansowej. Nie wyjaśniła, czy wobec kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej reguluje swoje zobowiązania wobec kontrahentów, a także czy otrzymuje od nich jakiekolwiek należności. Jednocześnie stwierdzić należy, że skoro skarżąca posiadała środki na ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika to wątpliwe wydają się być jej trudności w zgromadzeniu środków na uiszczenie wpisu od skargi, zwłaszcza wobec charakteru i rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że spółka "[...]" nie wykazała, że jej aktualna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.