VIII SA/Wa 1070/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-24
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego, a pozostali członkowie rodziny są rencistami i osobami wymagającymi opieki, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uznał, że sytuacja finansowa i rodzinna wnioskodawcy, uwzględniająca dochody z gospodarstwa rolnego i renty członków rodziny, a także ich stan zdrowia i wiek, uzasadnia przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
S. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za zajęcie nieruchomości. Wnioskodawca argumentował, że jego dochody z gospodarstwa rolnego oraz renty członków rodziny (żona, ojciec, siostra, syn) są niewystarczające na pokrycie bieżących opłat, leków i nauki syna, a także wymaga opieki nad schorowanymi członkami rodziny. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za zajęcie nieruchomości postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi S. T. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, ojcem i siostrą (rencistami) oraz synem (uczniem). Wyjaśnił, że opiekuje się żoną, która jest po [...], niepełnosprawną siostrą i [...] - letnim ojcem. Osiągany przez członków rodziny dochód z tytułu renty ([...] zł łącznie) z trudem wystarcza na pokrycie bieżących opłat, wykupienie niezbędnych leków oraz naukę syna. Jako jedyny majątek wymienił dom [...] m², nieruchomość rolną – [...] ha przeliczeniowego oraz budynki gospodarcze.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z jego treści wynika bowiem, że skarżący utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego, natomiast pozostali członkowie rodziny są rencistami, osobami schorowanymi, w podeszłym wieku (ojciec) wymagającymi opieki. Wprawdzie osiągany przez rodzinę dochód jest stały, to jednak biorąc pod uwagę koszty bieżącego utrzymania oraz wydatki na leki uznano, że z dochodu tego skarżący nie będzie w stanie wygospodarować środków niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło