VIII SA/Wa 1071/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącego W. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postanowieniem z [...] września 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS", "Dyrektor IS" lub "organ odwoławczy") stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] maja 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. (I – III, VIII – XI) wydanej dla W. R. (dalej: "skarżący"). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor IS wskazał między innymi przepisy art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.; dalej: "Op"). 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor IS wskazał, że decyzja wymiarowa Naczelnika US, od której skarżący wniósł odwołanie, zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia. Przesyłka listowa zawierająca przedmiotową decyzję została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego [...] czerwca 2016 r., w trybie zastępczym przewidzianym w art. 150 § 2 Op. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Op, upłynął z dniem [...] czerwca 2016 r. Pełnomocnik skarżącego złożył zaś odwołanie od decyzji wymiarowej organu I instancji w dniu [...] sierpnia 2016 r. (w załączeniu do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania). Wskazał przy tym na wadliwość doręczenia decyzji w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 150 § 2 Op. Postanowieniem z [...] września 2016 r. Dyrektor IS odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Tego samego dnia wydał odrębne postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, które jest przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy uznał, że dokument urzędowy jakim jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki, świadczy o tym, że decyzja, od której skarżący wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, została skarżącemu skutecznie doręczona [...] czerwca 2016 r. w trybie zastępczym, zgodnie z art. 150 § 2 Op. Skoro odwołanie zostało wniesione [...] sierpnia 2016 r., czyli po upływie terminu przewidzianego dla tej czynności, to mając na uwadze akt odmawiający przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, należało wydać również postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. 2. Postępowanie sądowe. 2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z [...] listopada 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie organu odwoławczego. Występując o uchylenie w całości zaskarżonego aktu, autor skargi postawił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, 187 § 1, 191, 194, 229 i 233 § 2 Op w związku z art. 150 § 2 Op poprzez to, że organ podatkowy nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że operator pocztowy (Poczta Polska) w prawidłowy sposób i skutecznie zawiadomił pełnomocnika skarżącego o istnieniu pisma (przesyłki). W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że pełnomocnik skarżącego nie posiada oddawczej skrzynki pocztowej. Czyli doręczyciel nie dopełnił swojego obowiązku udokumentowania w sposób prawidłowy doręczenia przesyłki listowej poprzez precyzyjne wypełnienie dowodu potwierdzenia odbioru. Tym samym pocztowy dowód doręczenia przesyłki nie odzwierciedla rzeczywistości i nie potwierdza spełnienia wymogów przewidzianych w z art. 150 § 2 Op. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy mógł doręczyć decyzję pełnomocnikowi skarżącego za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub w siedzibie organu, zgodnie z art. 144 § 5 Op. 2.2. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznał za chybione. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 4.1. W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym do Sądu postanowieniem Dyrektor IS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] maja 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. (I – III, VIII – XI). Uznał bowiem, że decyzja ta została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego (doradcy podatkowemu) w dniu [...] czerwca 2016 r. w trybie zastępczym, zgodnie z art. 150 § 2 Op. Skarżący wniósł zaś odwołanie od tej decyzji [...] sierpnia 2016 r., czyli z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Dyrektor IS wskazał przy tym na swoje postanowienie z [...] września 2016 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kontroli Sądu poddane zostało zatem postanowienie kończące wstępne stadium postępowania odwoławczego, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op. 4.2. Z treści art. 228 § 1 pkt 2 Op wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest ostateczne (art. 228 § 2 Op). 5. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, czyli art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 – 3 Op, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wystąpiły zatem przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uppsa, uzasadniające wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Dyrektor IS nie przeprowadził bowiem stosownego postępowania podatkowego celem zweryfikowania twierdzeń skarżącego, który wskazywał na wadliwość doręczenia jego pełnomocnikowi decyzji wymiarowej organu I instancji w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 150 § 2 Op. Nie przeprowadził dowodu z oględzin budynku (lokalu), w którym rzekomo znajduje się oddawcza skrzynka pocztowa wskazana przez doręczyciela pocztowego w dokumencie urzędowym będącym kluczowym dowodem w sprawie. Nie wystąpił nawet do operatora pocztowego z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Pominął zatem zastrzeżenie przewidziane w art. 194 § 3 Op, dotyczące możliwości wzruszenia tego, co wynika z dokumentu urzędowego. Odstąpił bowiem od obowiązku przeprowadzenia stosownego dowodu na wskazaną przez skarżącego okoliczność dotyczącą wadliwości pocztowego dowodu doręczenia przesyłki jako dokumentu urzędowego. W realiach niniejszej sprawy obowiązek wykazania, że decyzja wymiarowa Naczelnika US weszła do obrotu prawnego poprzez jej skuteczne doręczenie w trybie zastępczym spoczywa na Dyrektorze IS. 6. Skoro istnieją wątpliwości co do skuteczności doręczenia w trybie zastępczym pełnomocnikowi skarżącego decyzji wymiarowej Naczelnika US z [...] maja 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r., to znaczy, że Dyrektor IS co najmniej przedwcześnie wydał zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Orzeczenie tego rodzaju można bowiem wydać dopiero wówczas, gdy organ podatkowy udowodni, że decyzja wymiarowa, od której odwołuje się skarżący, weszła do obrotu prawnego z uwagi na skuteczne jej doręczenie. Zdaniem Sądu, Dyrektor IS nie wykazał, że ww. decyzja wymiarowa Naczelnika US została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego [...] czerwca 2016 r. w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 150 § 2 Op. Nie wykazał zatem, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem czternastodniowego terminu przewidzianego dla tej czynności. 7. Za zasadne Sąd uznał zatem zarzuty skargi w części, o której mowa wyżej. Kluczowe znaczenie należy bowiem przypisać kwestii podnoszonej przez skarżącego, dotyczącej skuteczności doręczenia w trybie zastępczym pełnomocnikowi skarżącego decyzji Naczelnika US wymiarowej z [...] maja 2016 r., od której skarżący wniósł odwołanie. 8. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu. W pierwszej kolejności należy zatem przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe dotyczące skuteczności doręczenia skarżącemu w dniu [...] czerwca 2016 r. decyzji wymiarowej Naczelnika US z [...] maja 2016 r., od której wniósł on odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. W szczególności należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające dotyczące kwestionowanych przez skarżącego okoliczności wynikających z dowodu urzędowego w postaci pocztowego dowodu doręczenia przesyłki listowej zawierającej decyzję wymiarową Naczelnika US z [...] maja 2016 r. 9. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 uppsa, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uppsa, Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, czyli uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania ([...] zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, jak w punkcie drugim sentencji wyroku) Sąd orzekł zaś na mocy przepisów art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 uppsa.