VIII SA/Wa 1072/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-02
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny, dodatek energetyczny i dodatek mieszkaniowy powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wliczyły zasiłek pielęgnacyjny, dodatek energetyczny i dodatek mieszkaniowy do dochodu skarżącego przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, te świadczenia nie są wyłączone z dochodu, dlatego zasadnie zostały odjęte od kryterium dochodowego.Stan faktyczny
Skarżący J.F. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zmianie decyzji przyznającej zasiłek stały. Zmiana wynikała z wejścia w życie nowego rozporządzenia w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych, co skutkowało obniżeniem wysokości zasiłku stałego skarżącego. Skarżący zarzucił, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatki z pomocy społecznej nie powinny być traktowane jako dochód.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Starszy referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2015 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji), działając na podstawie art. 3 – art. 10, art. 14, art. 17, art. 37, art. 102 ust. 2, art. 106, art. 109 - art. 110 ust. 7 - 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm., zwana dalej: u.p.s.), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 82 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz.U. z 2015 r. poz. 581 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1058, zwane dalej: rozporządzeniem w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych) oraz art. 104, art. 108 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwana dalej: k.p.a.), orzekł o zmianie decyzji Prezydenta Miasta [...] znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. (dalej: decyzja zmieniana) przyznającej świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w ten sposób, że w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego od dnia 1 października 2015 r. do nadal ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę [...] zł miesięcznie.
W pozostałej części organ I instancji decyzję zmienianą pozostawił bez zmian.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że przyczyną zmiany decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. było ustalenie nowego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej na kwotę 634 zł, co nastąpiło rozporządzeniem
w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych. W związku z tym, od
1 października 2015 r. skarżącemu przysługuje zasiłek stały w wysokości [...] zł, po uwzględnieniu jego dochodu w łącznej kwocie [...] zł (zasiłek pielęgnacyjny – [...] zł, dodatek energetyczny – [...]zł oraz dodatek mieszkaniowy – [...]zł).
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku stałego w pełnej wysokości, tj. dodatkowo kwotę [...] zł. Podał, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatki z pomocy społecznej nie powinny być traktowane jako dochód i odejmowane od ustalonego kryterium dochodowego.
Decyzją znak [...] z dnia [...] października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Kolegium, organ odwoławczy), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż
w związku z wejściem w życie z dniem 1 października 2015 r. rozporządzenia
w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych, zmieniła się na korzyść skarżącego wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, które aktualnie wynosi 634 zł. Dochód skarżącego to kwota [...] zł, zatem różnica między kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby wynosi [...] zł ([...] zł – [...]zł) i w takiej wysokości ustalono jego zasiłek stały od 1 października 2015 r. W związku z tym Kolegium uznało, że nie jest możliwe przyznanie skarżącemu zasiłku stałego w żądanej przez niego kwocie.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wyrównanie mu zasiłku stałego za miesiąc październik 2015 r. o kwotę [...] zł .
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą
w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd, rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji stanowił art. 37 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Kryteria dochodowe, o których wyżej mowa, określone zostały w art. 8 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy, kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań progu interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. W przypadku gdy Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych nie uzgodni
w przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala, nie niższe niż w przedstawionej propozycji, kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa
w ust. 5 i 6, w drodze rozporządzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego roku
(art. 9 ust. 8 u.p.s.).
Z dniem 1 października 2015 r. weszło w życie rozporządzenie w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych Zgodnie z § 1 pkt 1 litera a) tego aktu, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej zostało ustalone
w wysokości 634 zł, natomiast maksymalna kwota zasiłku stałego określona została na 604 zł (§1 pkt 2 pkt 2 litera d).
Z treści art. 37 ust. 2 u.p.s. wynika, że zasiłek stały ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604 zł miesięcznie (obowiązująca od dnia 1 października 2015 r.); 2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie (art. 37 ust. 3 u.p.s.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż orzekające w przedmiotowej sprawie organy prawidłowo ustaliły sytuację dochodową skarżącego w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Bezsporne jest, że skarżącemu przysługuje zasiłek stały (orzeczenie
o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] czerwca 2012 r. ze wskazaniem niezdolności do zatrudnienia), który ostatnio ustalany był decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. na kwotę [...] zł. Organy określiły aktualną wysokość jego dochodu na łączną kwotę [...] zł, na którą składają się: przyznany skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł oraz dodatek energetyczny w wysokości [...] zł. Określone przepisami kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 634 zł, zatem, zgodnie z art. 37 ust. 2 punkt 1 u.p.s., kwota zasiłku stałego od dnia
1 października 2015 r. wynosi [...] zł miesięcznie ([...] zł – [...] zł = [...]zł).
Z treści art. 163 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w k.p.a., o ile przewidują to przepisy szczególne. Uchylenie lub zmianę decyzji (zarówno na niekorzyść, jak i na korzyść strony) w przypadku zmiany przepisów prawa przewiduje obligatoryjnie art. 106 ust. 4 u.p.s.
W wypadku skarżącego zmiana decyzji nastąpiła na jego korzyść, bowiem poprzednio obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r.
w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r poz. 823) przewidywało kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 542 zł oraz maksymalną kwotę zasiłku stałego w wysokości 529 zł.
Odnosząc się do zarzutu skargi należy wskazać, że organy orzekające w tej sprawie prawidłowo ustaliły wysokość składników dochodu skarżącego, bowiem zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., do dochodu nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693); 6) dochodu
z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego.
Zasiłek pielęgnacyjny został przyznany skarżącemu decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. na okres od 1 maja 2012 r. bezterminowo, dodatek energetyczny decyzją
z dnia [...] lipca 2015 r. na okres od 1 czerwca do 31 października 2015 r., natomiast dodatek mieszkaniowy decyzją z dnia [...] maja 2015 r. na okres od 1 maja 2015 r. do 31 października 2015 r. Te świadczenia nie są więc wymienione w wyżej cytowanym przepisie, dlatego zasadnie zostały wliczone do dochodu skarżącego, który należało odjąć od kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, ustalając
z dniem 1 października 2015 r. nową wysokość zasiłku stałego. Brak jest więc podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie mu brakującej kwoty zasiłku stałego w wysokości [...] zł.
W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., ponieważ nie dopatrzył się w kontrolowanej decyzji naruszeń przepisów prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło