VIII SA/Wa 1073/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] października 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu dotacji celowej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. (dalej: skarżąca, Spółka, strona) jest decyzja Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: Minister, Minister Finansów, organ odwoławczy, organ II instancji) z 6 października 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej również: Wojewoda, organ I instancji) nr [...] z 23 grudnia 2020 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu zwrotu dotacji w kwocie 293.562,19 zł . Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Na podstawie umowy z 17 maja 2017 r. nr [...], zawartej zgodnie z art. 62 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2021 r. poz. 75) oraz Resortowym programem rozwoju instytucji opieki nad dziećmi do lat 3 "Maluch+" 2017 (dalej: program), zmienionej aneksem nr 1 z dnia 13 listopada 2017 r. oraz aneksem nr 2 z dnia 27 grudnia 2017 r., Wojewoda Mazowiecki przyznał Spółce dotację celową w łącznej wysokości 895.000 zł z przeznaczeniem na utworzenie: 1) 90 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w Żłobku "[...]" przy ul. Z. 2 w R. (kwotę 415.000 zł), 2) 100 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w Klubie Dziecięcym "[...]" przy ul. Z. 2 w R. (kwotę 480.000 zł). Środki finansowe przekazano na rachunek bankowy Spółki w 4 transzach: 26 maja 2017 r., 5 czerwca 2017 r., 20 czerwca 2017 r. i 14 lipca 2017 r. W wyniku analizy przesłanego przez Spółkę sprawozdania z trwałości zadania stwierdzono, że: - w Żłobku "[...]" w okresie od lutego do grudnia 2018 r. oraz od stycznia do grudnia 2019 r. wykorzystanie miejsc pozostawało na poziomie poniżej 75% miejsc utworzonych z dofinansowaniem w ramach programu; - w Klubie Dziecięcym "[...]" w okresie od kwietnia do grudnia 2018 r. oraz od stycznia do grudnia 2019 r. nie zostało obsadzone żadne miejsce opieki. Pismem z 19 marca 2020 r. Spółka została wezwana do zwrotu przekazanych środków z dotacji w łącznej kwocie 293.562,19 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia stwierdzenia nieprawidłowości. Następnie decyzją z 6 sierpnia 2020 r. nr [...] Wojewoda określił Spółce przypadającą do zwrotu dotację celową w kwocie 293.562,19 zł, pobraną w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od 19 marca 2020 r. do dnia zapłaty. Pismem z 31 marca 2020 r. skarżąca złożyła do Wojewody wniosek o umorzenie w całości należności z tytułu zwrotu części udzielonej dotacji celowej pobranej w nadmiernej wysokości. W jego uzasadnieniu wskazała, że od początku realizacji umowy wywiązywała się należycie ze swoich obowiązków tak, aby utworzone przy pomocy programu miejsca opieki dla dzieci w wieku do lat 3 zaspokajały potrzeby mieszkańców w tym zakresie. Cała inwestycja została przeprowadzona zgodnie z umową w zakresie wykorzystania środków publicznych. Skarżąca dokonała wkładu własnego w wysokości większej niż pierwotnie planowano w celu zapewnienia jak najwyższego poziomu realizacji wszystkich zadań objętych umową i programem. Ponadto wciąż inwestuje z własnych środków w infrastrukturę związaną ze żłobkiem i klubem w zakresie rozbudowy placu zabaw czy organizacji wokół budynku, a także w wyposażenie, meble, itp. Spółka podkreśliła również, że przed złożeniem wniosku o dotację przeprowadziła gruntowną analizę potrzeb w zakresie miejsc opieki dla dzieci w wieku do lat 3, z której wynikało, że istnieje duże zapotrzebowanie rodziców na korzystanie z tej formy opieki, a zasadnym byłoby utworzenie nawet około 300 takich miejsc. Zdecydowała się ostatecznie we wniosku o dotację wskazać mniejszą liczbę. Przyczyn zmniejszonego obsadzenia miejsc w żłobku i klubie jest kilka, lecz wszystkie są niezależne od Spółki, która prawidłowo i bez żadnych zastrzeżeń zrealizowała umowę w zakresie utworzenia miejsc w placówkach i rozliczenia się z otrzymanej dotacji. Dodatkowo wskazała, iż od kilkunastu miesięcy dojazd do budynku jest znacznie utrudniony, z uwagi na przeciągające się remonty dróg dojazdowych do placówki. Zamknięcie dwóch z trzech dróg, którymi można dojechać do budynku, niewątpliwie wpłynęło negatywnie na obłożenie miejsc, czego nie dało się przewidzieć przy składaniu wniosku o dotację. Ponadto dla wielu rodziców istotne znaczenie ma fakt, czy placówka otrzymuje dofinansowanie do pobytu dziecka, gdyż wpływa to ostatecznie na miesięczną kwotę jaką rodzic musi zapłacić. Spółka składała w tym przedmiocie do Urzędu Miejskiego w R. stosowne wnioski, lecz bez skutku, gdyż od kilku lat dofinansowanie z Miasta otrzymują wyłącznie dwa zawsze te same żłobki. Mimo tych przeciwności, Spółka nieprzerwanie od 2017 r. do chwili obecnej przeznacza pewne środki na prowadzenie akcji promocyjnych oraz działań marketingowych służących zwiększeniu obsadzenia miejsc w żłobku i klubie. Pomimo że pismo Wojewody z 19 marca 2020 r. dotyczy lat 2018 – 2019, w ocenie Spółki, nie sposób nie odnieść się do aktualnej sytuacji związanej z wprowadzeniem stanu epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która skutkowała m.in. odgórnym zamknięciem żłobków i klubów dziecięcych w całym kraju. Obecnie skarżąca podejmuje wszelkie możliwe kroki, aby utrzymać żłobek i klub oraz zachować wszystkie miejsca pracy dla swoich pracowników do czasu ponownego otwarcia placówek. Zdaniem Spółki za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku, czyli umorzeniem całości przedmiotowej należności, stoi obok uzasadnionego ważnego interesu zobowiązanego również interes publiczny. Natomiast zapłata określonej w piśmie z 19 marca 2020 r. należności spowoduje utratę jej płynności finansowej i konieczność natychmiastowego zlikwidowania placówek, co zmusi rodziców do nagłego poszukiwania innych miejsc opieki. Skarżąca stwierdziła również, że dofinansowanie udzielane w ramach programu nie stanowi pomocy publicznej, a więc należności o umorzenie, których wnosi Spółka spełniają warunek, o którym mowa w art. 64 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, dalej: u.f.p.). Decyzją z 23 grudnia 2020 r. Nr 129 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2a w związku z art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 u.f.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 869, dalej: k.p.a.), odmówił umorzenia w całości należności z tytułu zwrotu dotacji celowej w kwocie 293.562,19 zł, pobranej w nadmiernej wysokości, a udzielonej na podstawie umowy nr [...] z 17 maja 2017 r. zawartej z Wojewodą Mazowieckim oraz umorzył odsetki od należności głównej, liczone jak dla zaległości podatkowej od 19 marca 2020 r. do dnia wydania ww. decyzji. Pismem z 15 stycznia 2021 r. Spółka złożyła odwołanie od decyzji Wojewody, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła; 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a.: a) poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego niezgodnie z ww. przepisami co, zdaniem skarżącej, miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przez twierdzenie, że Spółka nie jest w sytuacji zagrożenia, która prowadzi do trudnej sytuacji ekonomicznej, mając środki własne na bieżące zobowiązania, w sytuacji gdy nie posiadała, ani nie posiada środków własnych wystarczających do utrzymania płynności finansowej w okresie dotyczącym zwrotu dotacji, co uzasadnia istnienie uzasadnionego ważnego interesu zobowiązanego, będącego podstawą do umorzenia w całości należności z tytułu zwrotu dotacji; b) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz twierdzeniu, że skarżąca ma możliwość skorzystania z szeregu uprawnień dla przedsiębiorców w związku z walką z koronawirusem, co zdaniem Wojewody wskazuje, że sytuacja materialna skarżącej wraz z pomocą państwa z tarczy antykryzysowej nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu w całości ustalonej kwoty z tytułu zwrotu dotacji celowej z uwagi na ważny interes podatnika, w sytuacji gdy Spółka nie miała oraz nie ma obecnie możliwości skorzystać z tarczy antykryzysowej, co prowadzi do wniosku, że jej sytuacja materialna nie jest tak korzystna, jak zostało to przedstawione w uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji organu I instancji; c) poprzez niepodjęcie przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności stwierdzenie, że powstanie należności w kwocie 293.562,19 zł nie jest związane z nadzwyczajną sytuacją, tylko tym, że Spółka nie wywiązała się z warunków umowy, w sytuacji gdy to uczyniła poprzez spełnienie celu umowy, zapewniając funkcjonowanie 90 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w Żłobku "[...]" i 100 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do 3 lat w klubie dziecięcym "[...]", a zaistnienie nadzwyczajnej sytuacji w okresie dotyczącym zwrotu dotacji spowodowanej remontem dróg krajowych [...] i [...], który to remont był niezależny, a także był nie do przewidzenia przez Spółkę, uniemożliwiając swobodny dojazd rodziców wraz z ich dziećmi do ww. placówek, co przełożyło się na brak zainteresowania działalnością Spółki przez klientów i w konsekwencji doprowadziło do znacznego pogorszenia się sytuacji materialnej, stanowiąc podstawę umorzenia w całości należności z tytułu zwrotu dotacji w określonej w decyzji zwrotowej wysokości z uwagi na ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny. W wyniku rozpoznania odwołania Minister decyzją z 6 października 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 oraz 60 pkt 1, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) oraz art. 67 ust. 1 w związku z art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 5 pkt 1 u.f.p., utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 23 grudnia 2020 r. W ocenie organu odwoławczego zakres podstawy prawnej jest szerszy niż wskazany w zaskarżonej decyzji (art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p.), tj. w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie również art. 64 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. Dlatego też organ odwoławczy obowiązany był do podjęcia wszelkich czynności w celu ustalenia charakteru wnioskowanej ulgi w kontekście przepisów o pomocy publicznej oraz oceny zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 64 ust. 2 u.f.p., tj. ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego (w odniesieniu do całości należności) oraz względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą. W dalszej kolejności Minister wskazał, że na podstawie sprawozdań finansowych skarżącej za rok 2020 ustalił, iż kondycja finansowa Spółki jest na zadowalającym poziomie, skarżąca posiada płynność finansową (wg. danych bilansowych na 30 września 2020 r.) i jej istnienie nie jest zagrożone. Organ odwoławczy wyliczył wskaźnik płynności oraz wskaźnik szybkiej płynności finansowej, z których wynikało, że Spółka nie ma problemów ze spłatą bieżących zobowiązań najbardziej płynnymi aktywami. Nie są również spełnione przesłanki do ogłoszenia likwidacji Spółki. Pozwala to na ocenę w pierwszej kolejności przesłanek dotyczących umorzenia należności w całości. Minister, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wyjaśnił, co należy rozumieć przez interes publiczny oraz ważny interes zobowiązanego. Organ odwoławczy nie stwierdził w przedmiotowej sprawie potrzeby ochrony interesu publicznego poprzez umorzenie należności w całości. Całkowite odstąpienie od dochodzenia należności nie wpłynie bowiem korzystniej niż zapłata należności (w całości lub części) na żadną z wartości składających się na interes publiczny (np. sprawiedliwość, zaufanie do organów państwa, zasady etyki). Minister stwierdził, że w sprawie interes publiczny, rozumiany jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania w całości i terminowo, wymaga od skarżącej zwrotu środków nienależnych, które zostały pobrane w nadmiarze. Organ odwoławczy wskazał również, że przez "ważny interes zobowiązanego" należy rozumieć nadzwyczajne względy, nagłe zdarzenia losowe, sytuacje spowodowane działaniem czynników zewnętrznych, na które zobowiązany nie miał wpływu, a które doprowadziły do braku możliwości wywiązania się ze zobowiązania (np. wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 630/18). Ustalona przez Ministra sytuacja finansowa i majątkowa strony nie wskazuje jednak na zupełny brak możliwości wywiązania się ze zobowiązania. W ocenie organu odwoławczego wystąpiły natomiast u strony okoliczności kwalifikujące się do nagłych zdarzeń losowych (przebudowa drogi utrudniająca dojazd do placówki Spółki i przez to wpływająca na zmniejszenie klientów) oraz sytuacja spowodowana działaniem czynników zewnętrznych, na które zobowiązany nie miał wpływu (stan epidemii COVID-19). Czynniki te nie doprowadziły jednak do całkowitego braku możliwości spłaty przedmiotowej należności, a jedynie do częściowego umorzenia należności (należnych odsetek) na skutek zaistnienia ww. sytuacji nadzwyczajnych. Za przypadek losowy Minister uznał remont dróg krajowych nr [...] i nr [...], niezależny i nie do przewidzenia przez skarżącą, uniemożliwiający swobodny dojazd rodziców wraz z ich dziećmi do placówek prowadzonych przez Spółkę, co przełożyło się na zmniejszenie zainteresowania jej działalnością przez klientów, a w konsekwencji do przejściowej, mniej korzystnej sytuacji finansowej. W kontekście przejściowych trudności finansowych Spółki okoliczność ta, w ocenie organu odwoławczego, uzasadnia zastosowanie ulgi w spłacie należności, polegającej na umorzeniu należności w części dotyczącej odsetek. Zdaniem Ministra względy gospodarcze wobec skarżącej również uzasadniają umorzenie należności jedynie w ww. części. W tym zakresie uznano, że stabilna sytuacja finansowa strony, przejawiająca się w szczególności w aktualnej płynności finansowej - chociaż niełatwa z uwagi na zwiększone wydatki w związku z epidemią - daje możliwość spłaty dotacji w części dotyczącej kwoty głównej należności. W tej sytuacji najbardziej adekwatne do sytuacji finansowej i majątkowej Spółki będzie umorzenie należności w części dotyczącej odsetek, tak jak to orzekł w swojej decyzji Wojewoda. Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister wyjaśnił, że w jego ocenie Wojewoda podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy (art. 7 k.p.a.) i zebrania całego materiału dowodowego istotnego do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenił na podstawie całokształtu tego materiału jej okoliczności faktyczne i prawne (art. 80 k.p.a.), co zostało potwierdzone przez organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i ustaleniu sytuacji finansowej skarżącej również jako stabilnej (wskazującej na płynność finansową Spółki). Sytuacja materialna i finansowa skarżącej została ustalona na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, rozszerzonego w postępowaniu odwoławczym jedynie o informacje zawarte w odwołaniu oraz dane finansowe z Krajowego Rejestru Sądowego, zebrane w ramach postępowania uzupełniającego w związku z ewentualną zmianą stanu faktycznego sprawy. Nie wystąpiły przy tym różnice w ustaleniu okoliczności wynikających z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organem I instancji w stosunku do ustaleń w przedmiotowej decyzji, w tym dotyczące oceny sytuacji finansowej w kontekście stanu epidemii COVID-19. W tym zakresie organ II instancji zauważył, że twierdzenia Spółki, iż nie mogła skorzystać z pomocy materialnej oferowanej w ramach tarczy antykryzysowej przez instytucje rządowe nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym. [...] S.A. posiadał bowiem w swojej ofercie środki pomocowe skierowane do średnich przedsiębiorstw, w kategorii których mieści się Spółka, stąd Tarcza 2.0 dawała możliwość skorzystania przez skarżącą z funduszy pomocowych. Organ odwoławczy wskazał, że powstanie przedmiotowej należności nie jest związane z nadzwyczajną sytuacją, lecz jest konsekwencją działań Spółki, która nie zrealizowała jednego z zadań w terminie, tj. nie zostały utworzone miejsca opieki zgodnie z umową. Ponadto zarząd Spółki, podpisując umowę dotacyjną z Wojewodą, był świadom warunków udzielenia dotacji, tj. również ewentualnego zwrotu w momencie niedotrzymania warunków umowy. Zatem - w ocenie organu odwoławczego - należność przypadająca do zwrotu nie powstała na skutek szczególnych okoliczności, lecz jest następstwem działań skarżącej, które w konsekwencji spowodowały naruszenie zapisów zawartych w umowie dotacyjnej. W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 169 ust. 6 w związku z ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1 u.f.p. w związku z § 4 ust. 1 i § 4 ust. 3 umowy z 17 maja 2017 r., zmienionej aneksem nr 1 z 13 listopada 2017 r. oraz aneksem nr 2 z 27 grudnia 2017 r., poprzez zastosowanie przez organ wyżej wskazanych postanowień umownych, na podstawie których powstał z mocy prawa obowiązek zwrotu dotacji celowej jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 293,562,19 zł przez skarżącego do budżetu państwa, w sytuacji gdy zobowiązanie strony, określone w § 4 ust. 1 oraz w § 4 ust. 3 ww. umowy zawartej w ramach programu, jest sprzeczne z właściwością (naturą) stosunku, jak i zasadami współżycia społecznego, prowadząc do nieważności tych postanowień; b) naruszenie art. 169 ust. 6 w związku z ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1 u.f.p. poprzez uznanie wykorzystanych przez skarżącą środków finansowych w formie dotacji celowej w wysokości 293.562,19 zł jako środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy cel określony w ust. 2 programu i elementy przedmiotowo istotne, określone w § 1 ust. 1 oraz w § 2 ust. 1 i w § 1 ust. 4 umowy nr [...] z 17 maja 2017 r., zmienionej ww. aneksami, zostały wykonane należycie przez skarżącą, c) naruszenie art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. a u.f.p. przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie poprzez nieustalenie w trybie przewidzianym przepisami k.p.a. istnienia w stosunku do skarżącej określonych w tym przepisie ustawowych przesłanek umorzenia należności publicznoprawnej, co w konsekwencji doprowadziło do jego błędnego zastosowania, 2) naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie stwierdzające, że Spółka jest obowiązana do zwrotu do budżetu państwa kwoty 293.562,19 zł, stanowiącej część dotacji celowej przyznanej spółce na podstawie umowy z 17 maja 2017 r. nr [...], zawartej w ramach programu, jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżoną decyzję i orzec o stwierdzeniu, że przypadająca do budżetu państwa kwota 293.562,19 zł, stanowiąca część dotacji celowej, została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem i Spółka nie jest obowiązana do jej zwrotu do budżetu państwa, b) art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego niezgodnie z przepisami, w szczególności przez prowadzenie postępowania przez organ II instancji w sposób budzący brak zaufania skarżącej do władzy publicznej, polegający na: - nieprzeprowadzeniu dowodów z dokumentów załączonych do treści odwołania (tj. przelewów od [...] Szkoły Wyższej), z których wynika, że skarżąca nie jest w stanie udźwignąć ciążących na niej zobowiązań i utrzymać płynności finansowej. Zamiast przeprowadzić dowody z tej dokumentacji oraz dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania, tj. rachunku zysku i strat oraz bilansu, organ II instancji posłużył się dwoma wzorami, z których wynikało, że Spółka jest w płynności finansowej, co jest wysoce absurdalne. Do wzorów tych zostały użyte liczby, które nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości, a organ odwoławczy w żaden sposób nie wykazał, dlaczego do wzorów użył danych tylko z września 2020 r. Takie postępowanie organu nie wzbudza zaufania do władz publicznych; - błędnym ustaleniu stanu faktycznego co do tego, że Spółka posiada płynność finansową na poziomie 5,429 i jej istnienie nie jest zagrożone, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika zupełnie inaczej, bowiem rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. wykazuje, że Spółka w 2019 r. miała zysk na poziomie 5.962,97 zł, a na dzień 31 grudnia 2020 r. - stratę w kwocie 27.236,62 zł. Zatem zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał istnienie ważnego interesu zobowiązanego, będącego podstawą do całkowitego umorzenia w całości należności z tytułu zwrotu dotacji celowej w kwocie 293.562,19 zł.; c) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz przyjęciu takiego analogicznego twierdzenia przez organ II instancji, że skarżąca miała możliwość skorzystania z szeregu uprawnień dla przedsiębiorców w związku z walką z koronawirusem, co zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że sytuacja materialna skarżącej Spółki wraz z pomocą państwa z tarczy antykryzysowej nie uzasadnia podjęcia decyzji o umorzeniu w całości ustalonej kwoty z tytułu zwrotu dotacji celowej z uwagi na ważny interes podatnika, w sytuacji gdy skarżąca nie miała oraz nie ma obecnie możliwości skorzystać z tarczy antykryzysowej, co prowadzi do wniosku, że jej sytuacja nie jest tak korzystna, jak zostało to przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu II instancji; d) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 oraz w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności stwierdzenie, że: - powstanie należności kwoty 293.562,19 zł nie jest związane z nadzwyczajną sytuacją, tylko z tym, że skarżąca nie wywiązała się z warunków umowy, w sytuacji gdy Spółka wywiązała się z umowy z 17 maja 2017 r. poprzez spełnienie celu umowy, zapewniając funkcjonowanie 90 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w Żłobku "[...]" i 100 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w klubie dziecięcym "[...]", a zaistnienie nadzwyczajnej sytuacji w okresie dotyczącym zwrotu dotacji, spowodowanej remontem dróg krajowych [...] i [...], który był niezależny od strony i przez nią nie do przewidzenia, uniemożliwiającym swobodny dojazd rodziców wraz z ich dziećmi do placówek prowadzonych przez Spółkę, co przełożyło się na brak zainteresowania jej działalnością przez klientów, a w konsekwencji doprowadziło do znacznego pogorszenia się sytuacji materialnej, stanowiąc podstawę umorzenia w całości należności z tytułu zwrotu dotacji w wysokości 293,562,19 zł, a nie tylko odsetek od tej kwoty z uwagi na ważny interes podatnika, a także ważny interes publiczny. Skarżąca bowiem chciała wypełnić wszelkie warunki zawarte w umowie, jednak została zablokowana przez pandemię oraz sytuację losową związaną z przebudową drogi. Dotacje zostały wykorzystane na modernizacje obiektu i jego przystosowanie zgodnie z warunkami umowy, a nakazanie ich zwrotu nie pogłębia zaufania do władz publicznych, a tym bardziej nie chroni interesu społecznego i zobowiązanego. Skoro tak ma wyglądać pomoc ze strony Państwa, to Spółka w niedługim czasie będzie zmuszona do zaprzestania swojej działalności, natomiast interesem publicznym jest utrzymanie miejsc pracy dla pracowników Spółki, co organ II instancji całkowicie pominął. W skardze strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci umowy pożyczki celem wykazania faktu braku płynności finansowej skarżącej, trudnej sytuacji materialnej oraz utrzymywania stabilności finansowej dzięki pomocy [...] Wyższej Szkoły Wyższej. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi oraz o przeprowadzenie dowodu w postaci wydruku przelewu środków pieniężnych z Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie na rachunek bankowy Spółki na okoliczność udzielenia zaskarżoną decyzją ulgi w części dotyczącej odsetek od kwoty dotacji określonej do zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem ww. kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie są przepisu u.f.p. Stosownie do art. 60 pkt 1 u.f.p. do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym należą należności z tytułu zwrotu kwoty dofinansowania. W przedmiotowej sprawie taką podstawą do zwrotu należności jest ostateczna decyzja Ministra Finansów z 26 lutego 2021 r. Nr [...], która określiła Spółce przypadającą do zwrotu do budżetu państwa kwotę 293.562,19 zł, stanowiącą część dotacji celowej przyznanej stronie na podstawie umowy z 17 maja 2017 r. nr [...], wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto ww. decyzją określono do zwrotu odsetki od kwoty głównej w wysokości jak dla zaległości podatkowych, poczynając od 19 marca 2020 r. Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. należności te właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Nadto, w przepisie art. 61 u.f.p. określono organy właściwe do wydawania decyzji w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.f.p. organem właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do ww. określonych należności w pierwszej instancji jest wojewoda, a organem odwoławczym Minister. Z treści art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. wynika, że w sprawie o umorzenie całości należności, o co wnosiła Spółka we wniosku z 3 kwietnia 2020 r., organ winien ocenić, czy w sprawie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. W przypadku stwierdzenia, że taka sytuacja nie występuje, organ nie ma możliwości udzielenia stronie wnioskowanej ulgi. W przypadku natomiast stwierdzenia występowania pozytywnych przesłanek do udzielenia ulgi organ "może" taką ulgę zastosować, co wskazuje na uznaniowy charakter decyzji. Decyzja uznaniowa nie może charakteryzować się dowolnością, chociaż użyte w przepisie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. kryteria udzielenia ulgi odwołują się do pojęć nieostrych i niedookreślonych, co powoduje, że swoboda uznania organu decydującego o udzieleniu lub nieudzieleniu ulgi jest dość znaczna. Organ ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, ale jego podjęcie poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Przekroczenie granic uznania ma miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został z naruszeniem zasady sprawiedliwości, wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych lub nieracjonalnych, na podstawie fałszywych przesłanek, argumentów, które są nieprawdziwe. Sąd nie jest upoważniony do podważania uprawnień organu administracji dotyczących podjęcia uznaniowej decyzji, jeśli organ ten odniósł się do istotnych okoliczności sprawy oraz racjonalnie uzasadnił swoje stanowisko w kwestii odmowy wnioskowanego przez stronę umorzenia. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej dotyczy tego, czy organ dochował wystarczającej staranności i nie przekroczył dopuszczalnych granic przy stosowaniu nadanej mu przez ustawodawcę dyskrecjonalnej władzy, która sama w sobie nie może być kwestionowana. Sąd nie może bowiem nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia; ta kompetencja należy wyłącznie do organu administracji. Kontrola sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Zadaniem organów w ramach uznania administracyjnego jest wnikliwe ustalenie sytuacji gospodarczej wnioskodawcy, a także ocena, czy jest uzasadnione uszczuplenie należności budżetu, aby poprawić kondycję gospodarczą zobowiązanego (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1658/19, publ. cbosa). W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zinterpretowały terminy: "ważny interes zobowiązanego" oraz "interes publiczny". Spełnienie co najmniej jednej przesłanki warunkuje zastosowanie uznania administracyjnego. W tym miejscu należy podkreślić, że przesłanki decydujące o możliwości podjęcia decyzji w sprawie umorzenia należności publicznoprawnych muszą mieć charakter szczególny i niezależny od wnioskodawcy, jednocześnie stanowiąc zagrożenie jego egzystencji. Muszą być one ocenione ściśle i nie można ich sprowadzać jedynie do trudnej sytuacji finansowej dłużnika. Odnosząc się do interpretacji pojęcia "interesu publicznego", to Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że ustalenie tej przesłanki wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: z jednej strony tą płaszczyzną jest zasada płacenia podatków, innych należności publicznoprawnych w pełnej wysokości, a z drugiej strony jest wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w takim przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego: dochodzenie należności czy też zastosowanie wnioskowanej ulgi. Jednocześnie ustalając istnienie przesłanki "interesu publicznego" organ nie może abstrahować od wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa, itp. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 6 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 427/19, publ. cbosa). W przedmiotowej sprawie powstanie należności do zwrotu jest konsekwencją działań firmy, która podpisując umowę w 2017 r. i pobierając dotację na utworzenie 190 miejsc w ramach programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do 3 lat, była świadoma warunków udzielania tej dotacji, w tym ewentualnego jej zwrotu w momencie niedotrzymania warunków. W sytuacji gdy warunki umowy o udzielenie dotacji celowej częściowo nie zostały spełnione, obowiązek jej zwrotu w ustalonej części powstaje z mocy prawa (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1540/12, publ. cbosa). W związku z tym w przedmiotowej sprawie interes publiczny - rozumiany jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania w całości i terminowo – wymaga zwrotu środków nienależnych, które zostały pobrane w nadmiarze. Minister zasadnie zwrócił uwagę na szczególny charakter dotacji, jako środków publicznoprawnych, które podlegają rygorom kontrolowania ich wydatkowania i rozliczania. Nie zaistniała więc w sprawie przesłanka interesu publicznego w umorzeniu stronie należnej do zwrotu kwoty 293.562,19 zł. Analizując przesłankę "ważnego interesu zobowiązanego" organy ustaliły sytuację finansową Spółki na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym rachunków zysków i strat oraz bilansów za lata: 2018, 2019 oraz styczeń – wrzesień 2020 r., bieżącego rachunku bankowego Spółki. Poza tym organ odwoławczy z własnej inicjatywy pozyskał z Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdania Spółki za lata 2018 i 2019 oraz informację od Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R. z 13 kwietnia 2021 r. Minister podniósł, że na podstawie danych bilansowych aktualnych na 30 września 2020 r. (k. 183-185 akt administracyjnych) wyliczono wskaźnik bieżącej płynności finansowej Spółki, który stanowi iloraz aktywów obrotowych (1.399.457,72 zł) do zobowiązań bieżących (257.746,73 zł). Wskaźnik ten wyniósł 5,429, co oznacza, że strona posiada płynność finansową i jej byt nie jest zagrożony. Organ odwoławczy ustalił aktualną sytuację finansową, wyliczając dodatkowo wskaźnik szybkiej płynności finansowej Spółki, który jest tożsamy ze wskaźnikiem bieżącej płynności finansowej (bilans w pozycji zapasy i krótkoterminowe rozliczenia okresowe wykazuje saldo 0). Nie można zatem uznać w okolicznościach konkretnej sprawy, że istnieje podstawa do umorzenia należności w całości z uwagi na istnienie przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego", ponieważ nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie tej ulgi. W aktach sprawy znajduje się pismo strony z 9 lipca 2020 r. (k. 168 akt administracyjnych), w którym zwrócono się o nienaliczanie odsetek od kwoty głównej. Organy orzekające uwzględniły ten wniosek w ten sposób, że umorzono odsetki liczone od kwoty głównej, liczone jak dla zaległości podatkowej od 19 marca 2020 r. do dnia wydania decyzji. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że wniosek o umorzenie w całości oznacza tym bardziej wnioskowanie o umorzenie częściowe. Przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.f.p. wskazuje, że na wniosek zobowiązanego właściwy organ może umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności – w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Zaszły bowiem w sprawie względy społeczne, tj. okoliczności kwalifikujące się jako zdarzenia losowe oraz sytuacje nadzwyczajne. Za takie należy uznać podnoszone we wniosku o umorzenie remonty dróg krajowych nr [...] i nr [...], uniemożliwiające swobodny dojazd rodziców wraz z ich dziećmi do placówek prowadzonych przez Spółkę, co przełożyło się na zmniejszenie zainteresowania jej działalnością przez klientów, a w konsekwencji do przejściowej mniej korzystnej sytuacji finansowej strony. Jednocześnie to stwierdzenie i ocena organu nie uprawnia strony do skorzystania z umorzenia należności w całości w odniesieniu do kwoty głównej. Pomimo że z powodu epidemii zwiększyły się wydatki Spółki, to jej stabilna sytuacja finansowa daje możliwość spłaty należnej części dotacji w zakresie kwoty głównej. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 6 w związku z ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1 u.f.p. oraz wskazanych przez stronę w skardze postanowień umownych, nie mogą skutecznie podważyć zaskarżonej decyzji, ponieważ przepisy te nie były podstawą materialnoprawną orzekania przez organy obu instancji w przedmiotowej sprawie dotyczącej udzielenia ulgi w spłacie kwoty dotacji określonej do zwrotu. Na uwagę zasługuje fakt, że na podstawie ww. przepisów była wydana decyzja zwrotowa Wojewody Mazowieckiego z 6 sierpnia 2020 r. Nr [...], zaskarżona przez stronę odwołaniem, wskutek którego Minister Finansów 26 lutego 2021 r. wydał decyzję Nr [...], określającą do zwrotu kwotę 293.562,19 zł wraz z odsetkami liczonymi od 19 marca 2020 r. Na decyzję ostateczną Ministra z 26 lutego 2021 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który najpierw postanowieniem z 27 października 2021 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą VIII SA/Wa 504/21 odmówił wstrzymania wykonania decyzji zwrotowej, a następnie prawomocnym wyrokiem z 5 stycznia 2022 r. oddalił skargę. Wszelkie więc argumenty odnoszące się do niezasadności decyzji zwrotowej nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie o umorzenie w całości kwoty dotacji należności głównej przypadającej do zwrotu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. a) u.f.p., to skarżąca błędnie sprecyzowała ten zarzut, gdyż chodzi pewnie o art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. Tak jak wyżej już podniesiono, Sąd nie dopatrzył się błędnej interpretacji przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., stanowiących klauzule generalne. Każda przesłanka odnosząca się do "ważnego interesu zobowiązanego" jak i "interesu publicznego została odrębnie wyjaśniona przez organ odwoławczy, ze wskazaniem na sytuację finansową i organizacyjną strony. Jeśli więc Sąd podziela prawidłowość dokonanych przez Ministra ustaleń w zakresie podstaw do wydania przedmiotowej decyzji uznaniowej, niezasadny jest nie tylko ww. zarzut naruszenia prawa materialnego, ale i zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie mógł w sprawie o udzielenie ulgi stwierdzić, że przypadająca do budżetu państwa kwota 293.562,19 zł, stanowiąca część dotacji celowej, została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem i Spółka nie jest obowiązana do jej zwrotu. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz zasady z art. 8 k.p.a., uznając za zasadne stanowisko organu odwoławczego, że materiał dowodowy był szczegółowo gromadzony w toku przedmiotowego postępowania zarówno przed organem I instancji, jak i przed organem odwoławczym. Wyliczenie bieżącej płynności finansowej zostało przeprowadzone o dane pochodzące z rachunku zysków i strat Spółki na koniec września 2020 r., które to informacje były ostatnimi kompletnymi danymi finansowymi złożonymi przez stronę przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Natomiast organ odwoławczy pozyskał jeszcze inne dokumenty świadczące o kondycji finansowej Spółki, tj. informację od Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R. z 13 kwietnia 2021 r., z której wynika, że na tę datę wobec skarżącej nie było prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne, a Spółka nie posiadała zaległości podatkowych, oraz sprawozdanie finansowe za rok 2019, w którym wskazano, że Spółka osiągnęła przychody netto ze świadczenia usług w kwocie 1.259.465,12 zł, jej sytuacja finansowa jest dobra, a płynność finansowa zachowana. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu informacje zawarte w odwołaniu (strona 17 decyzji), co stoi w sprzeczności z zarzutem skarżącej, że nie przeprowadzono dowodów z przelewów od [...] Wprawdzie w treści decyzji rzeczywiście brak konkretnej analizy, jednak – w ocenie Sądu – nie stanowi to naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Przelewy dołączone do odwołania, obejmujące cały rok 2020, miały bowiem wykazać, że Spółka nie jest w stanie udźwignąć ciążących na niej zobowiązań i utrzymać płynności finansowej. Jednak co innego wynika z wyliczenia wskaźnika bieżącej płynności finansowej na koniec września 2020 r., dokonanego przez Ministra zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi finansów przedsiębiorstw. Dlatego złożone wraz z odwołaniem przelewy nie mogły podważyć ustaleń organu odwoławczego dokonanych na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Poza tym strona w odwołaniu nie podała z jakiego tytułu miały miejsce przelewy na rzecz Spółki. Dopiero do skargi dołączyła umowę pożyczki z 29 lipca 2021 r. zawartą między stroną a [...] Szkołą Wyższą obejmującą kwotę 400.000 zł z terminem spłaty do 31 grudnia 2023 r. bez odsetek, która nie stanowi jednak podstawy załączonych do odwołania przelewów. Z uwagi na jej złożenie dopiero wraz ze skargą należy zauważyć, że Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji na datę wydania decyzji ostatecznej, a strona miała możliwość złożenia tego dokumentu przed organem odwoławczym. Sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił dowód z umowy pożyczki z 29 lipca 2021 r., podzielając ocenę tego dowodu dokonaną przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że umowy cywilnoprawne (niezależnie od ich charakteru) nie mogą być traktowane jako podlegające spłacie w pierwszej kolejności względem obowiązków płatności publicznoprawnych (strona 15 odpowiedzi na skargę). W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, poprawnie ustalił stan faktyczny sprawy i nie przekroczył granicy swobodnej oceny dowodów. Wydana decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, jej uzasadnienie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., a sama okoliczność, że nie spełniono żądania skarżącej nie oznacza, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Nie doszło również do naruszenia art. 8 k.p.a. (zasada zaufania do organu), a postawienie takiego zarzutu jest jedynie subiektywną oceną strony w odniesieniu do przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego. W związku z tym, że w sprawie organ II instancji nie naruszył powołanych w skardze przepisów postępowania, a Sąd nie stwierdził naruszeń innych przepisów prawa, to skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.