VIII SA/Wa 1074/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym M. N. wyjaśnił, że wspólnie z żoną utrzymuje się z dochodu w wysokości ok. [...] zł. Oświadczył, że w marcu 2014 r. organ rentowy orzekł całkowitą niezdolność do pracy jego żony i przyznał świadczenie w wysokości [...] zł. Z kwoty tej spłacane są kredyty (hipoteczny, studencki zaciągnięty przez dzieci skarżącego oraz konsumpcyjny). Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m² obciążony hipoteką oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha ([...] ha stanowiące własność, [...] ha w dzierżawie). Konieczność ustanowienia w sprawie adwokata uzasadnił jej skomplikowanym charakterem. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że łączny dochód dwuosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł przy czym jest to dochód skarżącego ze sprzedaży jajek ([...] zł) i renty jego żony ([...] zł). W tym zakresie wyjaśnienia te należy uznać za niepełne bowiem Sądowi z urzędu (akta sprawy VIII SA/Wa 479/14) znany jest fakt, że roczny dochód skarżącego z tytułu dopłat do posiadanego gospodarstwa rolnego ([...] ha) wynosi ok. [...] zł. Skarżący nie jest zatem osobą ubogą pozbawioną źródeł utrzymania, dla której uiszczenie wpisu w wysokości 200 zł byłoby barierą nie do pokonania. Bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest natomiast powoływana okoliczność spłaty kilku kredytów, bowiem świadczy ona jedynie o zdolności kredytowej skarżącego. Ponadto podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Również fakt, że postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (VIII SA/Wa 479/14) nie powoduje, że automatycznie w przedmiotowej sprawie wniosek zostanie uwzględniony. Różna jest bowiem wysokość obciążeń związanych z wysokością wpisu od skargi w każdej z tych spraw. Skarżący utrzymuje się ze stosunkowo dużego gospodarstwa rolnego, poza tym uzyskuje dodatkowy dochód ze sprzedaży, a jego żona posiada rentę. Nie sposób zatem porównywać sytuacji materialnej skarżącego z sytuacją osób posiadających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu również jest niezasadny bowiem jedyną przesłanką podlegającą ocenie jest tu ustalona aktualnie sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.