VIII SA/Wa 1075/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Komisarza Wyborczego w R. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi Postanowieniem z 23 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. D. na postanowienie Komisarza Wyborczego w R. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, z powodu przekroczenia ustawowego terminu do jej złożenia. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 stycznia 2017 r. W dniu 23 stycznia 2017 r. wpłynął do Sądu za pośrednictwem organu, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisane wyżej postanowienie. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że w zakresie wniesienia skargi działał w sposób zgodny z pouczeniem zawartym w § 4 postanowienia Komisarza Wyborczego. W pouczeniu tym brak było jakichkolwiek wskazań dotyczących tego, aby termin siedmiu dni miał być liczony w inny sposób, niż wynika to z powszechnie przyjętych zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącego skoro termin do wniesienia skargi powinien być liczony w inny, szczególny sposób, to w treści pouczenia powinna znaleźć się stosowna w tym zakresie informacja. W przeciwnym razie każdy odbiorca takiego pouczenia dojdzie do wniosku, że termin do wniesienia skargi będzie zachowany także wtedy, gdy korespondencja zostanie nadana w placówce pocztowej. W tej sytuacji sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, byłoby przyjęcie, że przekroczenie terminu nastąpiło z winy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 w/w ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ). Wynikający z art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu jest warunkiem rozpoznania wniosku, którego badanie następuje w pierwszej kolejności przed dokonaniem jego merytorycznej oceny. Jak wynika z analizy akt sprawy wiedzę o uchybieniu terminu do wniesienia skargi skarżący powziął z postanowienia o jej odrzuceniu, doręczonego w dniu 16 stycznia 2017 r. Wobec powyższego złożony w dniu 20 stycznia 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę, która mogła uniemożliwić dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na wyjątkowe zapisy Kodeksu wyborczego. Art. 493 § 1 stanowi, że od uchwały rady gminy albo postanowienia komisarza wyborczego o wygaśnięciu mandatu wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z przyczyn, o których mowa w art. 492 § 1 pkt 1-6, zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały albo postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu. Przepis art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi natomiast, że ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Przepis ten wprowadza odmienne uregulowanie odnośnie do zachowania terminu, niż przewidziane w art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma m.in. w polskiej placówce pocztowej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Z art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego wynika, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data złożenia pisma do właściwej instytucji (w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku), czyli data wpływu pisma, nie zaś data jego nadania w urzędzie pocztowym. Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wnioskodawca uzasadnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Pouczenie zawarte w treści zaskarżonego postanowienia Komisarza Wyborczego zawiera informację, że zainteresowanemu przysługuje skarga do Sądu za pośrednictwem Komisarza Wyborczego w R. w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Pouczenie organu, co do sposobu i trybu zaskarżenia przedmiotowego postanowienia - mimo braku ustawowego obowiązku dotyczącego pouczenia we wskazanym zakresie - było w ocenie Sądu nieprecyzyjne. Skarżący mógł w tej sytuacji pozostawać w mylnym przekonaniu, że na wzór procedury regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi określonej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasadą jest, że złożenie skargi do Sądu w ostatnim dniu terminu, poprzez nadanie jej w polskim urzędzie pocztowym stanowić będzie o zachowaniu terminu do jej złożenia (podobnie jak w postępowaniu administracyjnym). Zatem u skarżącego mogło wystąpić błędne przeświadczenie, co do sposobu i trybu wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy mając na względzie również realizację zasady realnego zapewnienia stronom prawa do sądu, Sąd na podstawie art. 86 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.