VIII SA/Wa 108/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-09
Skład orzekający: Artur Kot, Cezary Kosterna, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, umarzając postępowanie odwoławcze, może powołać się na własną, wcześniejszą decyzję stwierdzającą, że skarżąca nie jest stroną postępowania, w sytuacji gdy dotyczy ona innej decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest związane własną, wcześniejszą decyzją, która rozstrzygała o przymiocie strony w postępowaniu dotyczącym innej decyzji organu pierwszej instancji. Umorzenie postępowania odwoławczego z powołaniem się na taką decyzję stanowi naruszenie art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ nie dokonał ponownej oceny, czy skarżąca ma interes prawny, by uczestniczyć w postępowaniu i czy może być uznana za stronę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy zakładu przerobu drewna. Po uchyleniu pierwszej decyzji Wójta Gminy P. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), SKO wydało decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, uznając skarżącą M. K. za niebędącą stroną postępowania. Następnie Wójt Gminy P. wydał kolejną decyzję o warunkach zabudowy, od której M. K. wniosła odwołanie. SKO ponownie umorzyło postępowanie odwoławcze, powołując się na swoją wcześniejszą, prawomocną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r., która stwierdziła, że M. K. nie jest stroną. M. K. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2008 r., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...] Wójt Gminy P. ustalił B. G. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie zakładu przerobu drewna, budowie zbiornika przeciwpożarowego, zabudowie rowu R – D8 obiektu "[...]" w km [...] rurociągiem żelbetowym, przebudowie rurociągów drenarskich w dziale nr [...] obiektu melioracyjnego "[...]" wraz niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...] położonych we wsi Z..
Od wymienionej wyżej decyzji Wójta Gminy P. odwołanie wniosła M. K.. Odwołanie od tej decyzji wniosła również B. G. podnosząc zarzut, iż organ administracji bezpodstawnie uznał H. i M. G. oraz M. K. za strony postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] września 2007 roku.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło,
że wprawdzie B. G. nie kwestionowała merytorycznych ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, ale zakwestionowała jej uzasadnienie, gdzie organ administracji odniósł się do kwestii stron postępowania. Samorządowe Kolegium odwoławcze stwierdziło, że odwołanie może dotyczyć zarówno sentencji decyzji jak
i odwołania od tej decyzji. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że analizując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dostrzegł z urzędu uchybienia, które winy być wyeliminowane.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, iż M. K. nie jest stroną postępowania.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. K..
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2008 roku, sygn. akt VIII SA/Wa 39/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M. K. umorzył postępowanie sądowe.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził,
że bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] września 2007 roku. Tym samym przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Sąd stwierdził również, że organ pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie raz jeszcze oceni czyjego interesu prawnego lub obowiązku będzie dotyczyć postępowanie i czy skarżąca powinna być stroną tego postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 roku, Nr [...] Wójt Gminy P. ustalił B. G. warunki zabudowy na działkach o nr ew. [...] położonych we wsi Z. gmina P. dla inwestycji polegającej na rozbudowie zakładu przerobu drewna, budowie zbiornika przeciwpożarowego, zabudowie rowu [...] obiektu "[...]" w km [...]rurociągiem żelbetowym, przebudowie rurociągów drenarskich w dziale nr [...] obiektu melioracyjnego "[...]" wraz niezbędną infrastrukturą techniczną.
Od powyższej decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2008 roku odwołanie wniosła M. K..
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło,
że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja SKO z dnia [...] stycznia 2008 roku, Nr [...]. Decyzja ta rozstrzygnęła, że skarżąca M. K. nie jest strona postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu dla B. G.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że jest związane tą decyzją i wobec faktu, że odwołanie nie pochodzi od strony postępowania uznało, że postępowanie odwoławcze jako nie pochodzące od strony postępowania należy umorzyć.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. K. podnosząc zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że nie posiada ona przymiotu strony postępowania. Nadto podniesiony został zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie
w uzasadnieniu z jakich powodów odmówiono uznania jej za stronę postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny umarzając postępowanie sądowe stwierdził w ustnych motywach,
że Wójt Gminy P. powinien ponownie dokonać ustalenia stron postępowania. Zdaniem skarżącej nie ma żadnych argumentów prawnych lub faktycznych, które uzasadniałyby odmówienia uznania jej za stronę postępowania.
Skarżąca stwierdziła, że działka o szerokości [...] m została specjalnie wydzielona i podarowana zięciowi inwestora, by uniemożliwić skarżącej zaskarżenie decyzji. W ocenie skarżącej kwestia bezpośredniego graniczenia z nieruchomością inwestora nie może przesądzać o tym czy ma ona interes prawny, gdyż uprawnienia
te wynikają z przysługującego jej prawa własności. Inwestor chce naruszyć to prawo wznosząc w sąsiedztwie nieruchomości mieszkalnej zakład przemysłowy, który będzie ujemnie oddziaływał na jej nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę w odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje
na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła
z naruszeniem art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy.
Z kolei zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał
za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji
z przytoczeniem przepisów prawa.
Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jest zagadnienie
o charakterze procesowym. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uznał
za niedopuszczalne wniesienie odwołania przez skarżącą uznając, iż nie przysługuje jej przymiot strony postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2008 roku wydanej na rzecz B. G..
Jako uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał,
że związany jest własną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 roku Nr [...], funkcjonującą w obrocie prawnym, którą orzekł, iż skarżąca nie jest stroną.
Stanowisko to, zdaniem Sądu, jest błędne. Decyzja z dnia [...] stycznia 2008 roku Nr [...] rozstrzygała wyłącznie kwestię uznania skarżącej za stronę postępowania i dopuszczalność wniesienia przez nią odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...]. Tymczasem zaskarżona decyzja dotyczy dopuszczalności wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2008 roku, Nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest związane rozstrzygnięciem zawartym w decyzji z dnia [...] stycznia 2008 roku Nr [...]. Nawet jeśli decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2008 roku, Nr [...] w swej istocie odpowiada decyzji z dnia z dnia [...] września 2007 roku, Nr [...], to nie zwalniało to organu odwoławczego od dokonania ponownej oceny czy skarżąca jest stroną postępowania. Nawet gdyby w uzasadnieniu decyzji miałyby zostać powtórzone argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2008 roku, Nr [...], to powinny być one wprost wskazane w tym uzasadnieniu a nie poprzez odwołanie się do treści uzasadnienia innej decyzji.
Stroną postępowania w sprawie o wdanie decyzji o warunkach zabudowy
co do zasady jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości graniczącej
z nieruchomością, której dotyczy decyzja. Zgodzić należy się z twierdzeniem skarżącej, że nie jest wykluczone, że stroną w takim postępowaniu może być również właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio
z nieruchomością, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy. Wymaga to jednak wykazania przez takiego właściciela lub użytkownika wieczystego, że ma on interes prawny, to jest interes wynikający z konkretnego przepisu prawa. To z kolei wymaga dokonania przez organ administracji analizy każdego konkretnego przypadku. Sąd nie może zastępować w dokonywaniu tej analizy organu administracji i uzasadniać wydanego przez organ rozstrzygnięcia.
Wskazany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze argument przemawiający za umorzeniem postępowania jest nietrafny i nie może być uznany
za podstawę rozstrzygnięcia. W istocie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło się od wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno dokonać oceny dopuszczalności wniesienia odwołania
od decyzji Wójta Gminy P. od decyzji z dnia [...] czerwca 2008 roku, Nr [...]. Nakłada to na Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonania oceny czy skarżąca ma interes prawny, by uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy na rzecz B. G., to jest czy może być uznana za stronę tego postępowania. Takiej oceny Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało. Stanowi to, zdaniem Sądu, naruszenie art. 11 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. Naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Prawidłowe uzasadnienie decyzji musi być poprzedzony dokładną analizą przesłanek uznania skarżącej za stronę postępowania. Nie można wykluczyć, iż analiza taka mogłaby wykazać, że skarżąca jest stroną postępowania. Jak to już zostało bowiem wskazane okoliczność, iż właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie posiada działki graniczącej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji nie oznacza, że nie może być on stroną w postępowaniu dotyczącym wydania takiej decyzji.
Jeśli zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca nie jest stroną postępowania, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno
w uzasadnieniu decyzji wskazać argumenty przemawiające za tym stanowiskiem. Jak to już zostało wyżej wskazane nie można w tej kwestii powoływać się na istnienie decyzji z dnia [...] stycznia 2008 roku, Nr [...].
Jeśli zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżącej przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy na rzecz B. G., wówczas winno merytorycznie rozpoznać wniesione przez nią odwołanie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło