VIII SA/Wa 1080/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-09

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne, a która jest zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych w kilku sprawach, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie przedemerytalne, a która jest zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych w kilku sprawach, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wykonanie tego obowiązku stanowiłoby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek przedemerytalny. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową. Organ rozpatrujący wniosek uwzględnił go, uznając, że wykonanie obowiązku uiszczenia wpisów sądowych w kilku sprawach stanowiłoby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny za nieusprawiedliwione niestawiennictw postanawia: zwolnić od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. P. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku przedemerytalnego w wysokości [...] zł (w załączeniu decyzja ZUS). Do wniosku załączyła zeznanie podatkowe za 2014 r. (dochód brutto – [...] zł) wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy oraz kserokopie faktur za energię. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowne zaś do treści art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Pouczona o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych skarżąca oświadczyła, że jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie przedemerytalne w wysokości [...] zł. Jest to wprawdzie stały dochód jednak pozwalający na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając jej zdolności płatnicze uwzględniono również fakt, że na skarżącej ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w trzech sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...] zł. Zestawiając zatem posiadany dochód z wysokością kosztów, do uiszczenia których została zobowiązana uznano, że wykonanie tego obowiązku stanowiłoby ograniczenie konstytucyjnego prawa do Sądu. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło