VIII SA/Wa 1082/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-26

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku podlega oddaleniu, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku podlega oddaleniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 239 pkt 1 lit. e) przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zwolnienie to ma charakter obligatoryjny i następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, co czyni odrębne orzekanie w tym zakresie zbędnym. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie, jeśli sytuacja materialna strony na to wskazuje.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i utrzymywanie się z niskiego dochodu wraz z niepełnosprawnym synem. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a w pozostałym zakresie oddalając.
Rozstrzygnięcie
1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla B. K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla B. K. zam. [...] R., ul. [...] Wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W dniu [...] maja 2011 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu skarżąca podała, że wraz z [...] – letnim synem utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł. Oświadczyła, że syn posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, uczy się w szkole specjalnej i wymaga opieki osób trzecich. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja w sprawie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca samotnie wychowuje syna z orzeczonym stopniem niepełnosprawności i utrzymuje się z niewielkiego dochodu. Dochód ten po opłaceniu bieżących kosztów utrzymania bez wątpienia nie pozwoli na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło