VIII SA/Wa 109/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-11

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu ponoszenie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Kryterium decydującym jest obiektywnie trudna sytuacja materialna, a nie stopień skomplikowania sprawy czy brak znajomości prawa.
Stan faktyczny
T. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawca argumentował, że jego trudna sytuacja materialna wynika z wieloosobowego gospodarstwa domowego, niskich dochodów części rodziny, bezrobocia pozostałych członków oraz zajęcia jego emerytury na poczet zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla T. Z., zam. ul. W., [...] R. T. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z siedmiorgiem pełnoletnich dzieci, z których jedynie troje uzyskuje dochody w łącznej wysokości [...] zł. Pozostałe dzieci są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, korzystającymi z pomocy opieki społecznej. Sam skarżący według oświadczenia posiada emeryturę rolniczą jednak została ona zajęta na poczet zobowiązań wobec KRUS. Jednocześnie skarżący oświadczył, że posiada zadłużenie wobec Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R.. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Według oświadczenia rodzina skarżącego składa się z ośmiu osób, z których tylko trzy uzyskują dochód. Pozostali członkowie rodziny są osobami bezrobotnymi korzystającymi ze wsparcia opieki społecznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło