VIII SA/Wa 109/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-21

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlega oddaleniu, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w tego typu sprawach?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlega oddaleniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Skutek ten następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi, co czyni odrębne orzekanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie zbędnym. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca I. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, dołączony do skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącą ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z niskiej emerytury i prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wnioskiem załączonym do skargi I. J. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W jego uzasadnieniu skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł (w załączeniu odcinek). Oświadczyła, że ma kłopoty z pamięcią i korzysta z pomocy osób trzecich. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja w sprawie ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. p.p.s.a., postanowiono, jak w pkt 2 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca jest osobą samotną i utrzymuje się z niewielkiej emerytury. Środki, którymi dysponuje w żaden sposób nie pozwalają na poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło