VIII SA/Wa 1092/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok oddala skargę. 1. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania E. B. (dalej: "skarżąca") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. (dalej: "organ I instancji" lub "Wójt") z [...] kwietnia 2014 r. Przedmiotem tych decyzji było ustalenie skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...] zł na 2013 r. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: "Op"), a także przepisy art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9 poz. 31 ze zm.; dalej: "PodLokU" lub "u.p.o.l."). Powołało się także na uchwałę Rady Gminy G. z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie określania wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 13 grudnia 2012 r., poz. 9191) i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 30, poz. 163 ze zm.). 2. Stan faktyczny. 2.1. Organ I instancji ustalił, ponownie rozpoznając sprawę, że w 2013 r. skarżąca posiadała nieruchomość położoną w miejscowości P. (w tym działka gruntu nr [...] o powierzchni [...] ha) na podstawie umowy dzierżawy nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym (między innymi), zawartej w dniu [...] sierpnia 2002 r. z Nadleśnictwem D.. Właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa. Na podstawie wypisu z rejestru gruntów i budynków Wójt ustalił, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha oznaczona jest symbolem "B". Stanowi zatem teren zabudowy mieszkaniowej, zgodnie z ustaleniami dokonanymi w trakcie oględzin nieruchomości. Podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki [...] zł od 1m2 "pozostałych gruntów", zgodnie z ww. uchwałą Rady Gminy G.. Działka nr [...] wchodząca w skład dzierżawionej nieruchomości i budynki posadowione na tych działkach, nie podlegają zaś opodatkowaniu, jako korzystające z ustawowego zwolnienia (łąki kl. V) lub zwolnienia od podatku wynikającego z ww. uchwały Rady Gminy G. (budynek mieszkalny). Wójt przyjął nadto, że nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości inne budynki czy też budowle posadowione na ww. działkach lub ich pozostałości. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy ciąży na skarżącej jako posiadaczowi nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Za podstawę wymiaru podatku przyjął dane z ewidencji gruntów i budynków. 2.2. W odwołaniu od decyzji wymiarowej Wójta skarżąca wskazała na jej sprzeczność z postanowieniami umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości, która stanowi własność Skarbu Państwa, a w skład opłaty dzierżawnej uiszczanej na rzecz Nadleśnictwa D. (zarządcy), wchodzi podatek od nieruchomości. Zauważyła nadto, że działka leży na terenie leśnym, z którego nie została wydzielona. 2.3. Kolegium stwierdziło, utrzymując w mocy decyzję Wójta, że obowiązek podatkowy z tytułu posiadania przedmiotowej nieruchomości spoczywa na skarżącej, zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz ust. 2 u.p.o.l. Nadleśnictwo D. jako zarządca nieruchomości nie włada bowiem faktycznie nieruchomością, której posiadaczem jest skarżąca, zgodnie z umową dzierżawy. W skład nieruchomości wykorzystywanej przez skarżącą do celów rekreacyjno – wypoczynkowych wchodzi działka nr [...] o powierzchni [...] m2 zabudowana drewnianym budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...] m2. Budynek posiada fundamenty ceglane oraz jest wyposażony w instalacje elektryczną i gromową. Zdaniem Kolegium, wpływu na wynik sprawy nie wywierają postanowienia umowy dzierżawy i jej załączników, gdyż obowiązek podatkowy wynika z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Działka gruntu nr [...] została wyodrębniona z kompleksu leśnego i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako teren mieszkaniowy. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca. Pismem z [...] września 2014 r. wniosła zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Autor skargi, występując o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, postawił zarzuty naruszenia: - umowy dzierżawy zawartej [...] sierpnia 2002 r. przez skarżącą z właścicielem nieruchomości, z treści której wynika, że w skład opłaty dzierżawnej "wchodzi" podatek od nieruchomości; - art. 2 ust. 2 u.p.o.l., gdyż "dzierżawiona nieruchomość jest bezsprzecznie użytkiem rolnym oznaczonym literką "B", co wynika także z decyzji organu I instancji. 3.3. Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpiło o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznało za chybione. 3.4. W pismach procesowych z [...] listopada 2014 r. i z [...] stycznia 2015 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi. Dodatkowo podniosła, że Minister Środowiska nie wydzielił dzierżawionej przez skarżącą nieruchomości leśnej (działek nr [...] i [...]) z terenów lasów państwowych. Zdaniem skarżącej, dzierżawiona nieruchomość jest nieruchomością leśną, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.2. Na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę odnośnie rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą Sądu pierwszej instancji jest zaś kontrola prawidłowości tego działania, z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 u.p.p.s.a. 4.3. W rozpoznawanej sprawie strony prowadzą spór dotyczący prawidłowości decyzji ustalającej skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne na 2013 r. w kwocie [...] zł, w szczególności zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości działki gruntu nr [...] oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem "B", zabudowanej budynkiem mieszkalnym, potraktowanej przez organy na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jako teren zabudowy mieszkaniowej. Organy przyjęły nadto, że obowiązek podatkowy ciąży na skarżącej jako posiadaczu nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, w skład której wchodzi przedmiotowa działka nr [...]. Skarżąca posiada bowiem nieruchomość na podstawie umowy dzierżawy zawartej z Nadleśnictwem D. 5.1. Ramy prawne. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W świetle art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne (...) będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa (Agencją Nieruchomości Rolnych) lub z innego tytułu prawnego (...), b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Z art. 3 ust. 2 u.p.o.l. wynika zaś, że obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (Agencji Nieruchomości Rolnych) i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. 5.2. W ocenie Sądu, z przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz ust. 2 u.p.o.l. wynika wprost, że posiadacz zależny nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, dysponujący tytułem prawnym w postaci umowy dzierżawy, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy spoczywający na danym podatniku jako faktycznym posiadaczu nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, nie może być nadto przenoszony w drodze umowy cywilnoprawnej (dzierżawy) na inny podmiot, w tym na zarządcę nieruchomości. 6. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że zabudowana budynkiem mieszkalnym działka nr [...] wchodząca w skład dzierżawionej przez skarżącą nieruchomości, oznaczona w ewidencji gruntów symbolem "B", stanowiąca teren zabudowy mieszkaniowej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wbrew argumentacji skarżącej, przedmiotowa działka nie może zostać uznana w sposób sprzeczny z rzeczywistością za grunt rolny (użytki rolne) lub leśny. Tym bardziej, że w ewidencji gruntów i budynków sporna działka została oznaczona symbolem "B" jako teren zabudowy mieszkaniowej. Zgodnie zaś z art. 1a ust. 3 u.p.o.l., podstawę ustaleń faktycznych dotyczących klasyfikacji gruntów, stanowią dla organów podatkowych orzekających w przedmiocie podatku od nieruchomości dane z ewidencji gruntów i budynków. 7. Zarzuty skargi Sąd uznał zatem za oczywiście chybione lub chybione. Umowa dzierżawy, a w zasadzie jej postanowienia, nie mogła zostać naruszona przez organy podatkowe orzekające w sprawie, gdyż dowód ten nie jest źródłem prawa i nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy. Dowód ten nie mógł zostać uznany przez organy za podstawę do ustaleń dotyczących podmiotu (podatnika), na którym ciąży obowiązek podatkowy w realiach niniejszej sprawy. Dodać należy, że sporna działka jest wykorzystywana przez skarżącą w celach rekreacyjno – wypoczynkowych. Skoro zaś w ewidencji gruntów sporna działka nie została sklasyfikowana jako grunt rolny lub leśny, to nie mogła zostać uznana za takowy wbrew danym urzędowym z ewidencji gruntów i budynków. Tym bardziej, że bezsporne jest, iż posiadaczem nieruchomości jest skarżąca. Sporna działka wchodzi w skład nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym i jest wykorzystywana przez skarżącą w celu zaspokojenia jej potrzeb rekreacyjno – wypoczynkowych (okoliczność bezsporna). Wpływu na wynik sprawy nie mają wskazywane przez skarżącą na etapie skargi okoliczności (wątpliwości) dotyczące braku wydzielenia (wyodrębnienia) przedmiotowej "nieruchomości leśnej z terenów lasów państwowych", gdyż przedmiotowa nieruchomość, której właścicielem jest Skarb Państwa, zarządzana jest przez jednostkę organizacyjną Lasów Państwowych. Wada decyzji organu I instancji, który błędnie określił sporną nieruchomość jako rolną, została usunięta przez organ odwoławczy. Uchybienie to nie stanowiło zdaniem Sądu podstawy do uchylenia przez SKO decyzji Wójta. 8. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego wyroku, czyli oddalił skargę.