VIII SA/Wa 1094/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-11
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dostarczenie rzodkwi zamiast rzodkiewki w ramach programu "Owoce w szkole" uzasadnia odmowę przyznania pomocy wspólnotowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy wspólnotowej za dostarczenie rzodkwi zamiast rzodkiewki w ramach programu "Owoce w szkole" jest zasadna. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 września 2013 r. jednoznacznie wskazuje, że w ramach programu udostępniana jest rzodkiewka, a nie rzodkiew. Rzodkiew jest innym produktem niż rzodkiewka i nie mogą być one udostępniane zamiennie, co skutkuje naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów prawa.Stan faktyczny
Skarżący P.M. złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach programu "Owoce w szkole" za dostarczenie owoców i warzyw do szkół podstawowych. Organ pierwszej instancji przyznał pomoc częściowo, odmawiając jej za dostarczenie rzodkwi zamiast wymaganej rzodkiewki. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, które wykazało, że dostarczony produkt nie jest rzodkiewką, a rzodkwią, która nie jest objęta programem. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w części w sektorze owoców i warzyw oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego (OT ARR) w W. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 19a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. nr 145, poz. 868 z późn. zm., dalej jako "ustawa o organizacji rynków owoców i warzyw") przyznał P.M. pomoc do [...] pełnych porcji owoców i warzyw (jabłek, gruszek, soku owocowego, marchwi, rzodkiewek papryki słodkiej, soku warzywnego lub owocowo - warzywnego) nieodpłatnie dostarczonych do szkoły podstawowej i udostępnionych dzieciom na łączną kwotę [...] PLN oraz odmówił przyznania pomocy w kwocie [...] PLN.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że P.M. stosownie do § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 września 2013 r.
w sprawie szczegółowego zakresu zadań realizowanych przez Agencję Rynku Rolnego związanych z wdrożeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Programu "Owoce
w szkole" (Dz. U. poz. 1065, dalej jako "rozporządzenie MRiRW z dnia 10 września 2013 r.") złożył wniosek z dnia [...] grudnia 2013 r. o pomoc w kwocie [...] PLN za dostarczenie owoców i warzyw dzieciom w szkołach podstawowych w I semestrze roku szkolnego 2013/2014 w ramach realizowanego przez Agencję Rynku Rolnego ww. programu. Za dostarczanie owoców i warzyw wnioskodawcy przyznano pomoc w ww. wysokości, natomiast odmowa przyznania pomocy w kwocie [...] PLN nastąpiła
z powodu dostarczania przez niego wymaganej ilości porcji rzodkwi zamiast rzodkiewki.
W odwołaniu P. M. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji
w części dotyczącej kwoty odmówionej pomocy i przyznanie pomocy za dostarczenie do szkół podstawowych rzodkwi białej. Zarzucił organowi I instancji naruszenie § 11 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 10 września 2013 r., art. 1 ust. 1 dyrektywy Rady (WE) nr 1234/2007 oraz art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 288/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r.
Prezes Agencji Rynku Rolnego (ARR) decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na uwadze sprawdzenie prawidłowości realizacji programu "Owoce w szkole" i jakość dostarczanych porcji owocowo - warzywnych w dniu [...] listopada 2013 r. Dyrektor OT ARR w W. zlecił przeprowadzenie kontroli w [...] szkołach do których dostawy realizował P. M., tj. w Szkole Podstawowej nr [...] im. [...], ul. Gen. [...] w W. i w Zespole Szkół im. Księżnej [...], ul. M. K. [...] w R.. Kontrole zostały przeprowadzone odpowiednio w dniach [...] listopada 2013 r. i [...] listopada 2013 r. Następnie w związku
z wykrytymi w ww. szkołach nieprawidłowościami dotyczącymi wymaganej wagi dostarczonych porcji owoców i warzyw oraz faktem dostarczania do Zespołu Szkół im. Księżnej [...] rzodkwi białej zamiast rzodkiewki, w dniu [...] listopada 2013 r. Dyrektor OT ARR w W. zlecił przeprowadzenie kontroli u zatwierdzonego dostawcy oraz w [...] kolejnych szkołach podstawowych. Ponadto w celu jednoznacznego ustalenia rodzaju produktu warzywnego dostarczanego przez stronę do szkół podstawowych Dyrektor OT ARR w W. wszczął postępowanie wyjaśniające i zwrócił się do szkół podstawowych z prośbą o wskazanie, czy produkt widniejący na załączonym do pisma zdjęciu sporządzonym podczas kontroli w Zespole Szkół im. Księżnej [...] był dostarczany również do ich szkół, ewentualnie kiedy i w jakich ilościach. Jednocześnie Dyrektor OT ARR w W. pismami z dnia [...] grudnia 2013 r. zwrócił się do Instytutu Agronomii Uniwersytetu Przyrodniczo - Humanistycznego w S. oraz Zakładu Uprawy i Nawożenia Roślin Warzywnych Instytutu Ogrodnictwa w S. o opinię czy produkt dostarczany przez stronę w ramach programu "Owoce w szkole" można uznać za rzodkiewkę. Do powyższych pism załączono dokumentację fotograficzną wykonaną podczas kontroli
w Zespole Szkół im. Księżnej [...]. Z opinii uzyskanych z ww. placówek naukowych jednoznacznie wynika, że produkt warzywny dostarczony przez stronę do szkół podstawowych nie jest rzodkiewką, a rzodkwią i choć oba warzywa są przedstawicielami tej samej rodziny botanicznej, reprezentują odrębne podgatunki.
Z oświadczeń dyrektorów [...] szkół oraz raportów z kontroli wynika ilość produktów kwalifikujących się do uwzględnienia, jak również fakt, że strona dostarczała zamiast wymaganej ilości porcji rzodkiewek porcje rzodkwi. W związku z tym, że rzodkiew nie znajduje się, w katalogu warzyw objętych programem "Owoce w szkole" określonym
w rozporządzeniu MRiRW z dnia 10 września 2013 r. za jej dostarczenie nie może zostać przyznana pomoc. Zgodnie bowiem z opinią z dnia [...] grudnia 2013 r. z Instytutu Agronomii Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w S. uzyskaną w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Dyrektora OT ARR rzodkiew
i rzodkiewka są przedstawicielami tej samej rodziny botanicznej kapustowate Brassicaceae i należą do jednego gatunku Raphanus sativus L, lecz reprezentują odrębne podgatunki. Analogiczne stanowisko przedstawił w opinii z dnia [...] grudnia 2013 r. Zakład Uprawy i Nawożenia Roślin Warzywnych Instytutu Ogrodnictwa
w S..
Organ podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 288/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do pomocy wspólnotowej przeznaczonej na dostarczanie dzieciom w placówkach oświatowych owoców i warzyw świeżych i przetworzonych oraz produktów z bananów w ramach programu "Owoce
w szkole" państwa członkowskie są zobowiązane zadbać, aby ich właściwe organy krajowe do spraw ochrony zdrowia zatwierdziły wykaz produktów kwalifikujących się do objęcia pomocą w ramach realizowanego przez nie programu "Owoce w szkole".
W związku z powyższym przepisy rozporządzenia MRiRW z dnia 10 września 2013 r. szczegółowo określają katalog produktów owocowych i warzywnych, jakie mogą być dostarczane w ramach programu "Owoce w szkole". Katalog tych produktów został określony na podstawie listy produktów zarekomendowanych do objęcia programem przez Ministerstwo Zdrowia. Ww. rozporządzenie jednoznacznie wskazuje, że
w ramach programu "Owoce w szkole" udostępniana jest nie rzodkiew, ale jej precyzyjne określona odmiana - rzodkiewka. Rzodkiew jest innym produktem niż rzodkiewka i oba te warzywa nie mogą być udostępniane wymiennie. W związku z powyższym bezsporne jest, że strona, pomimo ciążącego na niej obowiązku nie dostarczyła porcji rzodkiewki, naruszając powinność wynikającą z cytowanych wyżej zapisów rozporządzenia MRiRW z dnia 10 września 2013 r., które w sposób jednoznaczny określają jakie produkty mogą być dostarczane do szkół podstawowych. Mając na uwadze powyższe argumentacja strony odnośnie naruszenia przepisów ww. rozporządzenia w ocenie organu II instancji nie znajduje uzasadnienia.
Odnośnie argumentacji odwołującego się dotyczącej naruszenia art. 1 ust 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 oraz stosowania zawężonej interpretacji pojęcia "produktu warzywnego" przez organ I instancji Prezes ARR stwierdził, że nie kwestionuje zaliczenia rzodkwi białej do produktów warzywnych, lecz jedynie wskazuje, iż nie jest on objęty programem "Owoce w szkole". Wskazał, że w ww. akcie prawnym - w art. 103 ga ustawodawca unijny postanowił, że państwa członkowskie samodzielnie sporządzają strategię i określają wykaz produktów kwalifikujących się do programu. Taki wykaz sporządziło państwo członkowskie poprzez opracowanie i złożenie w KE Strategii krajowej wdrożenia w Rzeczypospolitej Polskiej programu "Owoce w szkole"
w roku szkolnym 2013/2014 oraz wydanie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym to wykazie zamieszczono m.in. rzodkiewkę, a nie rzodkiew. Ponadto zarzuty strony dotyczące naruszenia art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 288/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do pomocy wspólnotowej przeznaczonej na dostarczanie dzieciom w placówkach oświatowych owoców i warzyw świeżych i przetworzonych oraz produktów z bananów w ramach programu "Owoce
w szkole" są bezpodstawne. Art. 11 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że
w odniesieniu do wnioskodawców pomocy, o których mowa w art. 6 ust. 2 lit. a) do d) oraz lit. e) pkt (i) pomoc wypłaca się wyłącznie: a) na podstawie pokwitowania
z określeniem ilości rzeczywiście dostarczonych produktów; lub b) na podstawie sprawozdania z inspekcji dokonanej przez właściwe władze przed ostateczną wypłatą płatności tytułem pomocy, stwierdzającego spełnienie wymagań dotyczących wypłaty; lub c) z upoważnienia państwa członkowskiego, po stwierdzeniu na podstawie innego przedstawionego dowodu, że zapłacono za produkty dostarczone w ilości i w celach zgodnych z niniejszym rozporządzeniem. Prezes ARR zauważył, że stosownie do art. 13 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji państwa członkowskie podejmują wszelkie środki konieczne do zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem. Środki te obejmują pełną kontrolę administracyjną wniosków o pomoc, uzupełnioną kontrolami na miejscu określonymi w ust. 2 - 8. W związku z powyższym przeprowadzone przez Dyrektora OT ARR w W. postępowanie wyjaśniające miało na celu sprawdzenie prawidłowości realizacji programu i wypłatę pomocy w odniesieniu do porcji owoców i warzyw objętych programem "Owoce w szkole", a nie jedynie dostarczonych do szkół podstawowych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniósł P.M. reprezentowany przez radcę prawnego (dalej jako "skarżący"). Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 10 września 2013 r. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że dostarczona przez skarżącego rzodkiew nie należy do katalogu produktów udostępnianych w ramach programu "Owoce w szkole",
a w konsekwencji odmowę wypłaty pomocy wspólnotowej;
- § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia przez jego niezastosowanie polegające na nieprzyznaniu i niewypłaceniu odpowiedniej kwoty pomocy za zgodne z umową zrealizowanie dostawy warzyw (rzodkiew);
- art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z 22 października 2007 r. i art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 288/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do pomocy wspólnotowej przeznaczonej na dostarczanie dzieciom w placówkach oświatowych owoców i warzyw świeżych i przetworzonych oraz produktów z bananów w ramach programu "Owoce w szkole" (Dz. Urz. UE L 94, 8.4.2009) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że rzodkiew nie należy do kategorii owoców i warzyw, o których mowa w załączniku I część IX wskazanego rozporządzenia, określonych w pozycji o kodzie 0706;
- art. 19 a ust. 2 pkt 2 ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw poprzez błędną jego wykładnię polegającą na odmowie przyznania skarżącemu pomocy wspólnotowej zgodnie z art. 103ga ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 pomimo dostarczenia przez niego owoców i warzyw w ramach programu "Owoce w szkole" i przedłożenia wymaganego pokwitowania dostarczenia produktów.
Skarżący zarzucił również naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie prowadzącej do uznania, że rzodkiew jest innym produktem niż rzodkiewka, podczas gdy z opinii z dnia [...] grudnia 2013 r. z Instytutu Agronomii Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w S. wynika, że rzodkiew i rzodkiewka są przedstawicielami tej samej rodziny botanicznej kapustowate Brassicaceae i należą do jednego gatunku Raphanus.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ odwoławczy podtrzymał pogląd wyrażony przez organ I instancji, iż dostarczana przez skarżącego do szkół rzodkiew nie jest objęta katalogiem produktów, jakie wynikają z programu "Owoce
w szkole". Według zaś treści załącznika I części IX rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w pozycji o kodzie 0706, w odniesieniu do owoców i warzyw niniejsze rozporządzenie obejmuje produkty wyszczególnione w poniższej tabeli: marchew, rzepa, buraki sałatkowe, salsefia, selery, rzodkiewki i podobne korzenie jadalne, świeże lub schłodzone. Rzodkiew biała nie jest produktem zastępczym w stosunku do rzodkiewki. Rzodkiew, podobnie jak rzodkiewka, należy do rodziny botanicznej kapustowate Brassicaceae. Ponadto zarówno rzodkiew, jak i rzodkiewkę kwalifikuje się do jednego gatunku Raphanus sativus. Bezsporne zatem powinno być uznanie tak rzodkwi, jak i rzodkiewki za warzywo. Pomimo zgromadzonych w sprawie dowodów
w postaci wymienionych powyżej opinii, organ uznał, że rzodkiew jest innym produktem niż rzodkiewka i oba te warzywa nie mogą być udostępniane wymiennie. Jednocześnie żaden przepis prawa, mający zastosowanie w powyższym zakresie nie określa za pomocą szczegółowej, precyzyjnej definicji, że rzodkiew biała jest warzywem, które nie może być dostarczane do szkół w ramach programu "Owoce w szkole". Rzodkiew biała ma nie mniejsze wartości odżywcze niż rzodkiew zwykła (różowa). Brak jest katalogu,
z którego jednoznacznie wynikałoby, że rzodkiew biała nie jest warzywem objętym programem "Owoce w szkole". Natomiast, z przepisów wynika zgoła co innego, bowiem według treści załącznika I części IX rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, warzywem jest rzodkiewka i podobne korzenie jadalne. W tym zakresie należy posiłkować się też art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007. Niewątpliwie więc, rzodkiew biała jest objęta pojęciem warzywa i co za tym idzie może być dostarczana do szkół w ramach programu "Owoce w szkole". Zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji dokonały zawężającej interpretacji pojęcia "produktu warzywnego" ograniczając jego znaczenie do rzodkiewki powszechnie występującej, czyli różowej, podczas gdy, przepisy prawa nie przewidują takiego ograniczenia. W niniejszej zaś sprawie, żaden przepis prawa wspólnotowego, nie przewiduje, aby rzodkiew biała była warzywem, które nie może być dostarczane przy realizacji programu "Owoce w szkole". Tak więc, odmowę przyznania pomocy z tytułu udostępnienia warzyw - rzodkwi uznać należy za bezzasadną.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzut naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. stwierdził, że jest on bezzasadny. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 ustawy dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 633,
z późn. zm.), jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy K.p.a.,
z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc
o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270
z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").
Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa
w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani też naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na jej wynik.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa ARR utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora OT ARR o przyznaniu skarżącemu pomocy w części z tytułu owoców i warzyw dostarczanych i udostępnianych dzieciom w ramach programu "Owoce
w szkole". Pomoc została skarżącemu przyznana w części, bowiem organ odmówił mu jej przyznania za dostarczaną przez niego w ramach ww. programu rzodkiew zamiast wymaganej rzodkiewki. Sporne w niniejszej sprawie jest, czy rzodkiew jest innym produktem niż rzodkiewka i czy oba te warzywa mogą być udostępniane wymiennie. Poza sporem pozostają zaś ilości porcji rzodkwi, którą to skarżący dostarczał poszczególnym szkołom zamiast rzodkiewek.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 633, z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Tym samym, słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, że za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Zgodnie z art. 19a ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej Agencja realizuje zadania i obowiązki państwa członkowskiego lub właściwej władzy państwa członkowskiego związane z wdrożeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej programu "Owoce w szkole" ustanowionego zgodnie z art. 103ga ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007.
Na podstawie art. 19a ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, w zakresie realizacji zadań,
o których mowa w ust. 1, dyrektor oddziału terenowego Agencji, w drodze decyzji przyznaje pomoc wspólnotową zgodnie z art. 103ga ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007.
Stosownie do treści art. 103ga ust. 1 a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. UE.L.2007.299.1) od roku szkolnego 2009-2010 na warunkach określonych przez Komisję przyznaje się pomoc wspólnotową na dostarczanie dzieciom w instytucjach oświatowych, w tym żłobkach, innych instytucjach wychowania przedszkolnego, szkołach podstawowych i średnich, produktów pochodzących z sektorów owoców
i warzyw, przetworzonych owoców i warzyw oraz bananów. Z ust. 2 ww. artykułu wynika, że państwa członkowskie, które chcą wziąć udział w programie na poziomie krajowym lub regionalnym przygotowują strategie krajowe lub regionalne dotyczące jego wdrażania. Opracowując swoje strategie, państwa członkowskie sporządzają wykaz produktów, które pochodzą z sektorów owoców i warzyw, przetworzonych owoców i warzyw oraz sektora bananów, które będą kwalifikowały się do objęcia ich odpowiednim programem (ust. 3 ww. artykułu).
Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 288/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do pomocy wspólnotowej przeznaczonej na dostarczanie dzieciom w placówkach oświatowych owoców i warzyw świeżych
i przetworzonych oraz produktów z bananów w ramach programu "Owoce w szkole" (Dz. U. UE.L.2009.94.38) państwa członkowskie są zobowiązane zadbać, aby ich właściwe organy krajowe do spraw ochrony zdrowia zatwierdziły wykaz produktów kwalifikujących się do objęcia pomocą w ramach realizowanego przez nie programu "Owoce w szkole".
W związku z powyższym, przez ustawodawcę polskiego zostało wydane rozporządzenie MRiRW z dnia 10 września 2013 r., które w sposób szczegółowy określa katalog produktów owocowych i warzywnych, jakie mogą być dostarczane
w ramach programu "Owoce w szkole". Katalog tych produktów jak zauważył organ, został zaś określony na podstawie listy produktów zarekomendowanych do objęcia programem przez Ministerstwo Zdrowia.
Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia program obejmuje udostępnianie dzieciom uczęszczającym w roku szkolnym 2013/2014 do klas I-III szkół podstawowych oraz ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia, zwanych dalej "szkołami podstawowymi" jabłek, gruszek, truskawek, marchwi, rzodkiewek, papryki słodkiej, soków owocowych, warzywnych lub owocowo - warzywnych, zwanych dalej "owocami warzywami".
Na podstawie zaś § 11 ust. 1 powoływanego rozporządzenia pomoc przyznaje się i wypłaca w wysokości stanowiącej iloczyn zryczałtowanej stawki pomocy na jedną porcję owoców i warzyw wynoszącej 1,20 zł oraz liczby porcji owoców i warzyw udostępnionych dzieciom, dostarczanych na podstawie umowy, o której mowa w § 8 ust. 1, albo zgodnie z oświadczeniem, o którym mowa w § 5 ust. 2.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, ww. rozporządzenie jednoznacznie wskazuje, że w ramach programu "Owoce w szkole" udostępniana jest nie rzodkiew, ale jej precyzyjnie określona odmiana - rzodkiewka. Zarówno w § 2 rozporządzenia, jak i w załączniku do tego aktu prawnego, dotyczącym sposobu udostępniania owoców i warzyw (pkt 12, pkt 14) mowa jest o rzodkiewkach, a nie o rzodkwi.
Zgodzić się również należy z organami obu instancji, że rzodkiew jest innym produktem niż rzodkiewka i oba te warzywa nie mogą być udostępniane wymiennie. Dlatego też prawidłowo stwierdziły organy, że skarżący pomimo ciążącego na nim obowiązku nie dostarczył wymaganych porcji rzodkiewek, naruszając powinność wynikającą z cytowanych wyżej zapisów rozporządzenia MRiRW z dnia 10 września 2013 r., które w sposób jednoznaczny określają jakie produkty mogą być dostarczane do szkół podstawowych. Tym samym, zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów ww. rozporządzenia należy uznać za niezasadne.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego dotyczącej naruszenia art. 1 ust 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 oraz stosowania zawężonej interpretacji pojęcia "produktu warzywnego" zgodzić się należy z organem, że nie kwestionuje on zaliczenia rzodkwi białej do produktów warzywnych, lecz jedynie wskazuje, iż rzodkiew nie jest objęta programem "Owoce w szkole". Jak wynika z wyżej już powołanego art. 103ga tego aktu prawnego, ustawodawca unijny postanowił, że państwa członkowskie samodzielnie sporządzają strategię i określają wykaz produktów kwalifikujących się do programu. Taki właśnie wykaz sporządziło państwo członkowskie poprzez opracowanie i złożenie w Komisji Europejskiej Strategii krajowej wdrożenia w Rzeczypospolitej Polskiej programu "Owoce w szkole" w roku szkolnym 2013/2014 oraz wydanie rozporządzenia MRiRW z dnia 10 września 2013 r., w którym to wykazie zamieszczono rzodkiewkę, a nie rzodkiew.
Zdaniem Sądu także zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 288/2009 nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z tym przepisem w odniesieniu do wnioskodawców pomocy, o których mowa w art. 6 ust. 2 lit. a) do d) oraz lit. e) pkt (i) pomoc wypłaca się wyłącznie: a) na podstawie pokwitowania z określeniem ilości rzeczywiście dostarczonych produktów; lub b) na podstawie sprawozdania z inspekcji dokonanej przez właściwe władze przed ostateczną wypłatą płatności tytułem pomocy, stwierdzającego spełnienie wymagań dotyczących wypłaty; lub c) z upoważnienia państwa członkowskiego, po stwierdzeniu na podstawie innego przedstawionego dowodu, że zapłacono za produkty dostarczone w ilości i w celach zgodnych z niniejszym rozporządzeniem.
Wyjaśnić należy, że przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające miało na celu sprawdzenie prawidłowości realizacji programu i wypłatę pomocy w odniesieniu do porcji owoców i warzyw objętych programem "Owoce w szkole", a nie jedynie dostarczonych do szkół podstawowych. Stosownie do art. 13 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji państwa członkowskie podejmują wszelkie środki konieczne do zapewnienia zgodności z niniejszym rozporządzeniem. Środki te obejmują pełną kontrolę administracyjną wniosków o pomoc, uzupełnioną kontrolami na miejscu określonymi w ust. 2 - 8. Skoro skarżący dostarczał zamiast wymaganych ilości porcji rzodkiewek stosowne ilości porcji rzodkwi, to pomimo tego, że przedstawił pokwitowanie dostarczenia tego produktu nie przysługuje mu pomoc wypłacana w ramach programu "Owoce w szkole". Pomoc tą przyznaje się bowiem i wypłaca jedynie za produkty wskazane w rozporządzeniu MRiRW z dnia 10 września 2013 r.
Tym samym uznać należy, że organy wbrew zarzutowi skargi nie naruszyły art. 19a ust. 2 pkt 2 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 10 września 2013 r. przyznając skarżącemu pomoc w części, tj. odmawiając jej przyznania za dostarczone przez niego porcje rzodkwi, zamiast rzodkiewki.
W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło