VIII SA/Wa 110/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-28
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która dokonywała znaczących wypłat na rzecz wspólników komplementariusza, mimo posiadania znacznych zobowiązań podatkowych i przygotowywania się do postępowań sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała istotnego pogorszenia swojej sytuacji finansowej, które uzasadniałoby zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo zajęcia wierzytelności, spółka dokonywała znaczących wypłat na rzecz wspólników komplementariusza, co świadczy o możliwości pozyskania środków na pokrycie kosztów postępowania. Posiadanie aktywów trwałych i należności krótkoterminowych również przemawia przeciwko przyznaniu prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną m.in. zajęciem wierzytelności przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. W przeszłości sąd dwukrotnie odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na aktywność gospodarczą spółki, wypracowywane zyski oraz znaczące wypłaty na rzecz wspólników komplementariusza. Spółka nie przedstawiła sytuacji majątkowej wspólników komplementariusza.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi [...] (dalej jako: "spółka", "skarżąca") wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że na jej aktualną kondycję finansową znaczny wpływ miała sytuacja będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Łączna kwota zobowiązań określonych przez organy podatkowe w tym, oraz równolegle toczącym się postępowaniu wynosi blisko [...] zł, jednocześnie spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stałe comiesięczne koszty, które na koniec listopada 2016 r. wyniosły łącznie [...] zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Do wniosku spółka załączyła CIT-8 za 2015 r., jednostronny rachunek zysków i strat, bilans oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie dwanaście miesięcy.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy stwierdzając, że pozostaje ona w obrocie prawnym jako czynny przedsiębiorca i prowadzi niezakłóconą działalność gospodarczą, wypracowując na koniec listopada 2016 r. zysk w wysokości [...] zł, zaś za ostatni rok obrotowy według bilansu zysk w wysokości [...] zł. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 31 maja 2017 r.
W dniu 22 czerwca 2017 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek spółki w przedmiocie prawa pomocy, wskazujący na istotną zmianę okoliczności związanych z jej sytuacją finansową w szczególności zajęciem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Na wstępnie należy zaznaczyć, że w sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. odmówiono skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy przez tutejszy Sąd. W tym kontekście trzeba zaakcentować, iż zgodnie z art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do treści art. 165 tej ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Ewentualne uwzględnienie kolejnego wniosku strony, w którym domaga się ona zwolnienia od kosztów sądowych w całości stanowiłoby zatem odstąpienie od oceny sformułowanej w powyższym postanowieniu, a to byłoby możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności stanowiących przesłankę podjętego rozstrzygnięcia, co oznaczać musi pogorszenie położenia wnioskodawcy w tych aspektach, które mają znaczenie z punktu widzenia treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Innymi słowy, wniosek taki mógłby zostać uwzględniony wyłącznie wówczas, gdyby sytuacja materialna uległy w międzyczasie na tyle istotnemu pogorszeniu, aby nawet częściowa partycypacja w kosztach związanych z niniejszym postępowaniem (oraz z drugą sprawą o sygn. VIII SA/Wa 111/17 gdzie równolegle zgłoszono takie żądanie) była niemożliwa.
Zdaniem rozpoznającego wniosek nie można przyjąć, aby w powyższym zakresie doszło do zmian, które mogłyby uzasadniać pozytywne załatwienie żądania strony. Jakkolwiek spółka wskazała na zajęcie w czerwcu 2017 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wierzytelności z jej rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego – jak nową okoliczność, to zdaniem referendarza pozostaje ona bez wpływu na ocenę złożonego ponownie wniosku. Nie może bowiem ujść uwadze, że spółka dokonała przelewów na rzecz wspólników komplementariusza (od 1 stycznia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r.) na łączną sumę ok. [...] zł, co wynika wprost z jej oświadczenia (k. 215 akt sądowych). Łączna wartość tych przelewów stanowi kwotę wielokrotnie przewyższającą wysokość kosztów postępowania sądowego w obu sprawach z jej skarg ([...] zł tytułem sumy wpisów od skarg: [...] zł
i [...] zł). Ponadto spółka zarówno teraz jak i przy wniesionym sprzeciwie, nie przedstawiła sytuacji majątkowej wspólników komplementariusza mimo zobowiązania jej w tym zakresie przez Sąd w piśmie z dnia 4 maja 2017 r. (po wniesionym sprzeciwie od postanowienia z dnia 29 marca 2017 r.). Zauważyć należy, że płatności na rzecz wspólników komplementariusza od 1 stycznia 2016 r. ([...]zł) zostały dokonane pomimo tego, że wobec skarżącej prowadzone było od końca kwietnia 2015 r. postępowanie kontrolne zakończone decyzjami wymiarowymi organu I instancji wydanymi we wrześniu 2016 r. (decyzje te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy w grudniu 2016 r.). Podzielić zatem należy stanowisko Sądu zawarte w postanowieniu z dnia 31 maja 2017 r., że posiadając wiedzę o znacznych zobowiązaniach podatkowych (przygotowując się do postępowań sądowych) skarżąca dokonywała płatności na rzecz wspólników komplementariusza pomimo tego, że w styczniu 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Składając kolejny wniosek spółka nie przedstawiła żadnych dowodów oraz rozważań świadczących o tym, że posiadane środki obowiązana była wypłacić wspólnikom komplementariusza. Nie wykazała ponadto, że podjęła stosowne działania zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych celem prowadzenia postępowania sądowego z jej skargi. Wręcz przeciwnie, jak podkreślił Sąd w postanowieniu z dnia 31 maja 2017 r. wyzbywała się posiadanych środków pieniężnych o znacznej wartości nawet wówczas, gdy przygotowywała się do złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Płatności na rzecz wspólników komplementariusza ([...]zł) znacznie przekraczały wpłaty dokonywane przez te osoby na rzecz skarżącej (ponad [...] zł). Dokonywanie tych płatności świadczy o możliwości pozyskania od wspólników komplementariusza dopłat niezbędnych do partycypowania w kosztach postępowań sądowoadministracyjnych wszczętych skargami Spółki, a forma prawna jej działalności (spółka komandytowa) nie świadczy o braku możliwości uzyskania wsparcia finansowego od wspólników komplementariusza celem partycypowania w kosztach postępowania sądowego.
Jeżeli zatem aktualnie, co wynika z oświadczenia spółki zawartego w piśmie z dnia 6 lipca 2017 r., jedyne wpływy na rachunek bankowy skarżącej wynikają z dobrowolnej wpłaty wspólników komplementariusza i są przeznaczane na spłatę bieżących zobowiązań spółki, to brak podstaw do uznania, że dobrowolne wpłaty wspólników komplementariusza nie miałyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania, które bez wątpienia należy traktować jako bieżące zobowiązania. Jeśli całość dokumentacji księgowej przedstawionej dotychczas zachowuje, jak twierdzi skarżąca, aktualność to przyjąć również należy, że spółka posiada środki trwałe i aktywa obrotowe o znacznej wartości ([...] zł i [...] zł), a należności krótkoterminowe ([...] zł) są znacznie wyższe od jej zobowiązań ([...] zł).
Składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie odniosła się do okoliczności przesądzających dotychczas o odmowie skorzystania z tej instytucji, co powoduje, że nowa okoliczność w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki, nie ma decydującego znaczenia dla oceny zasadności wniosku.
Reasumując, wobec trwającej aktywności gospodarczej skarżącej spółki, która nie zakończyła, ani nie zawiesiła działalności gospodarczej oraz faktu posiadania przez spółkę należności krótkoterminowych i aktywów trwałych, a także możliwości uzyskania środków przez dopłaty od jej udziałowców, brak jest usprawiedliwionych podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło