VIII SA/Wa 1101/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-16
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz - Nowak, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące odmowy udostępnienia dokumentów z akt administracyjnych oraz zasad biurowości mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie z uwagi na brak jego bezstronności?Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące odmowy udostępnienia dokumentów z akt administracyjnych oraz zasad biurowości nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona realnymi okolicznościami, a nie subiektywnym przekonaniem strony lub jej podejrzliwością. Ocena zgodności zarządzeń i orzeczeń z prawem należy do sądu wyższej instancji.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wyłączenie dwóch sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jako podstawę wniosku wskazała odmowę wydania przez jednego z sędziów (Przewodniczącego Wydziału) odpisu dokumentów z akt administracyjnych oraz zarzuty dotyczące niepełnego włączenia skargi do akt sądowych przez drugiego sędziego (sprawozdawcę). Strona uważała, że te okoliczności naruszają jej prawa do rzetelnej i jawnej procedury sądowej oraz mogą świadczyć o braku bezstronności sędziów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA – Iwona Szymanowicz - Nowak Sędzia WSA – Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marka Wroczyńskiego i Leszka Kobylskiego w sprawie ze skargi M. M. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego postanawia oddalić wniosek
Pismem procesowym z [...] lutego 2012 r. M. M. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziów tego Sądu Marka Wroczyńskiego - Przewodniczącego Wydziału VIII
i Leszka Kobylskiego - sprawozdawcy w sprawie z jego skargi na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, z uwagi na wątpliwości co do bezstronności w/w sędziów w niniejszej sprawie.
Zdaniem skarżącego Przewodniczący Wydziału VIII sędzia Marek Wroczyński bezpodstawnie i bezprawnie zarządzeniem z [...] stycznia 2012 r. odmówił wydania stronie odpisu wierzytelnego ostatniej strony zadania z prawa administracyjnego
i kopii postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (jego odpisu), co narusza prawa strony do rzetelnej i jawnej procedury sądowej.
W odniesieniu do sędziego Leszka Kobylskiego, sprawozdawcy
w przedmiotowej sprawie skarżący wskazał, iż początkowo jego bardzo obszerna skarga (około [...] stron) nie została w całości włączona do akt sądowych, co można oceniać jako przynajmniej usiłowanie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kodeksu karnego w związku z art. 276 kodeksu karnego. Dopiero po piśmie skarżącego w tej kwestii z [...] stycznia 2012 r., zarządzeniem tego sędziego włączono skargę w całości do akt tej sprawy. W ocenie skarżącego nie jest możliwe dokonywanie takich bezprawnych machinacji bez wiedzy i zgody ze strony sędziego, który ma być sprawozdawcą na rozprawie. Dlatego też wnosi o wyłączenie tego sędziego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione
w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich.
Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka,
w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089).
Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia
w tym zakresie stosownych wyjaśnień.
Z treści oświadczeń złożonych sędziów Marka Wroczyńskiego i Leszka Kobylskiego wynika, że brak jest podstaw do ich wyłączenia z przyczyn wyżej określonych.
Jak wynika z przedmiotowego wniosku, swoje żądanie skarżący wiąże
z odmową udostępnienia uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt administracyjnych oraz obowiązującymi w wojewódzkich sądach administracyjnych zasadami biurowości (w odniesieniu do prowadzenia akt sądowych). Takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności. Nie można bowiem żądać wyłączenia sędziego wyłącznie w oparciu
o przeświadczenie, że sędzia jest nieobiektywny. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z urojeń lub
z przeczuleń strony - w szczególności niesprecyzowanych, co do osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, cbois).
Dla porządku wskazać również należy, iż sędzia Marek Wroczyński pełniący funkcję Przewodniczącego Wydziału VIII nie został wyznaczony do orzekania w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącego zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziów Marka Wroczyńskiego
i Leszka Kobylskiego i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Ocena podejmowanych przez sędziego sprawozdawcę, czy sędziego przewodniczącego Wydziału, zarządzeń oraz wydawanych przez sąd orzeczeń - pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. W konsekwencji stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów, o których wyłączenie wniesiono.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło