VIII SA/Wa 1105/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-22

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy ma prawo obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, jeśli jego czynności nie wymagały znacznego nakładu pracy, pomimo że stawka została ustalona na podstawie wartości przedmiotu sporu?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy ma prawo obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, jeśli jego czynności nie wymagały znacznego nakładu pracy, a charakter sprawy i wkład pełnomocnika w jej wyjaśnienie i rozstrzygnięcie uzasadniają takie miarkowanie. Obniżenie wynagrodzenia jest uzasadnione, gdy przyznana kwota według stawek ustalonych na podstawie wartości przedmiotu sporu pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem sądu badania niezbędnego nakładu pracy adwokata.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata T. D. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Adwokat został ustanowiony dla strony skarżącej P. D. w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolniczych. Skarżący podniósł, że czynności podjęte przez pełnomocnika były ograniczone do zapoznania się z aktami sprawy i stawiennictwa na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. D. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku adwokata T. D. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziały Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. D. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100). Postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r. przyznano P. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata. Stosownie do powyższego Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy adwokata T. D. (k. 46). Na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części (k. 117). W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl zaś art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), powoływanej dalej jako "p.p.s.a"., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie będą miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 461 – dalej jako: "rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r.") z uwagi na datę wszczęcia postępowania w sprawie, datę wydania wyroku w I instancji oraz treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik reprezentował skarżącego przed Sądem I instancji. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6. W niniejszym postępowaniu wartość przedmiotu sprawy wynosi [...] zł zatem, zgodnie z § 6 pkt 2, stawka za reprezentowanie skarżącego przed Sądem I instancji wynosi [...] zł. Zauważyć należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały na zapoznaniu się w dniu 15 września 2016 r. z aktami sprawy i stawiennictwie na rozprawie, nie były zatem działaniami, których dokonanie wymagałoby znacznego nakładu pracy. Dlatego też – w ocenie referendarza – przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia według stawek ustalonych w stosunku do wartości przedmiotu sporu (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.) tj. kwoty [...] zł (z należnym podatkiem od towarów i usług) bez stosownego miarkowania pozostaje w sprzeczności z treścią § 2 ust. 1 obligującym sąd do badania niezbędnego nakładu pracy adwokata, jak i charakteru sprawy oraz wkładu adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, uwzględniając w szczególności nakład pracy pełnomocnika stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed Sądem I instancji do kwoty 240 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Przyznana zaś kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu, a zwłaszcza fakt, że podjęte czynności ograniczyły się do w/w czynności. Oceniając zasadności złożonego wniosku i biorąc pod uwagę zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne uznano, że pełnomocnikowi należy przyznać za udzieloną pomoc prawną w niniejszej sprawie wynagrodzenie w kwocie 240 zł, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług wynoszącą 55,40 zł, co łącznie stanowi kwotę 295,20 zł. W tym stanie rzeczy w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło