VIII SA/Wa 1106/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-05

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego podlega oddaleniu, jeśli zwolnienie to wynika z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego podlega oddaleniu, ponieważ zwolnienie to wynika z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.) i następuje z mocy samego prawa z chwilą wniesienia skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata, ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącej, zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżąca S. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, ze znacznym stopniem niepełnosprawności, ponoszącą wysokie wydatki na leki przy niskich dochodach. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. W pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić. W dniu [...] stycznia 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W jego uzasadnieniu skarżąca podała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Podała, że wydatki na leki wynoszą [...] – [...] zł przy dochodzie [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącej ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. p.p.s.a., postanowiono, jak w pkt 2 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy uznać należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca jest osobą nie w pełni sprawną, utrzymuje się z niewielkiego dochodu i samodzielnie ponosi wszystkie koszty utrzymania. Środki, którymi dysponuje w żaden sposób nie pozwalają na poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło