VIII SA/Wa 1109/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako skarżąca), utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu. Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach: W dniu [...] listopada 2009 r. w G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd skarżącej spółki marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki v o nr rej. [...]. Pojazd wykonywał przewóz drogowy (pusto) na trasie P. – G.. Podczas kontroli kierowca okazał zezwolenie nr [...] wydane przez Starostę R. na przejazd pojazdu nienormatywnego od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r.. W niniejszym zezwoleniu wskazano dopuszczalny wymiar pojazdów wraz z ładunkiem na długość 20,5 m, szerokość 2,75 m. Kierowca nie okazał do kontroli żadnego innego zezwolenia na przejazd kontrolowanego zespołu pojazdów o długości wynoszącej 19,90 m. Kontrolerzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzali kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że przekroczona jest długość pojazdu o 3,40 m, gdyż zgodnie z przepisami Starosta był władny wydać zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego o długości nie większej niż o 2 m, tj. dla pojazdu o długości do 18,5 m, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2010 r. o uchyleniu decyzji – zezwolenia nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Po przeprowadzeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem za każdy rozpoczęty 1 metr ponad dopuszczalną długość. W uzasadnieniu decyzji poza przedstawieniem wskazanego powyżej stanu faktycznego oraz podaniem podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wskazano, że zezwolenie na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego z dnia [...] listopada 2009 r., wydane przez GDDKiA, w której określono długość zespołu pojazdów wraz z ładunkiem na 20 m, okazane przez stronę w toku postępowania, zostało wydane po dniu kontroli. Zatem bezspornie należy uznać, iż w momencie kontroli przedsiębiorca nie legitymował się ważnym zezwoleniem na przejazd pojazdu nienormatywnego. Od decyzji powyższej odwołała się skarżąca spółka do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Podniosła, że decyzja organu I instancji jest przedwczesna, ponieważ organ oparł się na decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2010 r. o uchyleniu decyzji – zezwolenia nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., która nie jest ostateczna, ponieważ spółka się od niej odwołała. Nadto spółka podniosła, że legitymowała się zezwoleniem organu i sytuację tą należy odróżnić od wykonywania transportu bez jakiegokolwiek zezwolenia, spółka zaś działa w zaufaniu do organów państwa zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 kpa. W ocenie spółki powołany w decyzji § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2004r., Nr 267, poz. 2660 ze zm.) traktowany jako ograniczenie starostów w zakresie określania parametrów długości, wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 64 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Spółka podniosła również, że niezrozumiałym jest dlaczego kara naliczana jest od długości normatywnej, a nie od długości powiększonej o 2 m, za którą uiściła stosowną opłatę. W ocenie spółki zarówno Starosta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekające w przedmiocie ważności wydanego zezwolenia powinny umorzyć postępowanie z tego powodu, że uchylanie decyzji zezwalającej na przewóz, faktycznie wykonany [...] miesięcy wcześniej, jest całkowicie bezprzedmiotowe. W dniu [...] września 2010 r. do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w ślad za odwołaniem wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2010 r. o uchyleniu decyzji Starosty R. z dnia [...] czerwca 2010 r. (o uchyleniu decyzji – zezwolenia nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r.) i umorzeniu postępowania organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji uchylając to zezwolenie nie wydał nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, co stanowi naruszenie przepisów kpa. Zezwolenie z dnia [...] listopada 2009 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji w tym przedmiocie. Wobec niespełnienia przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 kpa zaskarżoną decyzję uchylono i postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jako bezprzedmiotowe umorzono. Główny Inspektor Transportu Drogowego cytowaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powtórzono argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji. Nie odniesiono się natomiast do nadesłanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2010 r. o uchyleniu decyzji Starosty R. z [...] czerwca 2010 r. i o umorzeniu postępowania organu I instancji. Na powyższą decyzję skarżąca spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze skarżąca powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację. Podniosła, że organ nie odniósł się do zarzutu dotyczącego sposobu wyliczania kary, a w szczególności wyjaśnienia, dlaczego kara naliczana jest od przekroczenia długości normatywnej 16,5 m, a nie od powiększonej 18,5 m, w stosunku do której kompetencji Starosty nikt nie kwestionuje. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ wyjaśnił, że okazany podczas kontroli dokument nie był zezwoleniem, ponieważ nie zostało ono wydane przez organ do tego upoważniony. Sytuację tą należy odróżnić od sytuacji podmiotu wykonującego transport z przekroczeniem zezwolenia. W piśmie z dnia [...] marca 2011 r. skarżąca spółka podniosła, że organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji powinien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia innej sprawy – w przedmiocie ważności zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Skarżąca spółka nie zgodziła się z obciążaniem jej karą w sytuacji, gdy działa w zaufania do organu, który wydał zezwolenie, za które skarżąca zapłaciła. Dodatkowo spółka podniosła, że ubiegała się o wydanie stosownego zezwolenia i nie powinna być traktowana na równi z podmiotem, który o wydanie takiego zezwolenia nie wystąpił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione. Jedynym po części zasadnym zarzutem skargi jest zarzut przedwczesności wydanych rozstrzygnięć administracyjnych przez organy inspekcji transportu drogowego. Organy inspekcji transportu drogowego w wydanych decyzjach podnoszą, że skarżąca spółka w dacie kontroli drogowej nie posiadała prawidłowego zezwolenia na przejazd swojego pojazdu (o wymiarach nienormatywnych). W ocenach prawnych zezwolenia wydanego z upoważnienia Starosty R. organy inspekcji transportu drogowego wywód kończą na decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] czerwca 2010 r. o uchyleniu zezwolenia z dnia [...] listopada 2009 r., przemilczają natomiast decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2010 r. (o uchyleniu decyzji Starosty i umorzeniu postępowania I instancji). Ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 8 kpa (zasada zaufania), art. 7 kpa (zasada prawdy obiektywnej), art. 76 kpa (zasada domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego), art. 77 kpa (zasada kompletności materiału dowodowego). Główny Inspektor Transportu Drogowego na wcześniejszym etapie postępowania - w decyzji z [...] marca 2010 r. słusznie stwierdził, że skarżąca spółka okazała się podczas kontroli zezwoleniem wydanym z upoważnienia Starosty, które ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 kpa i jeżeli organ I instancji kwestionuje prawidłowość tego zezwolenia, powinien doprowadzić do jego wyeliminowania z obrotu prawnego w sposób przewidziany w prawie (Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w trybie nieważnościowym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Organy inspekcji transportu drogowego nie są uprawnione do podważania mocy prawnej decyzji wydanych przez inne organy. W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji transportu drogowego powinny uzupełnić prowadzone postępowanie administracyjne przez doprowadzenie do ostatecznego w administracyjnym toku instancji zweryfikowania zezwolenia wydanego z upoważnienia Starosty (w trybie nieważnościowym) i dopiero po zakończeniu postępowania i wydaniu stosownej decyzji eliminującej z obrotu prawnego wadliwe zezwolenie Starosty – podjąć decyzję administracyjną w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z uwzględnieniem właśnie rozstrzygnięcia w odniesieniu do zezwolenia wydanego z upoważnienia Starosty. Bez tego rodzaju ustaleń i uzupełnień niezasadne są rozstrzygnięcia organów inspekcji transportu drogowego poczynione na podstawie własnych ocen o nieprawidłowości zezwolenia, którym posługiwała się skarżąca w trakcie kontroli drogowej. Kierując się powyższym na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że skarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się orzeczenia, na podstawie art. 152 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., jak w pkt 3 wyroku. ----------------------- 5