VIII SA/Wa 111/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-28
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka komandytowa, która dokonywała znaczących wypłat na rzecz wspólników komplementariusza, mimo posiadania wiedzy o znacznych zobowiązaniach podatkowych i przygotowywania się do postępowań sądowych, może domagać się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, gdy jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w wyniku zajęcia wierzytelności przez urząd skarbowy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy spółce komandytowej, uznając, że mimo zajęcia wierzytelności przez urząd skarbowy, nie nastąpiło istotne pogorszenie jej sytuacji finansowej uzasadniające całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka dokonywała znaczących wypłat na rzecz wspólników komplementariusza, które przewyższały koszty postępowania, a forma prawna jej działalności nie wyklucza możliwości uzyskania od nich wsparcia finansowego. Posiadanie aktywów obrotowych i trwałych oraz możliwość uzyskania dopłat od wspólników świadczą o zdolności do partycypowania w kosztach sądowych.Stan faktyczny
Spółka skarżąca w sprawie podatku od towarów i usług wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową spowodowaną zobowiązaniami podatkowymi i bieżącymi kosztami działalności. Po częściowym przyznaniu prawa pomocy, spółka wniosła sprzeciw, domagając się całkowitego zwolnienia. Sąd odmówił, a następnie spółka złożyła kolejny wniosek, powołując się na zajęcie jej wierzytelności przez urząd skarbowy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi [...] (dalej jako: "spółka", "skarżąca") wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że na jej aktualną kondycję finansową znaczny wpływ miała sytuacja będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Łączna kwota zobowiązań określonych przez organy podatkowe w tym, oraz równolegle toczącym się postępowaniu wynosi blisko [...] zł, jednocześnie spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stałe comiesięczne koszty, które na koniec listopada 2016 r. wyniosły łącznie [...] zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Do wniosku spółka załączyła CIT-8 za 2015 r., jednostronny rachunek zysków i strat, bilans oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie dwanaście miesięcy.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. referendarz sądowy przyznał spółce prawo pomocy poprzez zwolnienie jej częściowo od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. Od tego postanowienia spółka wniosła sprzeciw domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r. Sąd zmienił postanowienie referendarza i odmówił spółce przyznania prawa pomocy gdyż po uzupełnieniu materiału dowodowego okazało się, że skarżąca posiada możliwość zgromadzenia środków pieniężnych niezbędnych do uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych (wpisów od skarg).
W dniu 22 czerwca 2017 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek spółki w przedmiocie prawa pomocy, wskazujący na istotną zmianę okoliczności związanych z jej sytuacją finansową w szczególności zajęciem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Na wstępnie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie referendarza zostało zmienione przez Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r., którym odmówiono skarżącej spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ewentualne zatem uwzględnienie kolejnego wniosku strony, w którym domaga się ona ponownie zwolnienia od kosztów sądowych w całości stanowiłoby odstąpienie od oceny sformułowanej w powyższym postanowieniu Sądu, a to byłoby możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności stanowiących przesłankę podjętego rozstrzygnięcia, co oznaczać musi pogorszenie położenia wnioskodawcy w tych aspektach, które mają znaczenie z punktu widzenia treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.
Innymi słowy, wniosek taki mógłby zostać uwzględniony wyłącznie wówczas, gdyby sytuacja materialna uległa w międzyczasie na tyle istotnemu pogorszeniu, aby nawet częściowa partycypacja w kosztach związanych z niniejszym postępowaniem (oraz z drugą sprawą o sygn. VIII SA/Wa 110/17 gdzie równolegle zgłoszono takie żądanie) była niemożliwa.
Zdaniem rozpoznającego wniosek nie można przyjąć, aby w powyższym zakresie doszło do zmian, które mogłyby uzasadniać pozytywne załatwienie żądania strony. Jakkolwiek spółka wskazała na zajęcie w czerwcu 2017 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wierzytelności z jej rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego – jak nową okoliczność, to zdaniem referendarza pozostaje ona bez wpływu na ocenę złożonego ponownie wniosku. Nie może bowiem ujść uwadze, co ustalił Sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu, że spółka dokonała przelewów na rzecz wspólników komplementariusza (od 1 stycznia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r.) na łączną sumę ok. [...] zł - wynika to wprost z jej oświadczenia (k. 215 akt sądowych). Łączna wartość tych przelewów stanowi kwotę wielokrotnie przewyższającą wysokość kosztów postępowania sądowego w obu sprawach z jej skarg ([...] zł tytułem sumy wpisów od skarg: [...] zł i [...] zł). Ponadto spółka zarówno teraz jak i przy wniesionym sprzeciwie, nie przedstawiła sytuacji majątkowej wspólników komplementariusza mimo zobowiązania jej w tym zakresie przez Sąd w piśmie z dnia 4 maja 2017 r. (po sprzeciwie od postanowienia z dnia 29 marca 2017 r.). Zauważyć należy, że płatności na rzecz wspólników komplementariusza od 1 stycznia 2016 r. ([...] zł) zostały dokonane pomimo tego, że wobec skarżącej prowadzone było od końca kwietnia 2015 r. postępowanie kontrolne zakończone decyzjami wymiarowymi organu I instancji wydanymi we wrześniu 2016 r. (decyzje te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy w grudniu 2016 r.). Podzielić zatem należy stanowisko Sądu zawarte w postanowieniu z dnia 31 maja 2017 r., że posiadając wiedzę o znacznych zobowiązaniach podatkowych (przygotowując się do postępowań sądowych) skarżąca dokonywała płatności na rzecz wspólników komplementariusza pomimo tego, że w styczniu 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Składając kolejny wniosek spółka nie przedstawiła żadnych dowodów oraz rozważań świadczących o tym, że posiadane środki obowiązana była wypłacić wspólnikom komplementariusza. Nie wykazała ponadto, że podjęła stosowne działania zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych celem prowadzenia postępowania sądowego z jej skargi. Wręcz przeciwnie, jak podkreślił Sąd w postanowieniu z dnia 31 maja 2017 r. wyzbywała się posiadanych środków pieniężnych o znacznej wartości nawet wówczas, gdy przygotowywała się do złożenia wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Płatności na rzecz wspólników komplementariusza ([...] zł) znacznie przekraczały wpłaty dokonywane przez te osoby na rzecz skarżącej (ponad [...] zł). Dokonywanie tych płatności świadczy o możliwości pozyskania od wspólników komplementariusza dopłat niezbędnych do partycypowania w kosztach postępowań sądowoadministracyjnych wszczętych skargami Spółki, a forma prawna jej działalności (spółka komandytowa) nie świadczy o braku możliwości uzyskania wsparcia finansowego od wspólników komplementariusza celem partycypowania w kosztach postępowania sądowego.
Jeżeli zatem aktualnie, co wynika z oświadczenia spółki zawartego w piśmie z dnia 6 lipca 2017 r., jedyne wpływy na rachunek bankowy skarżącej wynikają z dobrowolnej wpłaty wspólników komplementariusza i są przeznaczane na spłatę bieżących zobowiązań spółki, to brak podstaw do uznania, że dobrowolne wpłaty wspólników komplementariusza nie miałyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania, które bez wątpienia należy traktować jako bieżące zobowiązania. Jeśli całość dokumentacji księgowej przedstawionej dotychczas zachowuje, jak twierdzi skarżąca, aktualność to przyjąć również należy, że spółka posiada środki trwałe i aktywa obrotowe o znacznej wartości ([...] zł i [...] zł), a należności krótkoterminowe ([...] zł) są znacznie wyższe od jej zobowiązań ([...] zł).
Składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie odniosła się do okoliczności przesądzających w postanowieniu Sądu z dnia 31 maja 2017 r. o odmowie skorzystania z tej instytucji, co powoduje, że nowa okoliczność w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki, nie ma decydującego znaczenia dla oceny zasadności wniosku.
Reasumując, wobec trwającej aktywności gospodarczej skarżącej spółki, która nie zakończyła, ani nie zawiesiła działalności gospodarczej oraz faktu posiadania przez spółkę należności krótkoterminowych i aktywów trwałych, a także możliwości uzyskania środków przez dopłaty od jej udziałowców, brak jest usprawiedliwionych podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło