VIII SA/Wa 111/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-29

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji, która posiada znaczący majątek i generuje zyski, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę konieczność poniesienia kosztów w innej, równoległej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił spółkę od kosztów sądowych, uznając, że obowiązek poniesienia pełnych kosztów w dwóch równoległych sprawach mógłby zachwiać jej płynnością finansową i stanowić ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Jednocześnie odmówiono pełnego zwolnienia, ponieważ spółka prowadzi działalność gospodarczą, posiada majątek i generuje zyski, co wskazuje na brak całkowitej niemożności poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. sp.k. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową, wskazując na wysokie zobowiązania podatkowe i bieżące koszty działalności. Do wniosku załączyła dokumenty finansowe. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił częściowo zwolnić spółkę od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku [...] sp. z o.o. sp.k. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp.k. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. zwolnić od wpisu od skargi ponad kwotę [...] ([...]) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi [...] sp. z o.o. sp.k. (dalej jako: "spółka", "skarżąca") wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że na jej aktualną kondycję finansową znaczny wpływ miała sytuacja będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Łączna kwota zobowiązań określonych przez organy podatkowe w tym, oraz równolegle toczącym się postępowaniu wynosi blisko [...] zł, jednocześnie spółka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stałe comiesięczne koszty, które na koniec listopada 2016 r. wyniosły łącznie [...] zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, zaś zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...] zł. Do wniosku spółka załączyła CIT-8 za 2015 r., jednostronny rachunek zysków i strat, bilans oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie dwanaście miesięcy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zauważyć należy, że na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych należy zaliczyć wpis od skargi w wysokości [...] zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że spółka pozostaje ona w obrocie prawnym jako czynny przedsiębiorca i prowadzi niezakłóconą działalność gospodarczą, wypracowując na koniec listopada 2016 r. zysk w wysokości [...] zł, zaś za ostatni rok obrotowy według bilansu zysk w wysokości [...] zł. Ze złożonych wyjaśnień i dokumentów wynika, że spółka reguluje bieżące zobowiązania, a stałe comiesięczne koszty, na które składają się podatki i opłaty, wynagrodzenia pracowników, składki na ubezpieczenie społeczne, usługi obce, a także koszty zużycia materiałów i energii na koniec listopada 2016 r. wyniosły [...] zł. Powyższe informacje potwierdzają wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika ponadto, że spółka dokonuje systematycznego przekazywania środków na rzecz wspólników. Ponadto z analizy bilansu wynika, że na koniec 2015 r. spółka posiadała aktywa – należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł, zaś zobowiązania krótkoterminowe wynosiły [...] zł, przy czym nie wyjaśniła w żaden sposób jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają jej dochodzenie należności z tytułu dostaw i usług. Istotne jest również to, że spółka posiada określony majątek– wartość środków trwałych według oświadczenia złożonego na formularzu PPPr wynosi [...] zł, a więc wielokrotnie przewyższa opłatę sądową w sprawie. Niemniej jednak mając na uwadze fakt, że spółka jest zobowiązana również do poniesienia kosztów postępowania w równolegle toczącej się sprawie VIII SA/Wa 110/17 (wpis w wysokości [...] zł) uznano za zasadne zwolnienie jej w sprawie niniejszej od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. Obowiązek poniesienia bowiem kosztów sądowych w dwóch sprawach w wysokości blisko [...] zł, mógłby zachwiać płynnością finansową spółki i stanowić ograniczenie konstytucyjnego prawa do Sądu. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło