VIII SA/Wa 1112/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-27
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na posiadaniu emerytury i ponoszeniu wydatków na leki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), czy jedynie w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona posiada stałe źródło dochodu (emerytura) i jest w stanie pokryć koszty wpisu od skargi, ale jej sytuacja materialna nie uzasadnia przerzucenia na Skarb Państwa kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, prawo pomocy powinno zostać przyznane jedynie w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
M. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wskazał, że utrzymuje się z emerytury, ponosi wydatki na leki i choruje na liczne schorzenia. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. D. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. D. wyjaśniła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]zł. Oświadczyła, że choruje na liczne schorzenia w związku z czym ponosi wydatki na leki ok. [...]zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stały dochód skarżącej z tytułu emerytury wynosi [...]zł zaś koszty do jakich jest zobowiązana to [...]zł tytułem wpisu od skargi. Obowiązek poniesienia takiego wydatku mógłby stanowić dla niej ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Natomiast jej sytuacja materialna nie uzasadnia przerzucenia na Skarb Państwa kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bowiem skarżąca nie jest pozbawiona zupełnie źródła utrzymania, a korzystając ze zwolnienia od kosztów sądowych winna wygospodarować środki do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jeżeli uzna jego udział w sprawie za uzasadniony. Dodać jedynie na marginesie należy, że z treści pism procesowych wynika, że skarżąca nie jest osobą nieporadną i nie ma problemu z ich formułowaniem.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło