VIII SA/Wa 1112/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-03
Skład orzekający: Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych, ale posiada stały dochód z emerytury, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd uznał, że osoba fizyczna posiadająca stały dochód z emerytury, nawet jeśli została zwolniona od kosztów sądowych, powinna być w stanie wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, jeśli uważa jego udział w sprawie za konieczny. Sytuacji majątkowej takiej osoby nie można utożsamiać z sytuacją osób nieosiągających żadnego dochodu lub osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Stopień skomplikowania sprawy lub nieznajomość przepisów prawa przez stronę nie mają znaczenia dla przyznania pełnomocnika w ramach prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca M. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie majątkowym podała, że jest wdową, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie netto [...] zł. Posiada dom i działkę rolną. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu M. D. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1112/15 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy
Wnioskiem z [...] stycznia 2016 r. (data złożenia formularza) M. D.(zwana dalej: skarżąca) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że ma [...] lata, jest wdową, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Podała, iż jej dochód stanowi kwota [...] zł (netto) uzyskiwana tytułem emerytury z zabezpieczenia społecznego. Oświadczyła, iż nie posiada żadnych oszczędności, jako majątek nieruchomy podała dom murowany o powierzchni [...] m2 oraz działkę rolną o powierzchni [...] m2. Majątku ruchomego nie określiła. Skarżąca podała także, iż miesięcznie wydaje na leki kwotę około [...] zł. Opłaty które ponosi wynoszą: podatek roczny – [...] zł, na rzecz spółki wodnej – [...] zł za rok, za śmieci – [...] zł miesięcznie, za ścieki – [...] zł raz na trzy miesiące.
Postanowieniem z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1112/15 referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Pismem z [...] lutego 2016 r. (data nadania) skarżąca skutecznie wniosła sprzeciw na powołane postanowienie ponownie wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tak więc kryterium finansowe (majątkowe) jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. Możliwość opłacenia tych kosztów musi być także zestawiona z tymi kosztami, których wystąpienie w sprawie jest najbardziej prawdopodobne.
W pierwszej kolejności Sąd ustalił, iż skarżąca posiada stały dochód z emerytury, który wynosi brutto [...]zł miesięcznie, netto to kwota [...] zł. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Jednocześnie należy podkreślić, że w związku ze złożoną w niniejszej sprawie skargą na skarżącej ciążył obowiązek uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł. Przy czym na podstawie postanowienia referendarza sądowego z 27 stycznia br. skarżącej przyznane zostało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ww. wpisu sądowego.
Oceniając sytuację majątkową skarżącej w kontekście ustanowienie adwokata Sąd stwierdza, że skarżąca zwolniona od kosztów sądowych i posiadająca stały dochód winna wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, jeżeli jego udział w sprawie uznaje za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącej nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Należy w tym miejscu dodać, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło