VIII SA/Wa 1119/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-10
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Obowiązek wykazania tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy wnioskodawca posiada stały dochód, ale ponosi wysokie koszty utrzymania (czynsz, opłaty, leki) z powodu wieku, schorzeń i niepełnosprawności, a wysokość tych kosztów uniemożliwia partycypację w kosztach sądowych lub ustanowienie pełnomocnika, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
B. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, argumentując to podeszłym wiekiem, chorobami, znacznym stopniem niepełnosprawności oraz wysokimi kosztami utrzymania (emerytura pochłaniana przez czynsz, opłaty, leki). Skarżący posiadał mieszkanie spółdzielcze i udział we własności nieruchomości. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenie wpisu od skargi B. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W jego uzasadnieniu podał, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), schorowaną (choroba [...], [...], [...], [...], kłopoty z poruszaniem się) z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności o charakterze trwałym. Wyjaśnił, że koszty bieżącego utrzymania (czynsz za mieszkanie, opłaty za energię, gaz itp. – załączone kserokopie faktur) oraz wydatki na leki pochłaniając znaczną część emerytury ([...] zł). Jako posiadany majątek wymienił mieszkanie spółdzielcze oraz udział [...] we własności nieruchomości położonej w R. przy ul. P. i P..
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Z oświadczenia skarżącego wynika, że posiada on wprawdzie stały dochód z tytułu emerytury jednakże samodzielnie ponosi wszelkie koszty utrzymania, a dodatkowo jest osobą schorowaną i niepełnosprawną, co według oświadczenia powoduje konieczność wizyt u specjalistów, zabiegów rehabilitacyjnych, a w szczególności wydatków na leki. Zestawiając wysokość dochodu skarżącego z ustalonym w sprawie wpisem od skargi ([...] zł) uznano, że skarżący nie ma możliwości partycypować w kosztach postępowania sądowego, jak również by ustanowić profesjonalnego pełnomocnika w sprawie.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło