VIII SA/Wa 1123/11
WyrokWSA w Warszawie2012-09-06
Skład orzekający: Justyna Mazur, Cezary Kosterna, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania renty strukturalnej, wydana po wznowieniu postępowania, jest zasadna, jeśli ustalono, że powierzchnia użytków rolnych w przekazywanym gospodarstwie była mniejsza niż wymagane minimum 3 ha, ze względu na zalesienie części działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zgodnie z którym powierzchnia użytków rolnych w przekazywanym gospodarstwie była mniejsza niż wymagane minimum 3 ha. Ustalenia te oparto na wynikach kontroli terenowej, zdjęciach satelitarnych i analizie dokumentów, które wykazały, że znaczna część spornej działki ewidencyjnej była zalesiona i nie stanowiła użytku rolnego. W związku z tym, wznowienie postępowania, uchylenie pierwotnej decyzji o przyznaniu renty i wydanie decyzji odmawiającej jej przyznania było zasadne.Stan faktyczny
Skarżący K.J. zaskarżył decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję o uchyleniu pierwotnej decyzji przyznającej mu rentę strukturalną i odmowie jej przyznania. Podstawą odmowy było ustalenie, że przekazane przez skarżącego gospodarstwo rolne nie spełniało wymogu minimalnej powierzchni 3 ha użytków rolnych, gdyż jedna z kluczowych działek była w przeważającej części zalesiona. Skarżący kwestionował ustalenia organów, podnosząc zarzuty dotyczące sposobu oceny stanu faktycznego, długotrwałości postępowania oraz naruszenia procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę.
K.J. (dalej: "skarżący") pismem z [...] listopada 2011 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ drugiej instancji") z [...] października 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ pierwszej instancji") z [...] sierpnia 2011 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ II instancji szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że w wyniku pozytywnie rozpatrzonego wniosku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Z. wydał decyzję nr [...] z dnia [...].01.2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej skarżącemu. Następnie po waloryzacji najniższej emerytury w kolejnych latach były wydane decyzje o zmianie wysokości renty strukturalnej. W dniu [...].01.2010 r. u beneficjenta renty strukturalnej oraz u przejmującej gospodarstwo rolne Pani M.J.-K. była przeprowadzona kontrola na miejscu. Przedmiotowa kontrola na miejscu była uzupełniona w dniu [...].02.2011 r. w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] w położonej obrębie G. i polegała na wykonaniu zdjęć zagospodarowania działki. W wyniku tych kontroli ustalono, że działka ewidencyjna nr [...] położona
w G., gmina P., jest w całości nieużytkiem rolnym, gdyż w przeważającej części jest porośnięta wieloletnim zadrzewieniem (lasem) oraz na niewielkiej jej części jest wyrobisko po wydobywaniu piasku. Przedmiotowa działka ewidencyjna Nr [...] była deklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie renty strukturalnej do przekazania jako użytek rolny o powierzchni [...] ha. Wraz z działką ewidencyjną nr [...] skarżący we wniosku o przyznanie renty strukturalnej deklarował do przekazania inne działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego stanowiącego łącznie powierzchnię [...] ha użytków rolnych. Minimalna powierzchnia użytków rolnych do uzyskania renty strukturalnej wynosiła [...] ha. Wieloletnie zadrzewienie na działce ewidencyjnej nr [...] stwierdzone w czasie kontroli na miejscu przeprowadzonej trzy lata od przekazania gospodarstwa w ramach przyznania renty strukturalnej wskazuje na to, że gospodarstwo skarżącego nie stanowiło minimalnej powierzchni użytków rolnych wymaganej do przyznania renty strukturalnej.
W oparciu o wyniki kontroli na miejscu, na podstawie art. 149 § 1 w związku
z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał postanowienie nr [...] z dnia [...].04.2011 r. o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie prawomocnej decyzji Nr [...] z dnia [...].01.2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej skarżącemu.
W wyniku wznowienia postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w Z. wydał decyzję nr [...] z dnia [...].08.2011 r.
o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz o odmowie przyznania renty strukturalnej skarżącemu.
Na decyzję organu I instancji strona złożyła odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w wymaganym terminie.
Organ II instancji po zapoznaniu się z całością materiału zgromadzonego
w sprawie zważył co następuje:
Renta strukturalna skarżącemu była przyznana w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r.
w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 z późn. zm.). Zgodnie
z obowiązującymi w dniu składania wniosku przepisami ww. rozporządzenia, jednym z warunków przyznania renty strukturalnej było posiadanie do przekazania gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha użytków rolnych. We wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący deklarował do przekazania gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha użytków rolnych składającego się z [...] działek zlokalizowanych w obrębie Z. i G.. Zgodnie z art. 30 Ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest uprawniona i zobowiązana do przeprowadzania kontroli na miejscu u beneficjentów określonych działań pomocowych w celu m. in. ustalenia poprawności przyznanej pomocy, tj. zgodnie z obowiązującym prawem. Przeprowadzona kontrola na miejscu u przejmującego gospodarstwo rolne, Pani M.J.-K. jednoznacznie stwierdziła, że działka ewidencyjna nr [...] zlokalizowana w G. o deklarowanej powierzchni [...] użytków rolnych od wielu lat nie jest użytkiem rolnym, bowiem w przeważającej części jest zalesiona oraz zdegradowana rolniczo. Składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej, skarżący wykorzystał nieaktualny zapis w rejestrach gruntów dla uzyskania renty strukturalnej. Faktyczny stan użytkowy działki nr [...] został ujawniony przez kontrolę na miejscu i na podstawie jej wyników należało wznowić postępowanie w sprawie prawomocnej decyzji o przyznaniu renty strukturalnej skarżącemu, w wyniku którego należało uchylić decyzję nr [...] z dnia [...].01.2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej oraz odmówić przyznania renty strukturalnej.
Odnosząc się do istotnych w sprawie wskazanych w odwołaniu od decyzji zarzutów i uwag organ odwoławczy poinformował, że skarżący stan użytkowy działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie G. odnosi do wypisu z rejestru gruntów załączonego do wniosku o przyznanie renty strukturalnej i jednocześnie twierdzi,
że od przekazania gospodarstwa nie zaszły okoliczności, które w jego ocenie, mogłyby mieć wpływ na przyznanie renty strukturalnej. Organ II instancji opierając się na wynikach kontroli na miejscu w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] nie mógł uznać wypisu z rejestru gruntów załączonego do wniosku jako odzwierciedlenie aktualnego (na dzień jego wydania) stanu użytkowego tej działki. Świadczy o tym stwierdzony na całej działce nr [...] zwarty wieloletni las z wyłączeniem wyrobiska po wydobyciu piasku, które również nie jest i w ostatnich latach z pewnością nie było użytkiem rolnym. Zarzut skarżącego do wizualnej metody pomiaru powierzchni użytków rolnych przez inspektorów kontroli na miejscu mógłby być uzasadniony, gdyby takie użytki rolne na działce można było stwierdzić. Jak wynika z protokołu kontroli na miejscu cała powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] była nieużytkiem rolnym (zadrzewienie oraz wyrobisko po piasku). Skarżący przy każdej możliwości
w postępowaniu podkreślał prowadzenie przez niego działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr [...] do czasu jej przekazania, jednakże nigdy nie sprecyzował wiarygodnie tego, co było przedmiotem prowadzenia działalności rolniczej. Przy kilkumetrowej wysokości drzew porastających działkę nr [...], przy określonych rocznych przyrostach (sosny i brzozy), ewentualne błędy w ocenie wieku lasu
w żadnym przypadku nie mogą wykluczać istnienia drzew na działce przed trzema laty, tj. w dniu przekazywania. Tak więc powoływanie wyspecjalizowanych biegłych do ustalenia wieku lasu, na co wskazuje skarżący, nie było konieczne. Zaprzeczeniem stanu użytkowego działki nr [...] podanego we wniosku o przyznanie renty strukturalnej i potwierdzonego w odwołaniu od decyzji jest wniesiona przez samego skarżącego zmiana do wniosku o przyznanie płatności obszarowych złożonego przez Panią M. J. – K. w 2008 r. Skarżący występując wówczas jako pełnomocnik Pani M. J.K. w postępowaniu wyjaśniającym o przyznanie płatności obszarowych wniósł korektę powierzchni użytkowanej rolniczo działki nr [...] z [...] ha na [...] ha. Uznana przez ARiMR powierzchnia to [...] ha. O stanie zagospodarowania działki nr [...] aktualnie i przed przekazaniem gospodarstwa w ramach przyznania renty strukturalnej dowodzą zdjęcia wykonane w czasie kontroli na miejscu, oraz zdjęcia satelitarne wykonane we wrześniu 2006 r., na których jednoznacznie widać, że przedmiotowa działka porośnięta jest drzewami bez oznak rolniczego użytkowania w przeszłości i aktualnie. Pomimo, że niewykonywanie zobowiązań przejmującego do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych gruntach nie może mieć wpływu na wypłatę renty strukturalnej, to jednak oświadczenie skarżącego o braku wiedzy dotyczącej sposobu użytkowania przekazanych gruntów czyni skarżącego niewiarygodnym, bowiem jako pełnomocnik swojej córki w postępowaniu o dopłaty bezpośrednie, miał taką wiedzę. Przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący nie uczestniczył w programie wsparcia bezpośredniego.
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że skarżący był świadomy, że zobowiązanie przejmującego do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych użytkach rolnych będzie niewykonywane, ale dla osiągnięcia własnych korzyści dopuścił się akceptowania tego zobowiązania. Zdjęcia satelitarne i lotnicze jako jedna z metod prowadzenia kontroli zasadności i efektywności przyznawanych środków pomocowych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), były sukcesywnie wprowadzane do Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) po akcesji Polski do UE. W pierwszej kolejności były wykorzystywane przy weryfikacji wniosków dotyczących dopłat bezpośrednich. Wraz z rozwojem systemów informatycznych ZSZiK zdjęcia satelitarne pełnią pomocniczą rolę przy weryfikacji innych wniosków pomocowych w tym również wniosków o przyznanie renty strukturalnej. System identyfikacji działek rolnych tworzony był na bazie map, dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych i określa powierzchnię uprawnione do przyznania płatności. W celu ustalenia niniejszych powierzchni korzysta się
z technik skomputeryzowanego systemu informacji takich jak obrazy lotnicze
i satelitarne. Przedmiotowe ustalenia służą do wyznaczenia powierzchni ewidencyjnej gospodarstw (PEG. Mając na względzie wyniki kontroli na miejscu oraz argumentacje skarżącego, organ II instancji poddał szczegółowej analizie zgromadzony materiał dowodowy w sprawie. Do analizy wykorzystano zdjęcie satelitarne działki ewidencyjnej nr [...] wykonane we wrześniu 2006 r., tj. sprzed dnia złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej przez skarżącego. Przyjmując wariant najbardziej korzystny dla skarżącego, tj. maksymalizując powierzchnię działki nr [...] przydatnej do prowadzenia działalności rolniczej, do użytków rolnych na tej działce można było zakwalifikować co najwyżej powierzchnię [...] ha. Po dokonaniu zmiany we wniosku o przyznanie renty strukturalnej powierzchni stanowiącej użytki rolne na działce nr [...] z [...] ha na [...] ha i przy zachowaniu powierzchni użytków rolnych pozostałych działek, to wówczas całkowita powierzchnia użytków rolnych
w gospodarstwie skarżącego przed dniem złożenia wniosku wynosiła [...] ha. Tak więc deklarowane do przekazania gospodarstwo rolne, ze względu na niższą od wymaganej przez prawo powierzchnię użytków rolnych (minimum 3 ha), nie kwalifikowało się do przyznania renty strukturalnej.
Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny, w ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. była wydana w oparciu o ustalenia dowodowe oraz zgodnie z obowiązującym prawem. W związku z powyższym orzekł jak na wstępie.
W skardze na decyzję Dyrektora ARiMR skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że od dnia przekazania przez niego gospodarstwa rolnego, w następstwie którego przyznano mu rentę strukturalną
zaszły okoliczności, które w jego ocenie mogłyby mieć wpływ na przyznanie renty strukturalnej. Zgodnie z jego oświadczeniem z dnia [...].04.2011 r. oraz ewidencją gruntów i budynków, charakterystyka użytkowania działki [...], o powierzchni całkowitej [...] ha, przedstawia się następująco:
• Las - [...] ha
• Nieużytek - [...] ha
• Grunty rolne - [...] ha.
Powierzchnie te odpowiadają stanowi faktycznemu na gruncie, jaki miał miejsce do dnia przekazania przez niego gospodarstwa rolnego, czyli zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z jego oświadczeniem na powierzchni [...] ha opisanej w EGiB jako nieużytek, znajdowało się miejsce po kopalni piasku oraz samosiejki drzew, których z przyczyn opisanych w oświadczeniu z dnia [...].04.2011 r. nie usuwał. Powierzchnia [...] ha, zgodnie z EGiB, to wieloletni drzewostan. Powierzchnie te, z uwagi na fakt, że nie stanowią gruntów rolnych, odliczył od powierzchni całkowitej jako grunty "inne". Jako użytki rolne zadeklarował, zgodnie ze stanem faktycznym w okresie jesienno-zimowym 2007 - 2008 powierzchnię [...] ha. Ziemia ta była przygotowana pod zasiew roślin jarych w roku 2008. W jego ocenie dopuszczono się naruszenia przepisów prawa oraz jego interesu prawnego.
Kontrola na miejscu została przeprowadzona w dniu [...].01.2010 r.. Wskazał, że postanowienie o wstrzymaniu renty dostał dopiero w dniu [...].07.2011 r., zaś okoliczności skutkujące jej wstrzymaniem stwierdzono [...] miesięcy wcześniej. Podniósł, że zgodnie z raportem [...] zastosowano kod GR1 - nie stwierdzono nieprawidłowości. W tym samym czasie skontrolowano gospodarstwo jego córki stwierdzając przy tym szereg nieprawidłowości, m.in. na działce [...]. Do chwili obecnej trudno mu zrozumieć, dlaczego świadczenie zawieszono mu na podstawie postanowienia, bez nowej decyzji w sprawie. Jako podstawę wskazuje się głównie protokoły z kontroli na miejscu i pomimo jego próśb, jednoznacznie nie wyjaśniono mu, jaką metodą wizualną można określić powierzchnie użytków rolnych na działce. Kontrola na miejscu została przeprowadzona w dniu [...].01.2010 r., tym samym nie wyklucza, że mogły się tam znajdować [...] letnie samosiejki drzew.
W postanowieniu, jest napisane, że sporządzono dokumentację CD oraz szkice. Dokumenty te oraz nośnik nie zostały mu przekazane wraz z protokołem oraz przedstawione do podpisu, tym samym nie wie gdzie zostały wykonane. Raport
z kontroli przejmującego gospodarstwo nie został podpisany przez osobę kontrolowaną. Po [...] miesiącach od przeprowadzonej kontroli na miejscu, w dniu [...].06.2011 r. zawieszono mu wypłatę renty strukturalnej. Nie wie dlaczego tak późno, jeśli zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania, należało to uczynić niezwłocznie. Przez ten okres narażono go na dotkliwe konsekwencje finansowe związane z ewentualnym zwrotem kapitału i karnych odsetek.
Zgodnie z punktem 43 preambuły rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. UE z 2009 r., L 316/68), aby umożliwić organom krajowym, a także właściwym organom Wspólnoty sprawdzanie przeprowadzonych kontroli na miejscu, szczegóły dotyczące tych kontroli powinny być uwzględniane w sprawozdaniu z kontroli. Rolnik lub jego przedstawiciel powinien mieć możliwość podpisania przedmiotowego sprawozdania. Jednak w odniesieniu do kontroli na miejscu z wykorzystaniem teledetekcji państwa członkowskie powinny mieć możliwość korzystania z tego prawa jedynie w przypadkach, gdy kontrole ujawniły nieprawidłowości. Bez względu
na rodzaj przeprowadzonej kontroli na miejscu, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rolnik powinien otrzymać kopie sprawozdania. Ponadto, zgodnie
z wyrokiem WSA z dnia 7.07.2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 283/10, dotyczącym tożsamej sprawy z roku gospodarczego 2008, sąd zauważył, że zgodnie
z przepisami rozporządzenia komisji (WE) 796/2004, przeprowadzono kontrolę na miejscu (...), z kontroli tej należało sporządzić raport, który znajduje się w aktach sprawy. Ważne jest również to, że stosownie do treści ust. 2 art. 28 (...) jeżeli kontrole wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie raportu kontroli zanim właściwe władze wyciągną z jej wyników wnioski, co do możliwych zmniejszeń lub wykluczeń płatności. Od roku gospodarczego 2010, rozporządzenie komisji (WE) 796/2004, zostało zastąpione rozrządzeniem komisji (WE)1122/2009.
Postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania mu renty strukturalnej zostało wydane w dniu [...].04.2011 r.. Dopiero w dniu [...].08.2011 r. zostało zakończone nową decyzją rozstrzygającą co do istoty, pomimo, że stosowne wyjaśnienia złożył już w dniu [...].04.2011 r.
Zgodnie z art. 35. § 1 kpa Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy zbędnej zwłoki. Natomiast w myśl § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane, albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3 wskazuje, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W jego przypadku, żaden z w/w terminów nie został dochowany.
Skarżący podniósł również, że nie otrzymał jakiegokolwiek pisma
o niezałatwieniu sprawy w terminie, pomimo, że Kierownik Biura Powiatowego
w Z. jest do tego zobowiązany na mocy art. 26 KPA w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Łamiąc procedurę administracyjną pozbawiono skarżącego jedynego źródła dochodu, pomimo iż w art. 7 i 8 kpa, w toku postępowania, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
Zgodnie z pismem Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych
z dnia [...].05.2011 r., znak [...], na podstawie przekazanych przez Kierownika BP ARiMR dokumentów, nie ma możliwości stwierdzenia, czy działka przekazana przeze niego za rentę strukturalną od lipca 2007 r. nie była użytkowana rolniczo. Wyniki kontroli na miejscu wykazały jedynie, że na działce nie była prowadzona działalność rolnicza w roku 2011, co zresztą potwierdził. Tym samym, Kierownik BP ARiMR, zaprzeczając dokumentom urzędowym, wydanym przez UMiG w Z., Starostwo Powiatowe, w oczywistej sprzeczności do wytycznych wskazanych w ww. piśmie Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych z dnia [...].05.2011 r., bez jednoznacznego dowodu, stwierdza na podstawie zdjęcia, że nie prowadził on działalności rolniczej.
W uzasadnieniu decyzji administracyjnej Kierownik BP ARiMR wskazał, że był on pełnomocnikiem przejmującego i musiał znać stan faktyczny. Pełnomocnictwo zostało mu udzielone do załatwiania spraw urzędowych, a nie do prowadzenia działalności rolniczej, co próbuje się mu w uzasadnieniu imputować.
Ponieważ w ocenie BP zeznania świadków nie potwierdziły jednoznacznie, na jakich powierzchniach prowadził działalność rolniczą, Kierownik BP uznał, że na pewno nie była to powierzchnia jaką zadeklarował we wniosku, bez jakiegokolwiek dowodu.
Podnosi, iż w zaskarżonej decyzji zrzucono mu kłamstwo, że rzekomo przy każdej możliwości podkreślał prowadzenie działalności rolniczej, jednakże nigdy nie zostało sprecyzowane wiarygodnie, co było przedmiotem prowadzenia działalności rolniczej. W piśmie wyjaśniającym z dnia [...].07.2011 r. skarżący napisał, że użytki rolne zadeklarował, zgodnie ze stanem faktycznym w okresie jesienno - zimowym 2007-2008, powierzchnię [...] ha. Ziemia ta była przygotowana pod zasiew roślin jarych w roku 2008, co potwierdzili własnoręcznymi podpisami świadkowie.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazuje na kilkumetrowe drzewa porastające działkę, jednak nie wskazuje pomiaru ich wysokości, ani powierzchni jaką zajmowały.
Organ odwoławczy wyraził przekonanie, że był on świadomy, że zobowiązanie przejmującego nie będzie wykonywane, ale dla osiągnięcia własnych korzyści dopuścił się akceptowana takiego stanu rzeczy, co było działaniem przeciwko obowiązującemu prawu i celowi działania "Renty strukturalne". Dlaczego nie wskazano przepisu prawa, który naruszył oraz jakie cele przyświecające wdrażaniu działania nie zostały zachowane? Córka zobowiązała się do prowadzenia działalności rolniczej na gruntach przekazanych przeze niego w zamian za rentę strukturalną, składając podpis na wniosku oraz w akcie notarialnym. Tym samym zarzucanie mu oszustwa, bez jego udowodnienia, na podstawie dowolnych wywodów graniczy z dobrym smakiem.
Skarżący podniósł, że nie wyjaśniono w decyzji, jakich metod użyto do "wnikliwej analizy" wyników kontroli na miejscu, z kim przeprowadzano konsultacje, oraz co to jest powierzchnia ewidencyjna gospodarstw PEG.
Obowiązek wykorzystania danych GIS wynika z rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz z rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Zgodnie z powyższymi przepisami, a także wydanymi do nich wytycznymi technicznymi JRC wykorzystanie technologii GIS jest integralną częścią procedury wyjaśnienia wniosku na równorzędnych prawach z danymi alfanumerycznymi i obowiązkowe. Maksymalny kwalifikowalny obszar (PEG), zgodnie z art.12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jest wyznaczony dla każdej działki ewidencyjnej, obszar gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności, swoim zakresem obejmujący: grunty orne, trwałe użytki zielone, plantacje trwałe, ogródki przydomowe oraz elementy krajobrazu podlegające zachowaniu. Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, system identyfikacji działek rolnych zawiera wektorowe granice oraz powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009, na potrzeby systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. Zgodnie z art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 rolnik może zanegować na załączniku graficznym dane referencyjne określone w systemie LPIS. Negacja danych przez rolnika może polegać na wykreśleniu nieaktualnego pola zagospodarowania (PZ), zaznaczeniu na załączniku graficznym nieistniejącego obiektu niekwalifikującego się do płatności lub zmianie granic odniesienia (GO). Tym samym z powyższych zapisów wynika, że to rolnik, jako osoba mająca bieżącą wiedzę na temat użytkowania działki, ostatecznie wskazuje właściwy przebieg granic działki. Są to jednak akty prawne obowiązujące od roku 2009, które nie miały zastosowania w chwili, kiedy przyznano rentę strukturalną. Jednak w jego przypadku prawo zadziałało wstecz.
Organ odwoławczy stwierdził, że istnieje możliwość kilku różnych wariantów w zakresie zakwalifikowania jako użytku rolnego określonej powierzchni działki, na jakiej więc podstawie zakwalifikowano w jego przypadku taką, a nie inną powierzchnię, oraz w jaki sposób zweryfikowano to w terenie. Czy był to tylko pomiar "myszką na ekranie monitora?", co oznacza "maksymalizacja powierzchni działki".
Ponieważ istnieje każdego roku możliwość zmiany powierzchni PEG (ewidencyjno gospodarczej powierzchni działki), z tym że podstawę do tego stanowi szkic rolnika, to na jakiej podstawie Kierownik Biura Powiatowego wyznaczył tą powierzchnię w jego przypadku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie powtarzając dotychczas prezentowaną argumentację.
Na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. skarżący podniósł, że składając wniosek o rentę strukturalną dokumentował powierzchnię [...]ha, to zostało zweryfikowane przez geodetę, z tego wybrano 3 ha, które umożliwiały otrzymanie renty strukturalnej. To są słabe ziemie na których hodował owce
i kozy. Było to gospodarstwo ekologiczne. Ziemie przekazał córce i nie ma żadnego wpływu na gospodarstwo. Ponadto nie ma zdrowia do dalszej pracy w gospodarstwie, był dwukrotnie operowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Sąd uznał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy dokonał wystarczających i przekonywujących ustaleń faktycznych, które pozwalają stwierdzić, że skarżący nie wypełnił warunku pozwalającego na przyznanie mu renty strukturalnej o jakim mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. – rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą
w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...), jeżeli łącznie spełnia m.in. warunek przekazania gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha (...).
Przede wszystkim Sąd wskazuje, że w wyniku kontroli na miejscu
stwierdzono, że na spornej działce ewidencyjnej wchodzącej w skład przekazywanego gospodarstwa tylko jej część można było zakwalifikować do użytku rolnego. Pozostała część tej działki stanowiła wieloletni las. Jak wynika
z załączonych do akt administracyjnych sprawy zdjęć, należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że rosnące na części działki rolnej drzewa to kilkuletni las, który nie mógł – z uwagi krótki upływ czasu od daty złożenia wniosku do daty kontroli – pojawić się dopiero po złożeniu wniosku o przyznanie renty strukturalnej, na co wskazuje kilkumetrowa wysokość i grubość pni drzew. Zatem nie mogły to być samosiewy, które nastąpiły po złożeniu wniosku, ponieważ te byłyby mało widoczne. Ponadto powyższy stan spornej działki ewidencyjnej w okresie rozpatrywania wniosku i przyznania renty strukturalnej skarżącemu potwierdzają zdjęcia satelitarne z 2006 r. Dokonana ocena materiału dowodowego nie naruszała przepisów postępowania. Organ dokonał analizy materiału dowodowego w granicach swobodnej oceny określonych przepisem art. 80 k.p.a.. W szczególności wykazane zostało, dlaczego z zeznań świadków, które były niespójne, ogólnikowe, a nawet częściowo sprzeczne ze sobą i z twierdzeniami skarżącego nie można było uznać za potwierdzające twierdzenia skarżącego. Zebranie materiału dowodowego i jego ocena były przy tym wyczerpujące, zgodnie z wymogami art. 77 § 1 i art. 78 K.p.a. Na marginesie należy zauważyć, że skarżący sam popada w sprzeczność, gdy
w toku postępowania twierdzi, że w okresie jesienno - zimowym 2007-2008, sporna działka była przygotowana pod zasiew roślin jarych, a na rozprawie przed sądem stwierdza, że na ziemiach tych hodował kozy i owce.
Mając na uwadze treść protokołów kontroli z dokumentację zdjęciową, zdjęcia lotnicze i treść zeznań świadków Sąd uznał, że organ odwoławczy mógł odstąpić od przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu (dowód
z opinii biegłego leśnika), ponieważ stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wiek lasu na pozostałej części działki uprawnia do jednoznacznego stanowiska, że gospodarstwo rolne skarżącego w dniu składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej i w dniu przekazywania nie stanowiło minimalnej powierzchni użytków rolnych tj. 3,00 ha wymaganej przepisami prawa do przyznania reny strukturalnej, bo faktycznie stanowiło powierzchnię [...] ha użytków rolnych. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego organy zasadnie wznowiły postępowanie w sprawie prawomocnej, zakończonej decyzją Kierownika Biura o przyznaniu renty strukturalnej, uchyliły pierwotną decyzję i wydały decyzję o odmowie przyznania renty strukturalnej skarżącemu.
Sąd odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazuje, że zarzuty te nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy. W szczególności zarzuty dotyczące długotrwałości postępowania są o tyle nietrafne, że długotrwałość ta wiązała się między innymi z prowadzeniem dowodów wnioskowanych przez skarżącego. Skarżący nie wskazuje przy tym żadnego związku pomiędzy długotrwałością postępowania, a wynikiem sprawy, sąd również nie dostrzegł, by okoliczność ta miała wpływ na wynik sprawy. Podobnie bez znaczenia jest to, że znacznie wcześniej przed wydaniem decyzji postanowieniem wstrzymano wypłatę renty. Również nie miały wpływu na wynik sprawy fakty niezawiadamiania o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania.
Reasumując Sąd uznał, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane bez naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz bez naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło