VIII SA/Wa 114/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B., P. M. – wspólników spółki cywilnej [...] w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 114/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2008 roku, nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania ,,[...]‘’ spółka cywilna z siedzibą w B. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] sierpnia 2008 roku, nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] kwietnia 2008 roku wpłynął wniosek spółki cywilnej ,,[...]’’ o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Wnioskodawca zadeklarował użytkowanie w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, wariant uprawy rolnicze bez certyfikatu zgodności [...]. Deklarowane powierzchnie były położone na działkach ewidencyjnych o numerach [...],[...],[...], położone w województwie [...]-[...]. Wyżej wymienione działki zostały przejęte od ,,[...]" spółka z oo i były w zobowiązaniu rolnośrodowiskowym od 2005 roku. W dniu [...] sierpnia 2008 roku organ I Instancji wydał decyzję o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości za rok 2006 w kwocie [...]zł, biorąc pod uwagę wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu w gospodarstwie rolnym ,, [...] ‘’ spółka z oo w dniach [...]-[...] lipca 2006 roku. Odwołanie od decyzji wniósł P. M. reprezentant spółki cywilnej ,,[...]’’. W uzasadnieniu odwołania podnosił, że organ błędnie zinterpretował przepisy, nie udostępnił mu akt sprawy oraz nie zgadzał się z interpretacją wyników przeprowadzonej kontroli. Organ odwoławczy podnosił, że sporna kwestia dotyczy dwóch działek rolnych oznaczonych AG i AH we wniosku [...] spółka z oo. Działka [...] została zakwalifikowana jako trawy na gruntach ornych, a działka [...] jako półnaturalne łąki dwukośne. Organ zauważył, że w przypadku dopłat do gruntów rolnych jest to jedna grupa płatności UPO, natomiast w przypadku programu rolnośrodowiskowego są to dwie grupy płatności. Podczas kontroli wyżej wymienione działki zostały pomierzone razem ze względu na brak widocznych granic i jednolitość uprawy zgodnie z Instrukcją Realizacji Kontroli Obszarowej i ONW – wersja 4 z dnia [...] maja 2006 roku. Odnosząc się do przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie [...] spółka z oo, organ podnosił, iż przeprowadzona kontrola nie stwierdzała złej kultury ze względu na brak koszenia. Inspektorzy nie zakwalifikowali do płatności obszaru zabagnionego na którym znajdowały się szuwary trzcinowe, podnosząc, iż teren ten nie był rolniczo użytkowany. Obecna sytuacja związana jest z faktem przeniesienia części zobowiązania na [...] spółka cywilna. Beneficjent wchodząc do toczącej się sprawy, w wyniku przejęcia części zobowiązania rolnośrodowskowego przejął je wraz ze wszystkimi konsekwencjami. Organ podnosił, że biorąc za podstawę przepisy art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji(WE) nr 796/2004 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganiu wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. W związku z powyższym na rozstrzygnięcie sprawy rolnośrodowiskowej mają wpływ wszystkie kontrole przeprowadzone w danym gospodarstwie w ramach systemów pomocowych dla rolnika. Odnosząc się do zarzutu nie brania udziału beneficjenta przy pomiarze działek, to organ zauważył, że zgodnie z art. 25 ust.1 Rozporządzenia Komisji(WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady(WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników kontrole na miejscu przeprowadza się bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekroczyć 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. W przypadku kontroli dotyczących obszarów ONW ważne jest, aby producent rolny lub pełnomocnik był podczas wypełniania formularza dotyczącego spełniania warunków zwykłej dobrej praktyki rolnej. W aktach sprawy znajduje się formularz z kontroli podpisany przez P. M. W wyniku stwierdzenia różnic między deklarowanymi powierzchniami, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, organ I Instancji prawidłowo nałożył sankcję na wariant trawy na gruntach rolnych [...] i wydał decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej kwocie. Sankcje zostały nałożone zgodnie z art. 51 ust.1 Rozporządzenia Komisji(WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku, Dziennik Urzędowy L 141, 30/04/2004 P. 0018 - 0058, który informuje o tym, że w przypadku, gdy dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i art. 99 rozporządzenia(WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli wspólnicy spółki cywilnej ,,[...]’’ – [...] spółka z oo w B. oraz P. M. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich( DZ.U z 2004 roku, nr 174, poz. 1809 ze zm.- dalej jako rozporządzenie), w szczególności § 6 ust.2 oraz § 14 w/w rozporządzenia. Skarżący wnosili o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I Instancji. W uzasadnieniu skargi podnosili, że organy w sposób rażący zaniedbały dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Poza uwagą organów pozostało, że płatność rolnośrodowiskowa dotyczyła roku 2006, a tym roku gospodarstwo rolne poprzedniego posiadacza gruntów spełniało ponad wszelką wątpliwość wymogi wynikające z § 6 ust.2 rozporządzenia. Skarżąca spółka powstała w 2008 roku i zgodnie z § 14 w/w rozporządzenia nabyła prawo do płatności za 2006 rok ( spełnianie koniecznych warunków formalnych jest bezsporne). W dacie rozpoczęcia działalności rolniczej i realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wnioskodawca prowadził działalność także w tzw. ,,strefach’’ priorytetowych, przejął bowiem część gospodarstw od kilku działających w 2006 roku producentów rolnych. Okoliczności tej nie zbadano, co w ocenie skarżącej stanowi rażące naruszenie prawa. Problem ten nie był w ogóle przedmiotem rozważań organów obu instancji. Przepis § 14 rozporządzenia transferuje uprawnienia do płatności w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie decyzji rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono gospodarstwo rolne lub jego część i dlatego pomoc powinna być przyznana w pełnej wysokości na rzecz przejmującego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga należy uznać za zasadną, choć nie z przyczyn podnoszonych przez skarżących. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zgodnie z § 8. 1 rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako: między innymi iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych. Wniosek producenta deklarował łączną powierzchnię [...] ha, na trzech działkach oznaczonych [...] – pow. [...] ha, [...]- pow. [...] ha, [...] – pow. [...] ha. Organ przyznając pomoc w zmniejszonej wysokości, powołał się na przeprowadzoną kontrolę jeszcze u producenta, który pierwotnie zgłosił przedmiotowe działki do pomocy rolno środowiskowej i uznał, że istnieje rozbieżność pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w odniesieniu do działki [...] – pow. deklarowana [...] ha- pow. stwierdzona [...] ha oraz co do działki [...] pow. deklarowana [...] ha- pow. stwierdzona [...] ha. Faktycznie zgodnie z art. 51.1 Rozporządzenia Komisji(WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust.3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeżeli różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jednocześnie należy zauważyć, iż art. 50 wyżej powołanego rozporządzenia stanowi, że w przypadku wniosków o pomoc w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaków i nasion zgodnie z przepisami odpowiednio rozdziałów 6 i 9 tytułu IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, jeżeli obszar zatwierdzonej grupy upraw jest większy niż zadeklarowany we wniosku pomocowym, do obliczenia pomocy zostanie zastosowany obszar zadeklarowany. Wyniki kontroli przeprowadzonej w niniejszej sprawie wskazują na rozbieżności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną. W odniesieniu do działki oznaczonej [...] powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha, zaś zadeklarowana [...] ha. W związku z tym organ prawidłowo do obliczenia powierzchni przyjął powierzchnię stwierdzoną i zastosował sankcję z art. 51 rozporządzenia. Jednocześnie organ wbrew dyspozycji art. 50 Rozporządzenia Komisji(WE) nr 796/2004 przy obliczaniu powierzchni do dopłaty przy działce oznaczonej AJ przyjął powierzchnię stwierdzoną działki [...] ([...]ha), mimo iż była ona większa niż powierzchnia zadeklarowana([...] ha). Należy również podnieść, że gospodarstwo rolne( działka rolna) może być również przedmiotem współposiadania. Przepis art. 206 k.c stanowi, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Zgodnie z art. 12 ust.4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji o przyznanie płatności( DZ.U z 2004 roku, nr 10, poz. 76 ze zm.) tylko współposiadacz podlega wpisowi do ewidencji i jemu nadaje się numer identyfikacyjny stanowiący jedną z przesłanek uzyskania płatności. Do wniosku o wpis dołącza się pisemną zgodę współposiadacza gospodarstwa rolnego. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, iż adresatem decyzji o przyznaniu pomocy jest spółka cywilna ,, [...]’’. W ocenie Sądu, decyzja w tej sprawie winna być skierowana do jednego wspólnika spółki cywilnej, któremu nadano numer identyfikacyjny, a nie do podmiotu określanego jako ,,[...]’’ spółka cywilna. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż organ nie ustalił, że skarżąca prowadziła również działalność w tzw. strefach priorytetowych to należy zauważyć, że skarżąca we wniosku o przyznanie płatności nie wskazuje aby przedmiotowe gospodarstwo w takiej strefie się znajdowało. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że przeprowadzona kontrola powierzchni w podmiocie, który przeniósł posiadanie działek rolnych na rzecz skarżącej mogła stanowić podstawę do stosowania sankcji o których mówi przepis art. 51 rozporządzenia. Trafnie organ zauważył, że nie stanowi złamania zasad kontroli brak obecności reprezentanta podmiotu kontrolowanego stanowi złamanie zasad kontroli, a tylko w tym zakresie skarżąca widziała złamanie zasad przeprowadzonej kontroli. Jednocześnie Sąd dostrzegając uchybienia wskazane w uzasadnieniu uznaje, iż mogły mieć one istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien mieć na uwadze wskazania zawarte w uzasadnieniu sądu. Z tej też racji biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania sądowego.