VIII SA/Wa 115/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. S. B. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2012 r. Jednocześnie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto. Do wniosku załączył trzy kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego. W wyniku odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku wyjaśnił, że zajmowane przez niego mieszkanie stanowi wyłączną własność jego teściowej, która pobiera od niego opłaty czynszowe. Do pisma załączył wyciągi z rachunku bankowego za okres styczeń – marzec 2013 oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia. Postanowieniem referendarza sądowego z 10 maja 2013 roku odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 22 maja 2013 roku, skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, zarzucając wadliwą ocenę informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżący podniósł, iż "ze względu na złe stosunki panujące pomiędzy skarżącym a teściową i żoną skarżącego nie jest w stanie przedstawić rachunków czynszowych oraz rachunków za media, które opłaca teściowa". Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8). Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy, sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ze złożonych wyjaśnień i nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, nie ma obciążeń finansowych (np. alimentów) i posiada stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia ([...] zł netto). Natomiast na posiadanym rachunku bankowym utrzymuje się dodatnie saldo końcowe. Oznacza to, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienie pełnomocnika zwłaszcza, że jest on z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Przy czym podkreślić w tym miejscu należy, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 243 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.