VIII SA/Wa 115/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-18

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w określonej wysokości, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, czy też częściowym, w sytuacji gdy posiada ona majątek w postaci domu i działki?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowym przysługuje w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadanie stałego dochodu, nawet jeśli nie jest wysoki, oraz majątku w postaci nieruchomości, może uzasadniać przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym, zwłaszcza gdy wpis od skargi nie jest nadmiernie wysoki. Udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może być uzasadnione, jeśli partycypacja w kosztach postępowania mogłaby spowodować uszczerbek w utrzymaniu strony.
Stan faktyczny
M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny. Skarżący wskazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura, a wydatki pochłaniają ją w całości. Posiada również dom i działkę. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i posiadany majątek.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł i ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu wykonania obowiązku postanawia 1. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł ([...]) i ustanowienie adwokata 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Wyjaśnił, że wydatki na leki ([...] zł), bieżące opłaty (ok. [...] zł) i wyżywienie ([...] zł) pochłaniają w całości emeryturę. W części wniosku obejmującej posiadany majątek wymienił dom – [...] m² wraz z działką [...] m². Do wniosku załączył kserokopie faktury za telefon, decyzji o podatku od nieruchomości, skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne oraz fakturę na leki. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura w łącznej wysokości [...] zł. Nie jest to wprawdzie dochód wysoki niemniej jednak stały, co jest istotną okolicznością w ocenie możliwości płatniczych skarżącego. Mając na uwadze ten fakt oraz to, że wpis od skargi ustalony został na kwotę [...] zł uznano za uzasadnione zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych ponad połowę tej kwoty tj. [...] zł przyjmując, że będzie on w stanie zgromadzić środki niezbędne do dochodzenie swoich praw przed sądem. Skarżący nie wykazał bowiem, że posiadając stały dochód istotnie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając jednocześnie na uwadze to, że będzie on zobowiązany do partycypowania częściowo w kosztach postępowania uznano za zasadne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdyż ten wydatek mógłby spowodować powstanie uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło