VIII SA/Wa 1173/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-04

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada nieruchomość rolną oddaną w dzierżawę bez czynszu, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie może być przyznane osobie, która z własnej woli pozbawiła się możliwości uzyskiwania dodatkowych przychodów, np. poprzez oddanie nieruchomości rolnej w dzierżawę bez czynszu, co świadczy o tym, że jej sytuacja materialna nie uzasadnia przerzucenia kosztów na Skarb Państwa. Jednakże, jeśli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący utrzymuje się z renty rolniczej, posiada dom i nieruchomość rolną oddaną w dzierżawę. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. wyjaśnił, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rolniczej w wysokości [...] zł. Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m² oraz nieruchomość rolną – [...] ha oddaną w dzierżawę. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku złożył faktury na zakup opału, za energię, kserokopię umowy dzierżawy nieruchomości, decyzję potwierdzającą wysokość renty oraz wyciąg z rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przy czym zwolnienie to obejmuje jedynie przyszłe koszty, do których skarżący będzie zobowiązany. Uiszczony natomiast już wpis od skargi w wysokości 300 zł nie podlega zwrotowi. Okolicznością przesądzającą o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest natomiast to, że skarżący jako właściciel nieruchomości rolnej oddał ją w dzierżawę rezygnując z czynszu dzierżawnego. Oznacza to, że z własnej woli pozbawił się możliwości uzyskiwania dodatkowych przychodów, co z kolei prowadzi do wniosku, że jego sytuacja materialna nie uzasadnia przerzucenia na Skarb Państwa kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło