VIII SA/Wa 118/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-27

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy wnioskodawca przedstawia dowody wskazujące na niskie dochody (emerytura) i konieczność ponoszenia stałych wydatków, które uniemożliwiają pokrycie kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Wnioskodawca, osoba w podeszłym wieku, utrzymuje się z niskiej emerytury, z której potrącane są środki, a także ponosi znaczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania i opłatami.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania w podatku od towarów i usług postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B. podała, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lata) i utrzymuje się z emerytury – [...] zł, z czego Urząd Skarbowy potrąca kwotę [...] zł. Do wniosku załączyła kserokopię faktur za energię – [...] zł, telefon – [...] zł, wodę – [...] zł, opłaty za mieszkanie – [...] zł oraz odcinek emerytury. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej oraz złożone dokumenty uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wynika z niego bowiem, że skarżąca jest osobą samotną i utrzymuje się z niewielkiej emerytury [...] zł. Natomiast wpis od skargi ustalono na kwotę [...] zł. Nie ma ona zatem możliwości wygospodarowania środków niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło