VIII SA/Wa 1184/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-14
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezzasadny, gdyż zwolnienie to ma charakter ustawowy i następuje z mocy prawa od momentu wniesienia skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego należy uwzględnić, gdyż skarżący wykazał trudną sytuację materialną, która uniemożliwia poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
K. M. złożył wniosek do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa NFZ o obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z emerytury, którą dzieli z bezrobotną żoną i studiującym synem, a także ponosi dodatkowe wydatki na leki z powodu chorób.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, oddalono w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oraz zwrócono się do właściwej Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie radcy prawnego dla K. M.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie radcy prawnego dla K. M. zam. [...], [...] J.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. K. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że wspólnie z bezrobotną żoną i studiującym w systemie dziennym synem utrzymuje się z jedynego dochodu tj. emerytury w wysokości [...] zł. Oświadczył, że oboje z żoną cierpią na różnego rodzaju schorzenia, co pociąga dodatkowe wydatki na leki.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego ponieważ przedmiotem jego skargi jest decyzja rozstrzygająca sprawę podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, a więc akt administracyjny dotyczący spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia adwokata stwierdzić należy, że zgodnie z art. 262 ppsa przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Oceniając wniosek skarżącego stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący posiada wprawdzie stały dochód z tytułu emerytury, jednak utrzymuje się z niej także bezrobotna żona i studiujący syn wnioskodawcy, co jest już wystarczającą przesłanką do pozytywnego rozpoznania wniosku. Dodatkowym obciążeniem domowego budżetu są według oświadczenia wydatki związane ze stanem zdrowia.
Wobec zatem przedstawionej sytuacji materialnej uznano, że skarżący nie ma żadnych możliwości poczynienia niezbędnych oszczędności, które pozwalałby ponieść koszty ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło