VIII SA/Wa 1189/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-01-30

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, utrzymująca się wyłącznie z zasiłków z pomocy społecznej i posiadająca bardzo niski dochód, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, którego dochód stanowią wyłącznie zasiłki z pomocy społecznej pozwalające na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych, a który nie może liczyć na pomoc matki z uwagi na jej niewielki dochód, sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
D. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją niepełnosprawność (ślepotę) i utrzymywanie się z zasiłku stałego i pielęgnacyjnego. Wskazał, że mieszka z matką posiadającą niewielką emeryturę. Wniosek został złożony w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 r. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi D. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą niepełnosprawną z powodu ślepoty, utrzymuje się z zasiłku stałego (... zł) i pielęgnacyjnego (... zł) – w załączeniu zaświadczenie z MOPS w R. Oświadczył, że zamieszkuje wspólnie z matką, która posiada emeryturę w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Dochód skarżącego stanowią wyłącznie zasiłki z pomocy społecznej, które pozwalają na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie może również liczyć na pomocy pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym matki bowiem ona także posiada niewielki dochód. W tej sytuacji skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych, ani też ustanowić samodzielnie pełnomocnika w sprawie. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło