VIII SA/Wa 122/20
WyrokWSA w Warszawie2020-05-21
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która nie określa minimalnego poziomu usług, zawiera przepisy wykraczające poza delegację ustawową lub powiela przepisy innych aktów prawnych, może zostać uznana za nieważną?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, która nie określa minimalnego poziomu usług, zawiera przepisy wykraczające poza delegację ustawową lub powiela przepisy innych aktów prawnych, stanowi istotne naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności w całości. Brak wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego, ustanowienie pozaustawowych przesłanek odmowy przyłączenia oraz powielenie przepisów powszechnie obowiązujących są podstawą do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Zarzucono istotne naruszenie prawa, w tym niezrealizowanie delegacji ustawowej w zakresie określenia minimalnego poziomu usług, przekroczenie zakresu delegacji poprzez ustanowienie pozaustawowych przesłanek odmowy przyłączenia oraz powielenie przepisów innych aktów prawnych. Rada Gminy uznała w całości zarzuty skargi.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...]marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie gminy [...] stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Rada Gminy w [...] (dalej: Rada Gminy, organ), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 19 ust. 3-5 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 ze zm., dalej: u.z.z.w.z.o.ś.), podjęła uchwałę nr [...]z [...]marca 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...] (dalej: Regulamin, uchwała).
Pismem z [...]stycznia 2020 r. Prokurator Rejonowy w [...] (dalej: Prokurator, skarżący) wniósł skargę na powyższą uchwałę, zarzucając jej istotne naruszenie prawa, tj.:
1) art. 19 ust 3 i 5 pkt 1 u.z.z.w.z.o.ś. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP, przejawiające się niezrealizowaniu ustawowego upoważnienia obligującego do określenia minimalnego poziomu usług w zakresie jakości dostarczanej wody
i odesłanie w tym zakresie w §3 pkt 2 załącznika do uchwały do treści innego aktu prawnego, a mianowicie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2017, poz. 2294 z póżn. zm.);
2) art. 19 ust 5 w zw. z art. 15 ust 4 u.z.z.w.z.o.ś. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej na skutek ustanowienia w §15 ust 1 załącznika do skarżonej uchwały pozaustawowych przesłanek odmowy przyłączenia nowego odbiorcy do istniejącej i uzależnienie przyłączenia od wykonania przyłącza zgodnie z wydanymi warunkami oraz od zachowania przez przedsiębiorstwo, po przyłączeniu nowego odbiorcy, minimalnego poziomu usług, pomimo, że przepisy ustawy nie uprawniają rady gminy do formułowania negatywnych przesłanek dostępu do usług wodno-kanalizacyjnych
3) art. 19 ust 5 w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez
- ustanowienie w § 5 ust 3 załącznika do uchwały koniecznych elementów wniosku
o zawarcie umowy pomiędzy przedsiębiorstwem i odbiorcą usług
- ustanowienie w § 14 ust 1,2,3 załącznika do uchwały koniecznych minimalnych elementów wniosku o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci oraz koniecznych załączników do tego wniosku, w postaci planu sytuacyjnego oraz dokumentu określającego stan prawny nieruchomości lub oświadczenia
o korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, jak też określenie minimalnej treści wydanych warunków technicznych
- powielenie w §10 regulaminu, unormowania zawartego w akcie wyższego rzędu,
a mianowicie przytoczenie §18 ust 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku
o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę
i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 472) dotyczącego sposobu określenia pobranej wody w przypadku nieprawidłowego działania wodomierza.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej uregulowań zawartych w:
- §3 pkt 2 załącznika do uchwały;
- §5 ust 3 załącznika do uchwały
- §10 załącznika do uchwały
- § 14 ust 1,2,3 załącznika do uchwały
- §15 ust 1 załącznika do uchwały
- §18 ust 4 załącznika do uchwały.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że delegacja ustawowa została zrealizowana w sposób błędny, ponieważ z jednej strony nie wyczerpano całości jej zakresu i wbrew obligowi wynikającemu z treści przepisu kompetencyjnego nie uregulowano wyczerpująco wszystkich wyszczególnionych w nim kwestii, a z drugiej strony, bez upoważnienia ustawowego, a więc bez podstawy prawnej, zamieszczono w uchwale unormowania nieprzekazane do kompetencji rady gminy, jak też powielono zapisy innych aktów prawnych o charakterze powszechnym.
Powołując się na art. 19 u.z.z.w.z.o.ś. Prokurator podniósł, że uchwała nie wypełnia delegacji ustawowej w zakresie określenia minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, ponieważ nie określa minimalnych parametrów dotyczących jakości dostarczanej wody, odsyłając w tym zakresie w §3 pkt 2 załącznika, do treści innego aktu prawnego. Tymczasem rada gminy zobligowana jest do samodzielnego określenia minimalnych parametrów świadczonych usług, w tym ilości i jakości dostarczanej wody, jej ciśnienia oraz ciągłości usług. Powyższe nie może następować poprzez odesłanie do treści innych przepisów prawa bądź do treści umowy odbiorcy usług z przedsiębiorcą i regulacja taka uznawana jest za niestanowiącą właściwego wypełnienia delegacji ustawowej.
Ponadto kwestionowany akt zawiera szereg uregulowań nie znajdujących upoważnienia w przepisach rangi ustawy m.in. w §15 ust 1 załącznika do uchwały sformułowane zostały w istocie negatywne przesłanki przyłączenia do sieci, pomimo, że rada gminy nie została do tego upoważniona. Przyznanie przedsiębiorstwu prawa odmowy przyłączenia nowego obiorcy do istniejącej sieci, jeżeli w wyniku przyłączenia warunki techniczne pogorszą się tak, że nie zostanie zachowany minimalny poziom usług, a w szczególności, jeżeli zabraknie wymaganych zdolności produkcyjnych ujęć, stacji uzdatniania i oczyszczalni ścieków, wykracza więc poza zakres ustawowego upoważnienie, stanowiąc istotne naruszenie prawa.
Umocowania w przepisach rangi ustawy nie znajdują także uregulowania wskazane w § 5 ust 3 oraz w §14 ust 1 i 2 Regulaminu. Wobec osoby wnioskującej
o przyłączenie do sieci oraz zawarcie umowy, ustawodawca nie sformułował jakichkolwiek obowiązków dotyczących treści wniosku oraz załączanych do niego dokumentów, wykluczając tym samym możliwość gromadzenia przez przedsiębiorstwo nadmiaru informacji i dokumentów. Stąd też, rada gminy nie była uprawniana do określenia tych kwestii w akcie prawa miejscowego.
Ponadto zaskarżona uchwała powiela przepisy innych aktów prawnych
o charakterze powszechnie obowiązującym, co również w dominującym nurcie orzecznictwa sądowego uznawane jest za istotne naruszenie prawa. Wada powielania przepisów ustawowych dotyczy m.in. §18 ust 4 załącznika do regulaminu, gdzie dosłownie przytoczono treść art. 8 ust 1 ustawy kompetencyjnej, określający uprawnienia przedsiębiorstwa do odcięcia dostaw wody oraz zamknięcia przyłącza oraz §10 załącznika do skarżonego aktu, określające sposób ustalenia ilości pobranej wody w przypadku nieprawidłowego działania wodomierza. Powyższe uregulowanie jest kopią §18 ust 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy uznała w całości zarzuty w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 j.t., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Do aktów takiego rodzaju należy zaliczyć zaskarżoną w niniejszej sprawie przez Prokuratora uchwałę.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami. Zgodnie
z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice danej sprawy wyznacza przy tym jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Rozstrzygając "w granicach danej sprawy", jako niezwiązany jej granicami ma prawo, a jednocześnie obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza bowiem, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze.
Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Z treści art. 40 ust. 1 u.s.g. wynika, że gmina ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze na podstawie upoważnień ustawowych. Oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego (uchwały) jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu.
Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwały organu gminy sprzeczne
z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 2001/1-2, s. 102).
W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. Lex nr 33805; z 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, publ. Lex nr 25639).
Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Akty prawa miejscowego, jako źródło powszechnie obowiązującego prawa o ograniczonym zasięgu terytorialnym (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), są aktami normatywnymi niższego rzędu, które powinny być zgodne z aktami prawnymi wyższego rzędu. Organ uchwałodawczy gminy ma zatem obowiązek przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego w ustawie w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Przepisy tego aktu nie mogą wykraczać poza granice określone ustawowym upoważnieniem, zaś ich treść może być tylko i wyłącznie wykonywaniem przepisów ustawy. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy
z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1183/10, wyrok WSA w Olsztynie z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 513/17, oba publ. cbosa).
Delegację ustawową dla podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi art. 19 ust. 3 u.z.z.w.z.o.ś., z którego wynika, Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody
i odprowadzania ścieków. Regulamin ten jest aktem prawa miejscowego, a zatem jej zaskarżenie przez Prokuratora nie jest ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 3 p.p.s.a.).
Uznając zatem za dopuszczalną skargę wniesioną przez Prokuratora, Sąd dokonał jej merytorycznej kontroli, stwierdzając zasadność skargi.
Zgodnie z art. 19 ust. 5 u.z.z.w.z.o.ś., regulamin określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:
1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków,
2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług,
3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach,
4) warunki przyłączania do sieci,
5) warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych,
6) sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odbioru wykonanego przyłącza,
7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług
i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków,
8) standardy obsługi odbiorców usług, w tym sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody
i odprowadzaniu ścieków,
9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
Brzmienie art. 19 ust. 5 u.z.z.w.z.o.ś. wskazuje, że regulacja ta ma charakter wyczerpujący. Sformułowanie "regulamin określa" oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej. Jednocześnie wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają
o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości, bądź w części.
Za wadliwą należy uznać nie tylko uchwałę podjętą z naruszeniem upoważnienia ustawowego, ale również uchwałę, która takiego upoważnienia w swej treści nie realizuje, nie wprowadzając do niej koniecznych regulacji (wyrok WSA
w Gliwicach z 17 stycznia 2007 r., II SA/Gl 629/06, publ. Lex nr 340155). Podejmując uchwałę na podstawie art. 19 u.z.z.w.z.o.ś., rada gminy nie może pominąć żadnego
z elementów regulaminu, wskazanych w art. 19 ust. 5 tej ustawy. Rada jest zobowiązana do wyczerpania zakresu upoważnienia ustawowego (w oparciu o które podejmuje uchwałę) w kwestiach uznanych przez ustawodawcę za relewantne dla prawidłowego prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Takie uregulowanie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo przez Radę Gminy nastąpiło jedynie formalnie. W rzeczywistości w zaskarżonej uchwale brak jest dokładnego uregulowania wymagań dotyczących jakości dostarczanej wody. Niewystarczające jest odwołanie się w tym zakresie do przepisów odrębnych. Pominięcie obligatoryjnego elementu regulaminu skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego, bowiem nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania przez gminę. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest jednolite i ugruntowane (por. np. wyroki WSA: w Opolu z 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Op 605/06, publ. cbosa, z 4 października 2007 r., sygn. akt II SA/Op 344/07, publ. Lex nr 419013, w Gliwicach z 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gl662/06, publ. cbosa, w Szczecinie z 30 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 257/18, publ. cbosa, w Warszawie z 27 marca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 887/17, publ. cbosa), w Gorzowie Wielkopolskim z 15 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 104/18, publ. cbosa, wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1347/17 publ. cbosa).
W konsekwencji brak pełnego, dokładnego uregulowania kwestii obowiązkowej, wynikającej z art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w.z.o.ś., stanowi o istotnym naruszeniu tego przepisu, skutkującym stwierdzeniem nieważności kontrolowanej uchwały.
Odnosząc się do oceny zarzutu nr 2 skargi podnieść należy, że zgodnie z art. 19 ust. pkt 4 i 5 regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki przyłączania do sieci oraz warunki techniczne określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Natomiast w myśl art. 15 ust. 4 u.z.z.w.z.o.ś. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone
w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Z treści przytoczonych przepisów wynika istniejący po stronie przedsiębiorcy obowiązek przyłączenia do sieci, w sytuacji gdy określone warunki zostały spełnione. Organ stanowiący nie ma zatem uprawnień do formułowania
w regulaminie przesłanek stanowiących przeszkodę w przyłączeniu nieruchomości do sieci, lecz do określenia warunków, które należy spełnić aby nieruchomość została do sieci przyłączona. Powyższe rozróżnienie ma znaczenie, szczególnie dla odbiorcy usług, który w wypadku spełnienia określonych w regulaminie warunków ma podstawy oraz prawo oczekiwać, że jego wniosek o przyłączenie do sieci zostanie uwzględniony (por. wyrok NSA z 27 lutego 2020 r., II OSK 63/19, publ. CBOSA). Tymczasem z §15 ust. 1 Regulaminu wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek przyłączenia nowego odbiorcy do istniejącej sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, jeżeli: - w wyniku przyłączenia zostanie zachowany minimalny poziom usług, a w szczególności nie zabraknie wystarczających norm produkcyjnych ujęć, stacji uzdatniania i ścieków, - przyłącze zostało wykonane zgodnie z wydanymi warunkami przyłączenia. W istocie w przepisie tym określono negatywne przesłanki odmowy przyłączenia do sieci, do czego gmina nie ma kompetencji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 września 2013 r., IV SA/Po 425/13, publ. CBOSA).
Trafnie skarżący dostrzegł i to, że w zakresie delegacji ustawowej wynikającej z art. 19 ust. 5 pkt 2 i 5 u.z.z.w.z.o.ś. nie wynika uprawnienie do określenia w regulaminie formy i treści wniosku o zawarcie umowy oraz wniosku o wydanie warunków technicznych, co uczyniono w §5 ust. 3 oraz § 14 ust. 1 Regulaminu. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 2 u.z.z.w.z.o.ś. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci
i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Ustawodawca nie sformułował więc żadnych dodatkowych obowiązków dokumentacyjnych wobec wnioskodawcy, wykluczając tym samym możliwość gromadzenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne nadmiaru informacji wynikających z dokumentów prywatnych bądź urzędowych.
Kontrolowana uchwała w § 14 ust. 2 zobowiązała odbiorcę do przedłożenia wraz z wnioskiem dokumentu określającego stan prawny nieruchomości, której dotyczy wniosek lub oświadczenie o korzystaniu z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, co przekracza delegację ustawową z art. 19 ust. 5 u.z.z.w.z.o.ś.
Z treści bowiem art. 6 ust. 2 u.z.z.w.z.o.ś. wynika, że warunkiem zawarcia umowy jest wyłącznie istnienie fizycznego przyłączenia do sieci oraz złożenie pisemnego wniosku o zawarcie umowy. Natomiast przepis art. 6 ust. 4 u.z.z.w.z.o.ś. wskazuje, że umowa o zaopatrzenie wody lub odprowadzanie ścieków może być zawarta
z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, albo z osobą, która nie posiada takiego tytułu, a korzysta z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki. Tak samo nałożenie obowiązku dołączenia do wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci mapy sytuacyjno-wysokościowej w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do nałożenia takiego obowiązku w akcie prawa miejscowego doprowadziło do naruszenia
w sposób istotny art. 6 ust. 2 i ust. 4 u.z.z.w.z.o.ś. (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 477/18, w Gliwicach z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 697/18, w Poznaniu z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 174/18, w Szczecinie z 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 28/18, publ. cbosa).
W uchwale Rada Gminy nieprawidłowo zastosowała powtórzenie
w § 10 treści §18 ust 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 472) dotyczącego sposobu określenia pobranej wody w przypadku nieprawidłowego działania wodomierza. Ponadto w §18 ust. 4 Regulaminu przytoczono treść art. 8 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś. Zasadą prawną jest bowiem, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowi przepis prawa powszechnie obowiązujący. Działanie wbrew tej zasadzie narusza porządek prawny w stopniu istotnym. Należy liczyć się wówczas z tym, że powtórzony przepis ustawy będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może w istocie prowadzić do całkowitej bądź częściowej zmiany intencji prawodawcy (por. wyrok NSA z 16 marca 2001 r., sygn. akt IV SA 385/99, publ. Lex nr 53377, wyroki WSA:
w Poznaniu z 12 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 592/18, w Białymstoku z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 879/17, w Rzeszowie z 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1364/17, publ. cbosa).
Mając powyższe wywody na uwadze, z uwagi na obszerny zakres dostrzeżonych nieprawidłowości, w tym pominięcie uchwałodawcze w zakresie prawidłowego uregulowania w kontrolowanym Regulaminie kwestii wymienionej
w art. 19 ust. 5 pkt 1 u.z.z.w.z.o.ś., Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Zdaniem Sądu bez zakwestionowanych zapisów uchwała byłaby aktem ułomnym, nie stanowiłaby logicznej całości i nie mogłaby być w praktyce stosowana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło