VIII SA/Wa 123/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub "SKO") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji" lub "Prezydent R.") [...] grudnia 2009 r., przyznającą S. W. (dalej: skarżący") zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w wysokości [...] zł na okres od 1 listopada 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Organ I instancji wskazał, że skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń z pomocy społecznej. Zdaniem organu skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego. Na podstawie art. 38 ust. 3 w związku z art. 147 ust. 7 ustawy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728: dalej: "u.p.s."), minimalna wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym, a dochodem tej osoby. Jak wynika z treści art. 147 ust 7 u.p.s., zasiłki okresowe w 2009 r. są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 u.p.s. Przekazane przez Wojewodę środki na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy w 2009 roku. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie podnosząc, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej notorycznie łamie jego prawa, a przyznana pomoc jest niezgodna z art. 67 Konstytucji RP i nie stanowi zabezpieczenia społecznego. Wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego, czy przyznana mu pomoc stanowi zabezpieczenie społeczne. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Prezydenta R. podniósł, iż sprawa niniejsza zainicjowana została wnioskiem skarżącego z [...] listopada 2009 roku, w którym skarżący zwrócił się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Do wniosku dołączył wykaz, niezbędnych jego zdaniem do życia, miesięcznych wydatków na kwotę [...] zł. W ocenie SKO trafnym było rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Dochód skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] złotych (½ dodatku mieszkaniowego). Skarżący pobiera nadto przyznany na okres od października do grudnia 2009 r. zasiłek celowy na zakup gorącego posiłku, który miesięcznie wynosi [...] zł. Jednocześnie decyzją z [...] grudnia 2009 r. przyznano skarżącemu zasiłki celowe na dofinansowanie zakupu żywności i środków czystości (w tym fryzjer) w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zarejestrowaną w PUP. Zdaniem SKO skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego. Jego dochód jest bowiem niższy od kryterium dochodowego wynikającego z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. (dla osoby samotnie gospodarującej 477 złotych). Organ przytoczył treść art. 8 ust. 3 u.p.s. i stwierdził, że wyliczona przez Prezydenta R. wysokość zasiłku okresowego w kwocie [...] zł. jest prawidłowa i zgodna z powołanymi wyżej przepisami ustawy o pomocy społecznej ([...]zł). Zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 u.p.s. Środki przekazane przez Wojewodę na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy. Rada Gminy Miasta R. nie podjęła bowiem uchwały podwyższającej minimalne kwoty zasiłku okresowego na 2009 rok. Organ odwoławczy stwierdził także, że nie został uwzględniony wniosek skarżącego zawarty w odwołaniu, o zwrócenie się na podstawie art. 191 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznana skarżącemu pomoc przez MOPS stanowi zabezpieczenia społeczne. SKO nie posiada bowiem takich uprawnień. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z jego wnioskiem w tym przedmiocie. Narusza nadto art. 67 Konstytucji RP. Wystąpił również, aby Sąd w trybie art. 191 Konstytucji RP zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznawana mu pomoc stanowi zabezpieczenie społeczne. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność jak wyżej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, organy zasadnie oceniły, że skarżący spełnia kryteria określone w art. 38 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.s. Z powołanych przepisów wynika, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; - rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny, i przyznały mu zasiłek okresowy w wymiarze określonym w zaskarżonych decyzjach. Kwota zasiłku okresowego została ustalona w oparciu o przywołane w decyzji przepisy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m. in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej. Dochód skarżącego na dzień złożenia wniosku wynosił [...] zł. (dodatek mieszkaniowy w ½ jego wysokości). Jak wynika z art. 38 ust. 2 i 3 u.p.s., zasiłek okresowy ustala się: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Czyli [...] zł w przypadku skarżącego ([...]zł), jak prawidłowo ustaliły organy administracji obu instancji. Zgodnie z art. 147 ust 7 u.p.s., zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 u.p.s. Przekazane przez Wojewodę środki na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy w 2009 roku. Wymaga podkreślenia, iż w decyzjach wydanych tego samego dnia co zaskarżona w niniejszej sprawie, organ I instancji szczegółowo wskazał wielkość posiadanych od gminy środków w skali roku 2009 konkludując, iż są one niewystarczające na realizację zasiłków celowych. Oznacza to, że organ nie miał możliwości przesunięcia w swoim budżecie środków na dofinansowanie zasiłków okresowych. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym skutecznego zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, co wykazano wyżej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszenia przepisów Konstytucji RP. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi o prawie obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w cyt. ustawie o pomocy społecznej, będącej podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Sąd nie znalazł wystarczających powodów do skorzystania z instytucji określonej w art. 193 Konstytucji RP i przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne wówczas, gdy powziął wątpliwości co do zgodności z przepisami Konstytucji RP danego przepisu, mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego nie jest dla niego wiążący. Decyzja o przedstawieniu pytania prawnego należy bowiem do wyłącznej właściwości Sądu, który nie jest związany w tym zakresie wnioskami stron postępowania. Subiektywne wątpliwości skarżącego co do zgodności przepisów ustawy o pomocy społecznej z przepisami Konstytucją RP nie mogą być zatem uznane za wątpliwości Sądu. Na podstawie art. 106 § 3 u.p.p.s.a., oddalony został wniosek skarżącego w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku