VIII SA/Wa 123/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją znak: [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a."), art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.; dalej: "u.t.d."), Ip. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, rozdział I lit. s załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), § 2 pkt 2, § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 ze zm.), art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 z późn. zm.), art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11.04.2006 ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji", "WITD") nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nadkładającej na R. S. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] lipca 2013 r. inspektorzy inspekcji transportu drogowego przeprowadzili kontrolę drogową na odcinku drogi krajowej nr [...] (O.-C.), pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował M. P., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: R. S. Międzynarodowe i Krajowe Przewozy Transportem Drogowym Przedsiębiorstwo Transportowe D. [...], [...] W. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd stosownie do art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d., załącznika nr 3 lp. 6.3.12. Uzasadniając organ I instancji podniósł, iż dane z pojazdu [...] o nr rej. [...] skutecznie zostały pobrane w dniu [...] marca 2013 r. tj. w [...] dniu 2013 r. Nieskuteczna próba następnego pobrania dokonana była, według przedstawionego zaświadczenia, [...] czerwca 2013 r., a więc w [...] dniu 2013 r. Organ I instancji wskazał, że przedsiębiorca czekał praktycznie do końca dozwolonego przepisami okresu na pobranie danych, po czym w okresie [...] czerwca - [...] lipca 2013 r. (dzień kontroli drogowej) nic nie zrobił, gdy okazało się iż pobranie jest niemożliwe. WITD stwierdził zatem, iż skarżący nie udowodnił podjęcia jakichkolwiek kroków w celu rozwiązania problemu poboru danych, a zasłanianie się koniecznością realizacji zleceń i kontraktów uznał za niewystarczający argument w postępowaniu. Uznał zatem, iż skarżący nie dopełnił obowiązku wczytywania wymaganych danych z urządzenia rejestrującego. Zauważył także, iż obowiązujące w tej materii przepisy prawa pozwalają przedsiębiorcom na ustalenie terminu pobrania danych z urządzenia rejestrującego w sposób elastyczny tak, by nie doszło do ich naruszenia. Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący odwołał się od wskazanego rozstrzygnięcia organu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że wydana została z rażącym naruszeniem: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji podczas gdy stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie oraz, że nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, ponadto stwierdzenia naruszenia dokonano z przekroczeniem zakresu kontroli, który powinien obejmować dzień kontroli oraz 28 poprzedzających dni; - art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wcześniejszego pełnego odniesienia się do wątpliwości strony; - art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez pozorne przeprowadzenie oceny istnienia lub braku wymienionych w przepisach okoliczności. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję WITD. Przedstawił ramy materialnoprawne niniejszego postępowania, przywołując brzmienie art. 92a u.t.d., art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 561/2006 art. 23 a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, § 2 pkt 2 oraz § 3 rozporządzenia w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Uzasadniając GITD wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli, wydruku podpisu cyfrowego pliku, raportu danych tachografu, wezwania z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie przesłania plików danych cyfrowych, danych zapisanych na płycie CD dostarczonej przez organ I instancji wskazuje, że przedsiębiorca nie dokonał w wymaganym terminie wczytania danych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...]. Wydruk podpisu cyfrowego pliku potwierdza, że dane zostały ostatni raz pobrane w dniu [...] marca 2013 r., czyli od ostatniego pobrania danych z urządzenie rejestrującego minęły [...] dni. Organ odwoławczy zauważył, iż zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2013 r. organ I instancji wezwał skarżącego do przedłożenia dowodów w postaci plików danych cyfrowych potwierdzających wczytywanie danych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rejestracyjnym [...]. Jednakże powyższych plików nie przesłano. Zdaniem GITD, zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż skarżący uchybił obowiązkowi terminowego wczytania danych z urządzenia rejestrującego. Zaznaczył, iż przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci poświadczenia braku możliwości pobierania danych z tachografu cyfrowego nie jest okolicznością zwalniającą przedsiębiorcę z przestrzegania przepisów prawa w zakresie obowiązków terminowego pobierania danych z urządzenia rejestrującego. Dane z urządzenia rejestrującego należy pobierać co najmniej raz na 90 dni. W związku z czym przedsiębiorca posiada określony czas na pobranie danych, które muszą być pobrane co najmniej raz na 90 dni. Poświadczenie braku możliwości pobrania danych z urządzenia rejestrującego wystawiono w dniu [...] czerwca 2013 r. i wskazuje jako przyczynę niemożliwości pobrania danych – błąd pobierania danych. W związku z czym organ odwoławczy uznał, iż powyższe poświadczenie również nie wskazuje szczegółowo na przyczynę braku możliwości pobrania danych. Powtórzył, iż skarżący nie przedstawił innych dowodów, które mogłyby potwierdzić, iż podjęto kolejne próby zczytania danych. Organ odwoławczy podniósł, iż błąd pobrania danych w dniu [...] czerwca 2013 r. nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku pobrania danych z urządzenia rejestrującego. Nadto wskazał, iż poświadczenie braku możliwości pobrania danych z urządzenia rejestrującego wystawiono w dniu [...] czerwca 2013 r., natomiast kontrola drogowa została przeprowadzona w dniu [...] lipca 2013 r. i podczas kontroli organ I instancji pobrał dane z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających wykonanie innych prób pobrania danych poza powyższym poświadczeniem. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy za zasadne i zgodne z prawem uznał utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenie z lp. 6.3.12 do załącznika nr 3 u.t.d. W skardze na powyższą decyzję GITD skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając podniósł, iż z zapisów protokołu i obu decyzji wynika, iż skarżący jako przedsiębiorca nie miał żadnego wpływu na powstałe naruszenia. Wobec "lakonicznego uzasadnienia i pozornego rozpatrzenia wniosków przez organ odwoławczy" podtrzymał w całości zarzuty odwołania. Nadto podniósł, iż stan faktyczny zdarzenia, które rzekomo doprowadziło do naruszenia prawa wskazuje, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, dlatego też winien mieć zastosowanie przepis art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zdaniem skarżącego, okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione wyczerpująco i nie są ustalone na tyle dokładnie, aby przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że jako przedsiębiorca skarżący powinien przewidzieć wszystkie okoliczności w transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, prezentując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 53, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenie jej nieważności. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję O. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nakładająca na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "R. S. Międzynarodowe i Krajowe Przewozy Transportem Drogowym P. T." karę pieniężną w kwocie [...] zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Skarżący zakwestionował ustalenia w niniejszej sprawie dokonane przez organy orzekające w zakresie dotyczącym naruszenia obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy – art. 92a ust. 6 u.t.d. Dodać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21). Stosownie do dyspozycji art. 10 ust. 5 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej, jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Według art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, minister właściwy do spraw transportu, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., str. 1), określi, w drodze rozporządzenia, częstotliwość pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki przechowywania tych danych (Dz. U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.), dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera: 1) co najmniej raz na 90 dni; 2) natychmiast: a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi, b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych, c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania; 3) w oznaczonym terminie – w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. Według zaś § 3 ust. 2 tego aktu, dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy. Użyte w rozporządzeniu określenie "pobieranie danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy" oznacza pobieranie danych, o którym mowa w rozdziale I lit. s) załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu). Stosownie zaś do postanowień definicji zawartej w rozdziale I lit. s) załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 (Wymagania dotyczące budowy, badań, instalacji i kontroli, I. Definicje) "wczytywanie danych" oznacza kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanych w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty tachografu, które są niezbędne do ustalenia zgodności z przepisami zawartymi w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. Producenci przyrządów rejestrujących tachografów cyfrowych oraz producenci urządzeń skonstruowanych i przeznaczonych do wczytywania zbiorów danych podejmują wszelkie racjonalne działania zapewniające wczytanie takich danych z minimalnym opóźnieniem dla przedsiębiorstw transportowych lub kierowców. Wczytywanie danych nie może zmienić ani skasować zapisanych danych. Wczytywanie danych z pliku zawierającego dane szczegółowe dotyczące prędkości nie jest konieczne do ustalenia zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, ale może być wykorzystane do innych celów, takich jak dochodzenie w sprawie wypadku. Sankcją za "naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd" jest kara pieniężna w wysokości 500 zł (Lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). W ocenie Sądu organy orzekające wykazały naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, tj. naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd, które uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie [...] zł. Jej wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zebrany w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący jako przedsiębiorca nie dokonał w wymaganym terminie wczytania danych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w kontrolowanym pojedzie marki [...] o nr rej. [...]. Z wydruku podpisu cyfrowego pliku wynika bowiem, iż dane te zostały ostatni raz skutecznie pobrane w dniu [...] marca 2013 r., a następnie w dniu kontroli [...] lipca 2013 r. Tymczasem dane z urządzenia rejestrującego, stosownie do przytoczonego art. § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunki przechowywania tych danych, należy pobierać co najmniej raz na 90 dni. Z powyższego wynika, iż skarżący uchybił obowiązkowi terminowego wczytania danych z urządzenia rejestrującego. Nie można przy tym pominąć faktu wezwania skarżącego jeszcze przez organ pierwszej instancji do przedłożenia dowodów w postaci plików cyfrowych potwierdzających wczytywanie danych z tachografu zainstalowanego w pojeździe [...] o nr rej. [...], jednakże przedsiębiorca nie spełnił wymagań zawartych w piśmie organu z dnia [...] lipca 2013 r. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów orzekających, iż przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci poświadczenia, wydanego dnia [...] czerwca 2013 r. przez Zakład Elektromechaniki Pojazdowej w R., braku możliwości pobierania danych z tachografu cyfrowego spowodowanego błędem pobierania danych nie jest okolicznością zwalniającą przedsiębiorcę z przestrzegania przepisów prawa w zakresie obowiązków terminowego pobierania danych z urządzenia rejestrującego. Skarżący nie okazał bowiem w toku postępowania dowodów w postaci plików danych cyfrowych potwierdzających wykonanie innych prób pobrania danych poza poświadczeniem z dnia [...] czerwca 2013 r., aby udowodnić spełnienie obowiązku wczytywania danych określonego w rozdziale I lit. s załącznika 1 B do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Dlatego też w kontrolowanej sprawie nie można było zastosować art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Taka sytuacja – w ocenie Sądu – nie zachodziła w rozpatrywanej sprawie. Bowiem w sytuacji braku możliwości pobrania danych z urządzenia rejestrującego, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie [...] czerwca 2013 r., skarżący nie podjął działań celem ustalenia przyczyny powstałego błędu, jego wyeliminowania i pobrania danych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przedsiębiorca obowiązany jest bowiem do takiego zorganizowania działalności przedsiębiorstwa, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są zdaniem Sądu bezzasadne, bowiem postępowanie przeprowadzone zostało w sposób właściwy, a rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a. W żaden też sposób nie można zarzucić organowi odwoławczemu niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym niewłaściwą ich wykładnię. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku.