VIII SA/Wa 125/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie generuje dochodów i nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, wykazała, że przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest obiektywnie uzasadnione?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, musi wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. Samo twierdzenie o braku dochodów i majątku nie jest wystarczające, jeśli spółka nadal figuruje w rejestrze przedsiębiorców jako aktywny podmiot, a nie przedstawiła dowodów na brak możliwości finansowania bieżącej działalności lub uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, twierdząc, że nie generuje dochodów, nie posiada środków na naprawę i zbycie zabezpieczonych samochodów ciężarowych, a także ma zobowiązania wobec różnych organów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała obiektywnej zasadności wniosku. Spółka wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i powtarzając argumentację o złej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w N. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2018 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] listopada 2017 r. ([...] zł), [...] Sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W formularzu PPPr oświadczyła, że nie generuje żadnych dochodów. Nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów handlowych ze względu na brak środków finansowych oraz utratę koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Pomimo przekazania na przechowanie zabezpieczonych w postępowaniu karnym samochodów ciężarowych nie mogą one przyczynić się do generowania przez spółkę dochodów, gdyż po pięciu latach zabezpieczenia na parkingu, ich stan techniczny sprawia, że nie nadają się do normalnej eksploatacji. Nie jest możliwe dokonanie ich napraw, jak też ich zbycie i wygospodarowanie w ten sposób środków na pokrycie kosztów sądowych. Spółka posiada zobowiązania wobec Urzędu Regulacji Energetyki, Urzędu Miasta i Gminy K. oraz organów podatkowych w związku z toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi dotyczącymi zobowiązań podatkowych. Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "ppsa"), Spółka wskazała, że nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, nie podejmuje żadnych działań, nie zatrudnia pracowników, nie posiada innego majątku oprócz oddanych na przechowanie przez Prokuraturę Okręgową w R. samochodów ciężarowych, a zatem nie prowadzi bieżącej działalności, która wymagałaby ponoszenia nakładów finansowych. Powtórzyła, że nie posiada środków, by dokonać niezbędnych napraw i przeprowadzić badania techniczne w celu dopuszczenia do ruchu będących w jej dyspozycji samochodów ciężarowych. Nie posiada też środków na opłacenie należnych podatków od środków transportowych. Postanowieniem z 17 maja 2018 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca nie wykazała bowiem, że w jej przypadku przyznanie prawa pomocy jest obiektywnie zasadne. Odpowiadając na wezwanie Sądu nie wyjaśniła w szczególności źródła finansowania bieżącej działalności mimo pozostawania w obrocie prawnym jako przedsiębiorca. Także wątpliwości związane z brakiem możliwości eksploatacji należących do Spółki samochodów nadal pozostały niewyjaśnione, choć jak podniósł referendarz okoliczność ta wielokrotnie była przedmiotem sporu w dotychczas inicjowanych sprawach Spółki przed sądami administracyjnymi w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. Postawiła zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 ppsa. Powtórzyła zasadnicze elementy dotychczasowej argumentacji sprowadzające się do twierdzenia o złej sytuacji finansowej, która uniemożliwia poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 ppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka nie wykazała, że wystąpiły okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające zmianę stanowiska referendarza zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Także na etapie sprzeciwu nie przedstawiła żadnych nowych dowodów na poparcie podniesionej uprzednio we wniosku argumentacji, w tym nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności. Z dołączonego do akt sprawy odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców (KRS) nie wynika, aby Spółka została rozwiązana lub też postawiona w stan likwidacji czy upadłości, albo że zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym twierdzenia, że z powodu braku majątku i trudności finansowych nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania sądowego nie zostały w jakikolwiek sposób potwierdzone. W tej sytuacji Sąd uznał, że Spółka nie przedstawiła miarodajnych dowodów uniemożliwiających uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Dlatego zaskarżone postanowienie referendarza odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło