VIII SA/Wa 127/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-26
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnych na zmarłego ojca, ale następnie oświadczyła, że przejęła jego gospodarstwo i je użytkuje, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu, ponieważ złożył własnoręcznie podpisany wniosek o przyznanie pomocy finansowej, a kwestia błędnego wskazania wnioskodawcy (zmarłego ojca) jest drugorzędna. Organ powinien był wezwać do usunięcia braków formalnych. Skoro skarżący oświadczył, że przejął gospodarstwo po ojcu i je użytkuje, należy uznać go za osobę występującą o przyznanie płatności.Stan faktyczny
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMIR) umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW na 2007 rok, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek został złożony po śmierci wnioskodawcy. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARMIR stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez syna zmarłego, uznając go za nieposiadającego przymiotu strony. Syn skarżył postanowienie o niedopuszczalności odwołania, twierdząc, że przejął gospodarstwo po ojcu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. F. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Syg. akt VIII SA/Wa 127/09
UZASADNIENIE
Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2008r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARMIR) w B. działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa ) w związku z § 5 ust. 3 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach
o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 448 ) po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności ONW złożonego na nazwisko S.F. z dnia [...] kwietnia 2007r. podpisanego przez P.F. umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2007 rok, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich dla S.F. jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu [...] maja 2007r. do organu (Biura Powiatowego ARMIR) wpłynął na nazwisko S.J.F. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności ONW na rok 2007. Wniosek ten podpisany został przez P.F. W toku wyjaśnienia sprawy P.F. przedstawił kopię skróconego aktu zgonu z dnia [...] kwietnia 2007r., na okoliczność, iż wskazany we wniosku o przyznanie płatności S.F. zmarł w dniu [...] kwietnia 2007r. Nadto skarżący oświadczył, iż wniosek o przyznanie płatności podpisał swoim nazwiskiem wobec faktu, iż po śmierci ojca przejął posiadanie gospodarstwa rolnego i zaczął je użytkować. Podał, iż przez roztargnienie i nieuwagę zaniechał złożenia wniosku na swoje nazwisko, a tylko wypełnił (doręczony przez ARMIR ) druk zawierający dane ojca.
Wobec ustalenia, że postępowanie wszczęte na podstawie wniosku sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2007r. tj. w dniu kiedy S.F. już nie żył jest bezprzedmiotowe organ I instancji na podstawie art. 105 Kpa postępowanie
w sprawie umorzył.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 20008r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 134 Kpa po rozpatrzeniu odwołania P.F. stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując treść art. 127 Kpa wywiódł, iż przesłankę stwierdzenia niedopuszczalności odwołania stanowiła okoliczność, iż odwołanie wniesione zostało przez osobę nie mającą przymiotu strony w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu administracyjnym. Zaskarżoną decyzją umorzono bowiem jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów na rok 2007 S.F. Tym samym P.F. nie był uprawniony do wniesienia środka zaskarżenia od wydanego rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył P.F. wnioskując o "pozytywne załatwienie sprawy".
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, iż po śmierci ojca przejął ( figurujące nań ) gospodarstwo rolne w posiadanie. Na okoliczność, że gospodarstwo to użytkuje złożył w organie I instancji stosowne oświadczenie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Decydujące znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia jest rozstrzygnięcie, czy skarżący posiada w toczącym się postępowaniu status strony.
Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Z wymienionego przepisu wynika zatem, że elementem, który pozwala zakwalifikować określony podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie
i doktrynie, interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 220). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Zatem tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. O tym, czy podmiot ten ma interes prawny nie może natomiast decydować jedynie sama wola tego podmiotu z różnych przyczyn zainteresowanego prowadzeniem tegoż postępowania. Interes prawny nie jest bowiem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, iż określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej ( por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2008r., I SA/Wa 917/08 ).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż orzekające w sprawie organy niezasadnie ustaliły, że P.F. nie ma
w niniejszym postępowaniu przymiotu strony. Składając w dniu [...] maja 2007r. własnoręcznie podpisany wniosek o udzielenie pomocy finansowej (na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2007 rok) skarżący oświadczył, iż wnosi
o przyznanie tej pomocy. Kwestia, iż złożony druk zawierał dane ojca skarżącego jest drugorzędna. Rolą organu, do którego wpłynął nieprawidłowo wypełniony wniosek było wezwanie wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku i wyjaśnienia ujawnionych nieścisłości. W toku postępowania przed organem I instancji skarżący wyraźnie oświadczył, iż po śmierci ojca przejął w posiadanie jego gospodarstwo rolne, grunt ten użytkuje i wobec tych okoliczności jako następca prawny S.J.F. wnosi o przyznanie pomocy finansowej.
Ze stanowiska P.F. jednoznacznie wynika, że błędnie wskazał jako wnioskodawcę płatności ONW na 2007 rok swojego ojca, który w dacie składania wniosku już nie żył. W związku z tym należało uznać, iż to on jest osobą która wystąpiła o przyznanie płatności.
W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego - wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stwierdzające, iż wobec umorzenia przez organ I instancji postępowania w sprawie przyznanie płatności do gruntów na rok 2007 S.F., skarżący nie był uprawniony do wniesienia odwołania, nie posiada bowiem przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu jest nieprawidłowe. Tym samym rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie mogło się ostać.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ odwoławczy winien ponownie wszechstronnie i dogłębnie rozważyć kwestię interesu prawnego skarżącego do udziału w postępowaniu wywodząc jego uprawnienia z treści złożonego w dniu [...] maja 2009r. wniosku.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak
w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach Sąd orzekł na postawie art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło