VIII SA/Wa 1293/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi C. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej C. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1409) po rozpoznaniu zażalenia C. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., w przedmiocie nałożenia na C. K. grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nakazującej C. K. odbudowę ściany tylnej i wymianę uszkodzonych elementów konstrukcyjnych stropu i dachu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] przy ul. S. w L. gm. G. - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Nr [...], z dnia [...] lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. ( dalej "PINB", "organ I instancji"), w oparciu o przepis art. 78 Prawa budowlanego, nakazał C. K. odbudowę ściany tylnej i wymianę uszkodzonych elementów konstrukcyjnych stropu i dachu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] przy ul. S. [...] w L. gm. G. W dniu [...] września 2012 r. organ na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161, ze zm., dalej jako "ustawa o postepowaniu egzekucyjnym"), skierował do C. K. upomnienie wzywające ją do wykonania decyzji w terminie 7 dni, zaznaczając, iż w razie nie wykonania obowiązku, zostanie przeciwko zobowiązanej wszczęte postępowanie egzekucyjne. Powyższe upomnienie zostało doręczone w dniu [...] września 2012 r. C. K. złożyła podanie do organu nadzoru budowlanego PINB w G. o przełożenie terminu wykonania obowiązku. Następnie PINB, pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania egzekucyjnego C. K. i A. R., wzywając jednocześnie A. R. do złożenia oświadczenia woli w sprawie wyrażenia zgody na zmianę decyzji [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, ustalając datę wykonania obowiązku do [...] kwietnia 2013 r. Decyzją nr [...], z dnia [...] grudnia 2012 r., PINB w G. zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, ustalając termin wykonania obowiązku na dzień [...] kwietnia 2013 r. C. K. złożyła do organu ponowny wniosek o zmianę terminu wykonania decyzji PINB z dnia [...] lipca 2012 r., a z kolei organ I instancji ponownie wezwał A. R. do złożenia oświadczenia woli w sprawie wyrażenia zgody na zmianę decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązku do dnia [...] grudnia 2013 r. PINB w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję o odmowie zmiany swojej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nakazującej C. K. wykonanie obowiązku. W dniu [...] września 2013 r. został wydany tytuł wykonawczy nr [...], doręczony C. K. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...], PINB w G. nałożył na C. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., tj. odbudowę ściany tylnej i wymianę uszkodzonych elementów konstrukcyjnych stropu i dachu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] w L. Jako podstawę wydanego postanowienia organ wskazał art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwsze, art. 2 § 1 pkt 2 , art. 17, art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 4 oraz art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, iż zobowiązana nie wywiązała się z nałożonego obowiązku i wobec tego zachodziła konieczność wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji organu. Powyższe postanowienie zostało uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponownie postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. PINB w G. nałożył na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, wzywając ją równocześnie do wpłacenia grzywny i zawiadomienia organu o wykonaniu obowiązku. Organ uznał, że w celu wyegzekwowania decyzji, stosuje pierwszy z możliwych środków egzekucyjnych i dlatego nałożył grzywnę. Jednocześnie wywiódł, iż nałożenie grzywny w wyższej wysokości pogłębiłoby kłopoty finansowe zobowiązanej i utrudniło wykonanie obowiązku. W dniu [...] września 2014 r. zobowiązana C. K. złożyła zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania wskazał, iż organ egzekucyjny wydając objęte zażaleniem postanowienie Nr [...] zastosował się do dyspozycji art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Nadto organ egzekucyjny uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości kwotę w jakiej ustalił wysokość przedmiotowej grzywny nałożonej na podstawie art. 121 § 2 i 4 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwota ta nie przekracza dopuszczalnych ustawowych granic, w jakich organ egzekucyjny może w sposób uznaniowy ustalić wymiar grzywny w celu przymuszenia w stosunku do zobowiązanej. W ocenie organu odwoławczego nałożona grzywna i jej wysokość zostały wyczerpująco uzasadnione ze wskazaniem odpowiedniej podstawy prawnej. Ponadto WINB zwrócił uwagę, iż według art. 126 powołanej ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła C. K. (dalej "skarżąca"), zarzucając organowi nadzoru budowlanego PINB w G., że w decyzji nr [...] wydanej na podstawie art. 78 Prawa budowlanego, nie określił terminu wykonania nakazanych robót, do czego organ był bezwzględnie zobowiązany. W obrocie prawnym jak wskazała skarżąca funkcjonuje decyzja PINB nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., określająca termin wykonania robót, nie jest to jednak decyzja samoistna, tylko zmieniająca, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzję nr [...] w części dotyczącej owego terminu. Skarżąca podkreśliła, że decyzja nr [...] nie może stanowić podstawy do wszczęcia postepowania egzekucyjnego w administracji. Zaznaczyła także, iż organ naruszył reguły określone w zasadach k.p.a., w szczególności obowiązek uwzględniania przez organ administracji słusznego interesu obywateli art. 7 oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. W odpowiedzi na skargę organ [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2015 r. skarżąca poinformowała o nowych okolicznościach w sprawie, a mianowicie, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...], z dnia [...] lutego 2015 r., znak [...], stwierdził nieważność decyzji nr [...] PINB w G. z dnia [...] lipca 2012 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo procesowe skierowane przez WINB w W. potwierdzające okoliczność podaną przez skarżącą wraz z poświadczoną kopią ww. decyzji. Przed rozprawą skarżąca nadesłała kopię decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., znak [...], który utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., znak [...], stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nakazującej C. K. odbudowę ściany tylnej i wymianę uszkodzonych elementów konstrukcji stropu i dachu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] w L. gm. G. przy ul. S. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a."). Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że skarga C. K. zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Nie mniej przypomnieć należy, że kontroli Sądu podlegało postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] działającego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który po rozpoznaniu zażalenia C. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., w przedmiocie nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia wysokości [...] zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nakazującej skarżącej jako zobowiązanej - odbudowę ściany tylnej i wymianę uszkodzonych elementów konstrukcyjnych stropu i dachu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] przy ul. S. w L. gm. G., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Niewątpliwie jak wynika z ustaleń organów zobowiązana nie wykonała nałożonego obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., wydanej przez PINB. Dodać jeszcze należy, że przed wydaniem zaskarżonych postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, został wydany tytuł wykonawczy nr [...] stanowiący podstawę działania organu egzekucyjnego. Sąd stwierdza, że tytuł wykonawczy został wydany w oparciu o decyzję ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Decyzja ta w wyniku toczącego się postępowania w trybie nadzwyczajnym, została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] w dniu [...] lutego 2015 r. (k: [...] – [...] akt sąd.), który stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...]. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nakładającej na skarżącą obowiązek: odbudowę ściany tylnej i wymianę uszkodzonych elementów konstrukcji stropu i dachu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] w L. gm. G. przy ul. S. [...] - w postępowaniu nadzwyczajnym, skutkuje koniecznością uchylenia obu postanowień, zachodzi bowiem przesłanka wznowieniowa wynikająca z treści art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W tej sytuacji Sąd w składzie orzekającym uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji uzasadnia art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania art. 205 § 1 p.p.s.a.