VIII SA/Wa 1299/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-06
Skład orzekający: Renata Nawrot, Artur Kot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podmiot, który utracił byt prawny w wyniku połączenia spółek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kluczowe było ustalenie, że spółka, na rzecz której wydano decyzję organu pierwszej instancji, utraciła byt prawny z dniem wpisania połączenia do rejestru (1 kwietnia 2014 r.), co nastąpiło przed wydaniem tej decyzji (12 maja 2014 r.). Zgodnie z art. 494 § 1 k.s.h., spółka przejmująca wstąpiła z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, stając się stroną postępowania.Stan faktyczny
Spółka E złożyła wniosek o płatności ONW na 2009 rok. Po umorzeniu postępowania w części dotyczącej jednej działki i przyznaniu płatności, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie z urzędu z uwagi na konflikt kontroli krzyżowej. W trakcie wznowionego postępowania spółka E została przejęta przez spółkę S. Organ pierwszej instancji wydał decyzję uchylającą poprzednią decyzję i odmawiającą przyznania płatności, nie uwzględniając faktu utraty bytu prawnego przez spółkę E. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki S.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 rok, po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga S spółka
z o.o. z siedzibą w Ł na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. uchylającą decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w B (dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 rok, po wznowieniu postępowania.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 29 maja 2009 r. (data nadania) E spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B (dalej: "beneficjent", "spółka") złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: "płatność ONW") do gruntów rolnych na 2009 rok. Następnie 23 czerwca 2009 r. spółka zgłosiła zmianę do wniosku oraz jego wycofanie w części dotyczącej deklaracji działki rolnej D, położonej w M, gmina L, województwo l, o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha. W związku z wykrytymi nieścisłościami wniosku spółka została wezwana do złożenia wyjaśnień, w następstwie czego złożyła korektę wniosku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik ARiMR orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego działki rolnej D oraz o przyznaniu spółce płatności ONW w łącznej kwocie 11.083,68 zł.
W dniu 7 stycznia 2010 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S informujące o wystąpieniu konfliktu kontroli krzyżowej w odniesieniu do zadeklarowanych przez beneficjenta działek o numerach: 63/2, 339/3, 9/32 i 63/2.
Powyższe skutkowało podjęciem przez organ I instancji w dniu 24 marca 2014 r. postanowienia o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW, zakończonego decyzją ostateczną z dnia 4 stycznia 2010 r., z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.").
W wyniku podjętych w ramach postępowania czynność, organ I instancji zgromadził obszerny materiał dowodowy, w szczególności: dokumenty pracownicze (umowy o pracę i o dzieło, świadectwa pracy), pisma stanowiące korespondencję spółki z organem, umowy o świadczenie usług, protokoły z rozpraw administracyjnych, zeznania świadków, notatki służbowe, oświadczenia.
W dniu 7 kwietnia 2014 r. (data nadania) M P poinformowała organ I instancji, iż z dniem 1 kwietnia 2014 r. spółka przestała istnieć wskutek przejęcia, zatem ze względu na zakończenie bytu prawnego spółki postępowanie niniejsze winno zostać umorzone w trybie art. 105 § 1 k.p.a.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Kierownik ARiMR, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 5 (winno być: art. 145 §1 pkt 5) k.p.a., § 2 pkt 1-5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem ONW"), art. 16 ust. 2 akapit trzeci oraz ust. 6, art. 24 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.), art. 104 i art. 105 § 2 k.p.a. orzekł o:
1) uchyleniu decyzji Kierownika ARiMR Nr 0118-2009-000008978 z dnia 4 stycznia 2010 r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2009;
2) umorzeniu postępowania w sprawie ONW w części dotyczącej działki rolnej D
o powierzchni 9,40 ha;
3) odmowie przyznania spółce płatności ONW i nałożeniu trzyletnich sankcji
w wysokości 11.124,85 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż w przedmiotowej sprawie dwóch producentów rolnych ubiega się o płatności do działek rolnych o numerach ewidencyjnych: [...], położonych w obrębie G, gmina Ł, powiat św, województwo l. Powierzchnia całkowita działki [...] wynosi [...] ha, zaś jej powierzchnia [...] ha. Spółka zadeklarowała na ww. działce ewidencyjnej działkę rolną A (część) na powierzchni [...] ha, natomiast drugi producent rolny na ww. działce ewidencyjnej zadeklarował działkę rolną BY na powierzchni [...] ha. Powierzchnia całkowita działki [...] wynosi [...] ha, a jej powierzchnia PEG [...] ha. Spółka zadeklarowała na ww. działce ewidencyjnej działkę rolną B (część) na powierzchni [...] ha, natomiast drugi producent rolny na ww. działce ewidencyjnej zadeklarował działkę rolną BW na powierzchni [...] ha. Powierzchnia całkowita działki [...] wynosi [...] ha, a jej powierzchnia PEG [...] ha. Spółka zadeklarowała na ww. działce ewidencyjnej działkę rolną C na powierzchni [...] ha, natomiast drugi producent rolny na ww. działce ewidencyjnej zadeklarował działkę rolną AO na powierzchni 14 ha.
Oceniając materiał dowodowy sprawy, organ I instancji uznał, że zeznania pracowników spółki, dotyczące upraw prowadzonych na ww. działkach (proso), nie zostały potwierdzone przez rejestr działalności rolnośrodowiskowej na 2009 rok, zgodnie z którym w dniu 23 maja 2009 r. na działce nr [...], a 24 maja 2009 r. na działkach: [...] wykonano orkę i uprawę, 26 maja 2009 r. na działkach: [...], [...] wykonano siew prosa, a 27 i 28 września 2009 r. na ww. działkach wykonano koszenie i zbiór. Dodatkowo spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających wykonanie zamówionych usług (np. protokół), zakres wykonanych prac, datę wykonania prac na konkretnych gruntach (nr działek na których usługa została wykonana). Przedstawione przez beneficjenta umowy na świadczenie ww. usług również nie określają gruntów, na których mały być wykonane prace polowe.
Druga strona konfliktu – [...] przedstawiło dokumenty, z których wynika, iż prace polowe (talerzowanie broną talerzową) w czerwcu 2009 r. zostały wykonane przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe M Z w Ś. Wykonanie usług potwierdza protokół z wykonania prac, sporządzony w dniu
22 czerwca 2010 r. Ponadto inspektorzy terenowi, przeprowadzający kontrolę na miejscu w ww. gospodarstwie w dniu 4 września 2010 r., potwierdzili deklaracje upraw zgłoszonych przez tego producenta rolnego, a dodatkowo zaznaczyli, iż działka nr [...] była talerzowana. Jednocześnie obaj producenci rolni wykluczają dowody złożone przez drugą stronę konfliktu, dotyczące możliwości użytkowania spornych gruntów przez inne osoby. P M (reprezentujący spółkę) zeznał, że nie jest możliwe, aby ktokolwiek w czerwcu 2009 r. talerzował zasiewy prosa, bo nie byłoby prosa. Z kolei pracownicy Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego M Z
w Ś, wykonujący prace polowe w czerwcu 2009 r. stwierdzili, że przed talerzowaniem działki były ugorowane.
Organ I instancji wyjaśnił, że beneficjentem pomocy finansowej udzielanej
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego może być podmiot, który faktycznie użytkuje grunty rolne, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), wykonujący wszystkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Prowadzenie działalności rolniczej obejmuje również: swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbieranie samodzielnie bądź przy udziale innych osób plonów, itp. Ocenił zatem, że beneficjent nie spełnia przesłanek do uznania, iż w roku 2009 był posiadaczem zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] oraz nie spełnia przesłanek określonych w § 2 rozporządzenia ONW. W konsekwencji powierzchnia deklarowana na ww. działkach została wykluczona
z płatności.
W dalszej części uzasadnienia organ uzasadnił rozstrzygnięcie w odniesieniu do orzeczenia w zakresie umorzenia postępowania oraz odmowy przyznania płatności ONW ze wskazaniem sposobu wyliczenia trzyletnich sankcji.
Odnosząc się do informacji dotyczącej ustania bytu prawnego spółki na skutek jej przejęcia, organ I Instancji wskazał, że informacji tej nie potwierdza internetowa ewidencja Ministerstwa Sprawiedliwości, w której na dzień wydania decyzji, tj. 12 maja 2014 r., nie potwierdzono wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego podmiotu, będącego stroną niniejszego postępowania.
Odwołanie na powołane rozstrzygnięcie złożyła S spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł (dalej: "skarżąca"), wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Skarżąca podała, iż decyzje wydano dla podmiotu nieuprawnionego, w którego prawa i obowiązki, wskutek sukcesji generalnej, wstąpiła spółka przejmująca z dniem przejęcia tj.
1 kwietnia 2014 r. Wskazała przy tym, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki merytoryczne do uchylenia decyzji wydanych dla spółki w 2010 r.
Skarżąca podała, że wskutek przejęcia przez inny podmiot spółka przestała być stroną postępowania. O fakcie tym Kierownik ARiMR został powiadomiony ze wskazaniem, że postępowanie winno być umorzone. Organ jednak nie dołożył staranności, aby sprawdzić w KRS fakt i datę połączenia spółek, poprzestając jedynie na informacji, iż faktu tego nie potwierdza internetowa ewidencja Ministerstwa Sprawiedliwości, w której na dzień wydania decyzji nie potwierdzono wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Organ nie zauważył, iż sukcesja prawa
i obowiązków następuje z mocy prawa z dniem połączenia, określonym jako dzień zapisu połączenia w rejestrze spółki przejmującej. Wykreślenie spółki przejmowanej
z rejestru jest immanentne z połączeniem spółek. Samego wykreślenia spółki przejmowanej z rejestru dokonuje Sąd z urzędu. Od daty połączenia spółka przejmowana nie funkcjonuje jednak w obrocie prawnym jako podmiot mogący być stroną postępowania administracyjnego, w jej prawa i obowiązki co do zasady wstępuje bowiem spółka przejmująca.
Odnosząc się do meritum sprawy skarżąca wskazała, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przyznanie dopłat za rok 2009 było prawidłowe. To spółka była użytkownikiem i faktycznym posiadaczem gruntów objętych wnioskiem oraz decydowała o rodzaju uprawy, podejmowanych zabiegach agrotechnicznych i terminach ich wykonania. Zdaniem skarżącej, organ dopuścił się oczywistych błędów w ustaleniach faktycznych. Dokonana po trzech latach powtórna ocena materiału dowodowego jest arbitralna i dowolna.
Wskazaną na wstępie decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, bowiem prowadząc postępowanie wznowieniowe Kierownik ARiMR nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych, tym samym błędnie ustalił stan faktyczny i wydał przedmiotową decyzję na spółkę, która utraciła byt prawny w wyniku przejęcia przez inny podmiot.
Dyrektor ARiMR wskazał, iż prowadzone przez organ I instancji postępowanie wznowieniowe dotyczyło wniosku spółki o przyznanie płatności ONW na 2009 r. Rozpoznając przedmiotową sprawę, organ I instancji wydał decyzję na rzecz spółki, nie uwzględniając informacji, że ww. spółka utraciła byt prawny wskutek przejęcia przez inny podmiot. Za istotne uznał zatem ustalenie, czy zaskarżona decyzja wydana została prawidłowo na podmiot istniejący, będący stroną postępowania.
Wskazał w tym zakresie na przepisy art. 491 § 1, art. 492 § 1 pkt 1, art. 493 § 2 ustawy Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r. (Dz. U. z 2013, poz.1030, zwana dalej: "k.s.h.").
Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło połączenie podmiotów poprzez przeniesienie całego majątku spółki na spółkę S sp.
z o.o. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Z, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, sygn. akt ZG. VIII NS REJ.KRS/001458/14/301 (który to dokument skarżąca złożyła na wezwanie organu odwoławczego w dniu 26 sierpnia 2014 r.), przejęcie spółki nastąpiło poprzez wpisanie do rejestru w dniu 1 kwietnia 2014 r. na podstawie podjętej w dniu 2 stycznia 2014 r. przez wspólników spółki przejmującej uchwały nr 1 o połączeniu i zmianie § 9 umowy spółki (podwyższenie kapitału zakładowego). Spółką przejmującą jest S sp.
z o.o., natomiast spółkami przejmowanymi są [...]
Organ odwoławczy, powołując się na orzeczenie Sądu Apelacyjnego
w R z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I ACz 30/13, wskazał, że wprawdzie datą wykreślenia z Rejestru Przedsiębiorców, jak wynika ze strony internetowej Krajowego Rejestru Sądowego, w odniesieniu do spółki jest dzień 1 lipca 2014 r., to istotny w sprawie jest tzw. dzień połączenia, określony w art. 493 § 2 k.s.h.
Dniem połączenia jest dzień wpisu połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej. Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej. Wykreślenie z rejestru spółki przejmowanej ma charakter deklaratoryjny, formalny, a skutek materialno-prawny w postaci utraty bytu prawnego przez tę spółkę następuje z chwilą dokonania wpisu połączenia. Uznał zatem, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji (12 maja 2014 r.) beneficjent nie posiadał bytu prawnego, ponieważ utracił go w dniu 1 kwietnia 2014 r., tj. w dniu wpisania do rejestru połączenia spółki. Dodał, że z systemu internetowego KRS wynika, że datą uprawomocnienia wykreślenia z KRS jest dzień 21 czerwca 2014 r., a więc dzień wcześniejszy niż dzień wykreślenia (1 lipca 2014 r.), co ewidentnie stanowi, że samo wykreślenie z rejestru jest czynnością formalną i może nastąpić później niż dzień połączenia.
Odnosząc się do wniosku skarżącej dotyczącego uchylenia skarżonej decyzji
i umorzenia postępowania, organ odwoławczy wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw prawnych do umorzenia postępowania, bowiem w dniu wznowienia postępowania, tj. 24 marca 2014 r. spółka istniała, a postępowanie wznowiono skutecznie.
Skoro zgodnie z art. 494 § 1 k.s.h. spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, to oznacza, że z dniem 1 kwietnia 2014 r. S sp. z o.o. wstąpiła na miejsce E sp. z o.o. do prowadzonego postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia 4 stycznia 2010 r.
Jednocześnie Dyrektor ARiMR podał, iż charakter stwierdzonych uchybień popełnionych przez organ I instancji uniemożliwia ich sanowanie, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, zawartą w art. 15 k.p.a., której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy.
W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podała, iż w zaskarżonej decyzji organ nie uznał jej żądania w zakresie umorzenia postępowania, powołując się na zapis art. 494 k.s.h., nie bacząc na zasadę ograniczonej sukcesji w przypadku fuzji spółek
w odniesieniu do stosunków administracyjnoprawnych
Skarżąca wskazała, że prawo publiczne o płatnościach unijnych w przypadku następstwa prawnego stosuje generalną zasadę, iż sukcesja w sferze płatności rolniczych wymaga odrębnego oświadczenia w zakreślonym terminie i formie ogólnego następcy prawnego. W szczególności w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie § 8a ustęp 1 i 3 rozporządzenia ONW. W konsekwencji stwierdziła, że w sprawie niniejszej następca prawny nie złożył wniosku o wstąpienie do postępowania na miejsce poprzednika stąd zasadne było żądanie strony umorzenia postępowań.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej skorygował podstawę prawną skargi, wskazując na zastosowanie w tej sprawie § 8c ustęp 1 i 3 rozporządzenia ONW, a nie § 8a tego rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana
w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana
z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że organ II instancji upoważniony jest do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a jednocześnie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Stwierdzenie natomiast uchybień natury merytorycznej nie daje organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, lecz obliguje go do wydania w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenia reformatoryjnego, a więc decyzji o uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy.
W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, że podmiotem, który złożył
w 2009 r. wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności była E A sp. z o.o.
W stosunku do spółki wydana została decyzja z dnia 4 stycznia 2010 r. w zakresie przyznania płatności, a następnie zainicjowane przez organ I instancji w dniu 24 marca 2014 r. postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego odnośnie interpretacji przepisów k.s.h. w przedmiotowym zakresie. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 491 § 1 k.s.h., spółki kapitałowe mogą się łączyć między sobą oraz ze spółkami osobowymi. Zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h., połączenie może być dokonane m.in. przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). Natomiast zgodnie z art. 493 § 2 k.s.h., połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507 k.s.h.
Przepis art. 493 k.s.h. reguluje problem ustalenia precyzyjnie tzw. dnia połączenia. Dniem połączenia jest dzień wpisu połączenia do rejestru właściwego według siedziby spółki przejmującej, a w przypadku fuzji - dzień wpisu spółki nowo zawiązanej. W pierwszym przypadku dzień połączenia to nie dzień wpisu spółki, gdyż ta już istnieje, ale wpis połączenia, co najczęściej wiązać się będzie z wpisem podwyższenia kapitału zakładowego spółki przejmującej (por. komentarz do art. 301-633 h.s.h. autorstwa A. Kidyby).
Z przedstawionego na żądanie Dyrektora ARiMR dokumentu - postanowienia Sądu Rejonowego w Z, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt ZG. VIII NS-REJ.KRS/001458/14/301 wynika, że przejęcie spółki nastąpiło przez wpisanie do rejestru w dniu 1 kwietnia 2014 r., na podstawie podjętej w dniu 2 stycznia 2014 r. przez wspólników spółki przejmującej uchwały nr 1 o połączeniu i zmianie § 9 umowy spółki (podwyższenie kapitału zakładowego). Połączenie spółek nastąpiło poprzez przeniesienie całego majątku spółki E sp. z o.o. na spółkę S sp. z o.o. i przejęcie spółki E sp. z o.o. Spółką przejmującą jest S sp. z o.o., natomiast spółkami przejmowanymi są: E sp. z o.o., A sp. z o.o., G sp. z o.o. i H sp. z o.o.
Powyższe skutkuje uznaniem, co prawidłowo ocenił organ odwoławczy, że
w dniu wydania zaskarżonej decyzji (12 maja 2014 r.) spółka nie posiadała bytu prawnego, ponieważ utraciła go w dniu 1 kwietnia 2014 r., tj. w dniu wpisania do rejestru połączenia spółek. Okoliczność, że z systemu internetowego KRS wynika, że datą uprawomocnienia wykreślenia z KRS jest dzień 21 czerwca 2014 r., a więc dzień wcześniejszy niż dzień wykreślenia (1 lipca 2014 r.), potwierdza jedynie, że samo wykreślenie z rejestru jest czynnością formalną i może nastąpić później niż dzień połączenia.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił także, że zmiana podmiotu – beneficjenta wobec przejęcia spółki, nie skutkuje uznaniem, że przedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu, bowiem brak ku temu podstaw prawnych. Jak wskazano wyżej, postępowanie wznowieniowe wszczęte zostało z urzędu postanowieniem organu I instancji z dnia 24 marca 2014 r., tj. w czasie, gdy spółka istniała. Okoliczność późniejszego przejęcia spółki przez skarżącą skutkuje, w ocenie Sądu, przejęciem przez pomiot przejmujący wszelkich praw i zobowiązań spółki. Powyższe wynika z regulacji art. 494 § 1 k.s.h., zgodnie z którym spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa
i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Tak więc S spółka z o.o., która przejęła spółkę E, wobec której toczyło się postępowanie o przyznanie płatności, stała się z mocy prawa adresatem decyzji w postępowaniu prowadzonym z urzędu o wznowienie postepowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 4 stycznia 2010 r.
W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego umorzenia postępowania toczącego się na skutek wznowienia należy podnieść, że wskazany przez skarżącą
§ 8c rozporządzenia ONW dotyczy postępowania zwykłego w przedmiocie przyznania płatności ONW z wniosku strony, w trakcie którego po doręczeniu decyzji, ale jeszcze przed przekazaniem płatności na rachunek bankowy rolnika doszło do zdarzeń prawnych powodujących następstwo prawne. Wówczas nowy podmiot, następca prawny, składa wniosek o przyznanie płatności ONW w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.
Jednak w niniejszej sprawie doszło do zakończenia postępowania zwykłego
z wniosku spółki o przyznanie płatności ONW decyzją ostateczną z dnia 4 stycznia 2010 r., a wszczęto z urzędu postępowanie wznowieniowe, w toku którego zmienił się adresat decyzji w trybie art. 493 k.s.h. Jak już wyżej wspomniano, spółka przejmująca
z dniem połączenia (1 kwietnia 2014 r.) wstąpiła w ogół praw i obowiązków spółki przejmowanej (art. 494 § 1 k.s.h.).
Analizując zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego, czy też przepisów postępowania, które skutkowałyby stwierdzeniem nieważności, czy też uchyleniem przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło