VIII SA/Wa 13/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi Gminy B. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanej inwestycji 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz Gminy B. D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 roku, Nr [...]Wójt Gminy B. D. wniósł o sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko planowanej do realizacji inwestycji w postaci budowy oczyszczalni ścieków typ ARBF + OMINIFLO w miejscowości B. D. realizowanej przez Gminę B. D. na terenie działki o nr ew. [...] w Miejscowości B. D.. W uzasadnieniu postanowienia Wójt Gminy stwierdził, że w dniu [...] lipca 2008 roku Urząd Gminy w B. D. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. i Starostwa Powiatowego w G. o wydanie opinii co do konieczności sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz jego ewentualnego zakresu. Starosta nie wnosił o sporządzenie takiego raportu natomiast o jego sporządzenie wystąpił Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G.. Raportu powinien spełniać wymogi wynikające z art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznania warunków hydrologicznych i ustalenia zakresu monitoringu wód podziemnych. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła J. K. wnosząc o uwzględnienie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko w razie ewentualnej awarii, gdyż już istniejąca oczyszczalnia utrudnia w znacznym stopniu życie, emitując o różnych porach przykry zapach. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło postanowienie Wójta Gminy B. D. z dnia [...] września 2008 roku i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że postępowanie w sprawie o sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko toczy się w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które prowadzone jest na wniosek inwestora. W aktach sprawy brak jest wniosku inwestora o wydanie takiej decyzji. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu – na żądanie Gminy B. D.. Nie można więc ustalić, kto jest faktycznie podmiotem podejmującym realizację tego przedsięwzięcia i czy w ogóle w sprawie był składany wniosek o wydanie takiej decyzji. Uwagi J. K. mogą być przedmiotem badania dopiero na etapie opracowania raportu, a następnie formułowania warunków realizacji przedsięwzięcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina B. D. Zakład Gospodarki Komunalnej podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że Wójt Gminy B. D. w dniu [...] września 2008 roku wydał postanowienie w sprawie budowy oczyszczalni ścieków po uprzednim ogłoszeniu w dniu [...] września 2008 roku, że złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium rozpoznało sprawę na posiedzeniu niejawnym nie wzywając stron na rozprawę co uniemożliwiło Gminie dostarczenie raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona postanowienie, zdaniem Sądu, zapadło z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W wypadku gdy przedmiotem zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego jest decyzja kasatoryjna rolą sądu jest dokonanie oceny czy organ wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art.138 § 2 k.p.a. W wyroku z dnia 17 października 1996 roku, sygn. akt I SA/Gd 234/96 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wydawanie decyzji o charakterze kasatoryjnym dopuszczalne jest zupełnie wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. zasięgnięcie opinii biegłego czy przesłuchanie kilku świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Z art. 144 k.p.a. wynika, że art. 138 § 2 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń od postanowień. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W aktach sprawy znajduje się wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wniosek został podpisany przez Dyrektora K. S.. W aktach znajduje się również zawiadomienie z dnia [...] lipca 2008 roku o wszczęciu postępowania. W zawiadomieniu tym widnieje zapis, że zostało wszczęte "z urzędu – na żądanie". Wyjaśnienie czy postępowanie zostało wszczęte na wniosek inwestora czy też z urzędu nie wymaga przeprowadzenia szczególnie czasochłonnych czynności dowodowych. Wątpliwości te można wyjaśnić poprzez wezwanie organu, który wszczął to postępowanie, by określił czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu czy też na wniosek. W analogiczny sposób można również wyjaśnić okoliczność czy osoba, która podpisała wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, była osobą upoważnioną do jego złożenia w imieniu inwestora. Nawet gdyby okazało się, że w dacie składania wniosku osoba ta nie posiadała takiego upoważnienia, to istnieje możliwość konwalidacji tego uchybienia. Można bowiem wezwać inwestora do złożenia oświadczenia czy potwierdza dokonaną przez K. S. czynność prawną jaką było zainicjowanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 i Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.