VIII SA/Wa 13/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-04

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunek podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie jako rolnik, nałożony w rozporządzeniu wykonawczym do Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej młodemu rolnikowi, jeśli przepisy te wykraczają poza delegację ustawową i są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia wykonawczego, które wprowadziły dodatkowy materialny warunek uzyskania pomocy dla młodych rolników w postaci obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników w pełnym zakresie, zostały wydane z naruszeniem delegacji ustawowej i są sprzeczne z prawem UE. W związku z tym, nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy. Podleganie ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu niż rolnik nie jest przeszkodą do otrzymania wsparcia.
Stan faktyczny
Skarżący B.P. ubiegał się o pomoc finansową dla młodych rolników. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. przyznano mu pomoc z zastrzeżeniem dopełnienia warunku ubezpieczenia w KRUS w pełnym zakresie w terminie 180 dni. Skarżący nie dopełnił tego warunku w terminie, co skutkowało stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, wskazując na nieprawidłowe wezwanie do usunięcia braków formalnych i nieotrzymanie informacji od organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej dla młodych rolników 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu B.P. pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom". W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy. B.P. (dalej jako skarżący) złożył w dniu [...] sierpnia 2010 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Na podstawie przekazanych przez skarżącego dokumentów stwierdzono, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie pomocy określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem"). Wobec powyższego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., w której przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości [...] zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W decyzji tej wskazano, że pomoc finansowa zostaje przyznana miedzy innymi z zastrzeżeniem ubezpieczenia się w terminie 180 dni na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie. Następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W uzasadnieniu do przedmiotowej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, iż Strona nie dopełniła w terminie 180 dni od daty doręczenia decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. warunku dotyczącego ubezpieczenia się na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Skarżący złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, której zarzucił organowi naruszenie art. 9 Kpa. Ponadto skarżący podniósł, iż wysłano do niego wezwanie do wyjaśnień zbyt późno aby mógł prawidłowo rozwiązać problem ubezpieczenia w KRUS. Dopiero rozwiązanie przez niego umowy o pracę z końcem czerwca 2011 r. umożliwiło mu ubezpieczenie się w KRUS w pełnym zakresie jako rolnik. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie § 16 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym "pomoc wypłaca się na wniosek o płatność, który składa się w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy". Ponadto zgodnie z § 17 ust 2 rozporządzenia "...w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia, których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji stwierdza wygaśnięcie tej decyzji". Z przywołanych przepisów prawa wynika, że pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" może być wypłacona jedynie po uprzednim złożeniu przez stronę wniosku o płatność i spełnieniu warunków z zastrzeżeniem dopełnienia, których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy. Niedopełnienie wyżej wymienionych powinności skutkuje wydaniem decyzji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy. W przypadku skarżącego ostateczny termin na złożenie wniosku o płatność i przedłożenie dokumentów potwierdzających spełnienie warunków zawartych decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. upłynął w dniu [...] czerwca 2011 r. Podczas weryfikacji wniosku o płatność wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków zawartych w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalono, że z przedłożonego zaświadczenia z Placówki Terenowej KRUS wynika, iż skarżący został ubezpieczony w KRUS od dnia [...] czerwca 2011 r. w ograniczonym zakresie jako rolnik. W związku z powyższym w dniu [...] czerwca 2011 r. do skarżącego zostało wystosowane wezwanie do usunięcia braków formalnych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło zaświadczenie z Placówki Terenowej KRUS, że skarżący był ubezpieczony w ograniczonym zakresie od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] czerwca 2011 r., natomiast w pełnym zakresie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od dnia [...] lipca 2011 r. Z powyższych ustaleń wynika, że skarżący ubezpieczył się w KRUS w pełnym zakresie jako rolnik po okresie 180 dni od dnia otrzymania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Skarżący nie wypełnił warunku zawartego w § 16 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. W związku z powyższym zgodnie z § 17 ust 2 rozporządzenia Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W odpowiedzi na argumenty skarżącego organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący we "Wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania ułatwianie startu młodym rolnikom" na stronie siódmej w sekcji XV oświadczył, że znane są jej zasady przyznawania i wypłaty pomocy co potwierdził własnoręcznym podpisem. Ponadto organ dodał, że skarżący został poinformowany w uzasadnieniu do decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o konieczności złożenia w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji nr [...] wniosku o płatność wraz z odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków zawartych w przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu do decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. została zamieszczona informacja o obowiązku ubezpieczenia się na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. W odpowiedzi na zarzut dotyczący naruszenia art. 9 Kpa organ wyjaśnił, że w odniesieniu do zarzutu braku poinformowania strony przez ARiMR, należy wskazać, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64. poz. 427, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą"), ma obowiązek informowania strony, ale tylko wtedy gdy strona wystąpi z takim żądaniem. Skarżący nie wystąpił z takim żądaniem do Dyrektora [...] OR ARiMR. Nadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 21 ust. 2 i ust. 3 ustawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy jednakże strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący nie zwrócił się do organu z zapytaniem dotyczącym ewentualnych wątpliwości w zakresie terminu ubezpieczenia w KRUS oraz zakresu tego ubezpieczenia. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące wypłatę pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" określone w § 16 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, ponieważ skarżący nie ubezpieczył się w KRUS w pełnym zakresie jako rolnik w okresie 180 dni od dnia otrzymania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r. wniósł skarżący zarzucając jej naruszenie art. 9 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz.427 ze zm.). Skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jest nieuzasadniona i krzywdząca. Wskazał, że wezwanie do usunięcia braków formalnych we wniosku wysłano do niego [...] czerwca 2011 r., a więc już po dacie ostatecznego terminu. W związku z tym ubezpieczył się w pełnym zakresie jako rolnik od [...].07.2011 r.. Do momentu otrzymania zaskarżonej decyzji był przekonany, że wszystkie warunki do otrzymania pomocy spełnił. W KRUS ubezpieczył się w niepełnym zakresie, ponieważ otrzymał tam informację że pracując (był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w okresie od [...].04.2011 do [...].06.2011) mógł zostać ubezpieczony jedynie w niepełnym zakresie. W ocenie skarżącego w jego sprawie naruszony został art. 9 kpa, który nakłada na organ administracji obowiązek udzielenia stronie pełnej informacji dotyczących okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony, będących przedmiotem postępowania. Organ powinien czuwać nad tym aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu winien udzielić stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Był przekonany o tym, że spełnił wszystkie warunki do otrzymania pomocy finansowej. Wezwanie do złożenia wyjaśnień w sprawie jego ubezpieczenia otrzymał już po upływie terminu do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków zawartych w decyzji nr [...]. Kiedy jeszcze mógł rozwiązać ten problem, tj. pomiędzy [...].05.2011 r. a [...].06.2011 r., nie otrzymałem z ARiMR żadnej informacji. Decyzja odmawiająca przyznania mu pomocy jest dla niego krzywdząca. Jego działania jako rolnik wiązał z otrzymaniem pomocy z ARiMR. Podjął pracę zarobkową po to, aby zakupić grunty rolne. Zrezygnował z pracy aby, zgodnie z wezwaniem ARiMR ubezpieczyć się w pełnym zakresie jako rolnik w KRUS. Obecnie jego sytuacja jest bardzo trudna, jest posiadaczem nierentownego gospodarstwa rolnego, zwolnił się z pracy, a odmówiono mu pomocy finansowej dla młodego rolnika. Wniósł o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie powtarzając wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie lecz nie z przyczyn w niej wskazanych. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W sprawie niniejszej decyzje organów obu instancji wydane zostały na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 dalej: rozporządzenie) wydanego w oparciu o delegację z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej: ustawa o rozwoju obszarów wiejskich). Jak wynika z art. 10 ustawy o rozwoju obszarów wiejskich, pomoc na podstawie przepisów tej ustawy przyznawana jest, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Z art. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika zaś, że ustawa określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r. str. 1, zwanym dalej rozporządzeniem nr 1698/2005, oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia. Z kolei z art. 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że ustawa określa też warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie. Przepisy rozporządzenia Rady nr 1698/2005 r. w art. 20 lit. a) ppkt ii) przewidują, że wsparcie ukierunkowane na konkurencyjność sektora rolnego i leśnego dotyczy m.in. podejmowania działalności przez młodych rolników. Warunki przyznania tego wsparcia określa art. 22 rozporządzenia 1698/2005, zgodnie z którym wsparcia udziela się osobom, które: a) mają mniej niż 40 lat oraz po raz pierwszy podejmują działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący gospodarstwem; b) posiadają odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe; c) przedkładają plan biznesowy dotyczący rozwoju ich działalności rolniczej. Rozporządzenie 1698/2005 r. nie deleguje państwom członkowskim ustalenia innych materialnych warunków (podmiotowych czy przedmiotowych) przyznania pomocy dla młodych rolników. Jak wynika z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wcześniej art. 249 traktatu Wspólnot Europejskich) Rozporządzenie 1698/2005 ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Zatem nie może budzić wątpliwości, że krajowa ustawa nie mogła wprowadzić żadnych ograniczeń podmiotowych ani przedmiotowych co do przyznawania pomocy na jej podstawie, w tym pomocy dla młodych rolników podejmujących działalność rolniczą. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich zawierający delegację ustawową, stanowi, iż Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności: a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy, b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy, c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa - w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy, d) działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania, e) działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań. Przepis ten stanowił delegację ustawową w oparciu o którą wydano szereg rozporządzeń dotyczących pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, m.in. przedmiotowe w sprawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października . Mając na względzie wykładnię przepisów art. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy przy uwzględnieniu wiążącej mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 wynikającej z norm Konstytucyjnych wynikających w szczególności z art. 90, art. 87 i art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy przyjąć, że delegacja ustawowa wynikająca z art. 29 ust. 1 upoważniała organ wykonawczy do wydania przepisów jedynie proceduralnych, pozwalających na doprecyzowania warunków uzyskania pomocy w takim znaczeniu, w jakim ich spełnienie pozwala na zweryfikowanie spełnienia warunków materialnych (podmiotowych i przedmiotowych) wynikających wprost z przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Przepis § 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 17.10.2007 r. przewiduje, że do wniosku o płatność dołącza się dokumenty stwierdzające spełnienie warunków, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy – w przypadku o którym mowa w § 15 ust. 3, to jest miedzy innymi zaświadczenie z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik. Z kolei z § 15 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z 17.10.2007 r. wynika, że decyzje o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem spełnienia warunku ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. Z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 20 grudnia o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2008 Nr 50 poz. 291) wynika, że ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, jeżeli nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, zaś rolnik nie spełniający tego wymogu, dla którego jednak działalność rolnicza stanowi stałe źródło utrzymania podlega ubezpieczeniu na wniosek. Zatem w istocie przepisy § 15 ust. 3 pkt 3 w związku z § 16 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 i przy uwzględnieniu treści określenia "podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie" wynikającej z przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadzają dodatkowy materialny (podmiotowy) warunek uzyskania pomocy dla młodych rolników rozpoczynających działalność rolniczą sprowadzający się do zakazu posiadania prawa do ubezpieczenie społecznego z innego tytułu, w tym z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę. Przepisy te zostały zatem wydane z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji są sprzeczne zarówno z Ustawą oraz Konstytucją RP (art. 92 Konstytucji) i art. 22 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Przepisy takie nie mogą stanowić podstawy prawnej wydanej decyzji administracyjnej w związku z czym Sąd odmówił ich zastosowania. Nie można bowiem w ocenie Sądu różnicować kręgu podmiotów uprawnionych do przyznania pomocy finansowej oraz ich indywidualnej sytuacji w aktach podustawowych bez wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy. Kwestie tak istotne jak określenie adresatów uprawnionych do danego rodzaju wsparcia czy zasadniczych warunków po spełnieniu których możliwe jest uzyskanie wsparcia winno być zamieszczone wprost w ustawie. Kwestia tego, czy młody rolnik ma prawo do otrzymania wsparcia określonego w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 r. nie może być uzależniona od tego, czy ma on tytuł do ubezpieczenia społecznego inny niż wynikający z bycia rolnikiem. Fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy o pracę, czy innego tytułu, niż bycia rolnikiem (lub domownikiem rolnika) nie stanowi sam w sobie o niespełnieniu warunków materialnych (podmiotowych i przedmiotowych) do otrzymania wsparcia dla młodych rolników określonych w art. 22 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Skoro zatem organy oparły wydanie decyzji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu dopłat zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia z 17 października 2007 r. na niespełnieniu warunków nałożonych na skarżącego bez podstawy prawnej (wynikających z omawianych przepisów § 15 ust. 3 pkt 3 i § 16 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 rozporządzenia), to zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, bowiem zastosowanie wydanych bez delegacji ustawowej i sprzecznych z przepisami rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 r. przepisów stanowiło jedyną podstawę prawną tych decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę interpretacje prawa przedstawioną przez Sąd, to jest że podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy o prace i brak w związku z tym ubezpieczenia w pełnym zakresie jako rolnik z mocy ustawy, nie stanowi podstawy do odmowy udzielenia wsparcia dla młodych rolników mających mniej niż 40 lat, po raz pierwszy podejmujących działalność jako kierujący gospodarstwem rolnym, posiadającym odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe oraz przedstawiających plan biznesowy dotyczący rozwoju ich działalności rolniczej. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego nie orzekano, bowiem skarżący mimo pouczenia o prawie do zwrotu kosztów, nie wniósł o ich zasądzenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło