VIII SA/Wa 130/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia [...] listopada 2013 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] Sp. z o.o. w B. - wspólnika spółki cywilnej [...] (dalej: "skarżący") jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. [...] z siedzibą w W. (dalej: "organ I instancji", "Kierownik ARiMR") Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania płatności obszarowych, płatności z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym : W dniu [...] maja 2009 r. do Biura Powiatowego w B. wpłynęły wnioski [...] s.c.: o przyznanie płatności bezpośrednich, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009, na podstawie których obecnie, zgodnie z właściwością organ I instancji prowadzi postępowania w sprawie przyznania wnioskowanych płatności. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kierownik ARiMR działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania płatności obszarowych, płatności z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Organ I instancji uznał, że rozpatrzenie sprawy w kwestii przyznania wskazanych płatności na rok 2009 zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia związanego z wyjaśnieniem prawidłowości nadania numeru identyfikacyjnego [...] dla spółki cywilnej [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2013 r. wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniósł, iż w obrocie prawnym funkcjonuje numer producenta, co powoduje konieczność wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu, a nie jego zawieszenia. Rozpoznając przedmiotowe zażalenie, wskazanym na wstępie i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] Dyrektor ARiMR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg toczących się na podstawie wniosków z dnia [...] maja 2009 r. postępowań i wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie "zagadnienie wstępne" – jak wskazał organ – należy rozumieć tylko takie zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego podstawowym warunkiem otrzymania płatności rolnośrodowiskowej jest posiadanie statusu rolnika poprzez nadanie mu numeru identyfikacyjnego. Dyrektor ARiMR uznał zatem, że w sprawie zachodzi przesłanka przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na postępowanie w przedmiocie anulowania numeru wpisu do ewidencji producentów "[...]" s.c., które nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone i obecnie toczy się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W ocenie organu odwoławczego zakończenie tego postępowania jest niezbędne dla ustalenia warunków do uzyskania wnioskowanych systemów pomocowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r., zarzucając naruszenie przepisów o zawieszeniu postępowania, polegające na wydaniu skarżonego postanowienia przy braku istnienia zagadnienia prejudycjalnego. W piśmie procesowym (załączniku do protokołu) z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżący podtrzymał swoje żądania i argumentację zawarte w skardze, wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji. Zarzucił naruszenie przepisów art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając skarżący wskazał, iż wydanie rozstrzygnięcia w sprawie głównej obejmującej rozpatrzenie wniosku o płatność jest i było możliwe i konieczne. Wskazał, iż w sytuacji stanu faktycznego sprawy, gdzie numer producenta został nadany skarżącemu, funkcjonuje w obrocie obecnie i funkcjonował przez rok obejmujący wniosek o płatność, prowadzenie postępowania sprawdzającego poprawność nadania tegoż numeru producenta nie może stanowić przesłanki zawieszenia postępowania w sprawie płatności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Powołał się na wyroki NSA z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt: II GSK 740/12 oraz II GSK 882/12 wydane w analogicznej sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania w sprawie zalesieniowej ze względu na trwające postępowanie dotyczące anulowania numeru rolnikowi. Podniósł, iż z orzeczeń tych wynika, że wynik postępowania dotyczącego anulowania numeru ewidencji producentów, którego rezultatem będzie władcze rozstrzygnięcie organu administracji w sprawie prawidłowości nadania tego numeru jest zagadnieniem wstępnym, którego wynik ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności. Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Dyrektor ARiMR zauważył, że przepisy dotyczące przyznania płatności zalesieniowych - art. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390 ze zm.), uzależniają w taki sam sposób przyznanie tej płatności, w jaki czynią to przepisy w zakresie przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008, nr 170, poz. 1051 ze. zm.), tj. od nadania rolnikowi numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Tym samym wskazał, iż przywołany wyrok NSA z 10 września 2013 r. zapadły w sprawie zalesieniowej należy bezpośrednio przenieść na grunt rozpatrywanej sprawy i uznał, że rozstrzygnięcie kwestii nadania numeru identyfikacyjnego dla [...] s.c. jest zagadnieniem wstępnym w sprawie dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego tej spółce, co w związku z faktem, że postępowanie w sprawie anulowania tego numeru nie zostało zakończone (toczy się przed WSA), w pełni uzasadniało zawieszenie tego postępowania przez organ I instancji na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 97 § 1 k.p.a., który wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Brzmienie powyższego przepisu: "Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie" wyraźnie wskazuje, że w przypadku wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie podstaw organ obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu także w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Na podstawie pkt 4 powyżej cyt. przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, będącego przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Organ administracji publicznej obowiązany jest ponadto ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. Z powyższego wynika, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia trzech przesłanek : – postępowanie administracyjne jest w toku, – rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, – zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej należy przyznać rację Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, iż rozstrzygnięcie kwestii prawidłowości nadania numeru identyfikacyjnego dla spółki cywilnej [...] w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych (w ramach wsparcia bezpośredniego) na rok 2009 stanowi zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że z uregulowań ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) tj. z art. 7 ust. 1 wynika, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2913 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.) także przewidywał przyznanie tej płatności rolnikowi, uzależniając powyższe od nadania numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanego numerem identyfikacyjnym. Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16) jest osoba fizyczna lub prawna lub grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 86) producent rolny oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą: a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 lub c) posiadaczem zwierzęcia. Z kolei art. 12 ust. 3 ustawy o ewidencji producentów rolnych stanowi, iż wnioskodawcy podlegającemu wpisowi do ewidencji producentów na podstawie kilku tytułów nadaje się jeden numer identyfikacyjny, zaś zgodnie z art. 12 ust. 5 tej ustawy w przypadku producentów rolnych działających w formie spółki cywilnej nadaje się jeden numer ewidencyjny, to jest numer identyfikacyjny nadaje się temu wspólnikowi, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę. Jest poza sporem, że decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. anulował numer identyfikacyjny [...] oraz odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego dla [...] spółka cywilna. Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie, a Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z zaskarżeniem tej decyzji, wszczęte zostało postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zdaniem Sądu zasadnie organ odwoławczy uznał, że kwestia wyjaśnienia prawidłowości nadania numeru identyfikacyjnego [...] dla spółki cywilnej [...] stanowi zagadnienie wstępne, bowiem od rozstrzygnięcia powyższego zależy rozpatrzenie wniosku tejże spółki o przyznanie wnioskowanych płatności na rok 2009. Dlatego też istniały przesłanki wskazane w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniające zawieszenie z urzędu postępowania dotyczącego przedmiotowych wniosków. Jednocześnie Sąd zauważa, iż nieprawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. Sąd oddalił skargę R. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy wpisu do ewidencji producentów. Od przedmiotowego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna. A zatem kwestia nadania numeru identyfikacyjnego w dalszym ciągu nie została rozstrzygnięta. Wobec tego Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.