VIII SA/Wa 134/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Przedmiotem skargi z dnia [...] stycznia 2013 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. M. (dalej: "skarżąca") jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes Agencji", "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. o zawieszeniu postępowania odwoławczego od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym : Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 wskazując, iż producent rolny zgodnie z umową z dnia [...] maja 2011 r. przeniósł posiadanie gruntów, do których wnioskował o płatność na rzecz [...] sp. z o.o. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. złożyła skarżąca. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR") zawiesił z urzędu postępowanie dotyczące rozpatrzenia odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. anulował R. M. numer identyfikacyjny oraz odmówił wpisu do ewidencji producentów. Dalej Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że kwestia nadania numeru identyfikacyjnego – R. M. jest nierozstrzygnięta, gdyż w tym zakresie została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał, że zagadnienie dotyczące nadania numeru identyfikacyjnego dla skarżącej jest w ocenie Dyrektora zagadnieniem wstępnym, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy z wniosku R. M. za rok 2011 w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowych. W ocenie Dyrektora ARiMR, od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy rozstrzygnięcie czy rolnik był uprawniony do otrzymania takich płatności oraz czy zasadnym było umorzenie postępowania, które w ocenie organu stało się bezprzedmiotowe. Rozpoznając zażalenie skarżącej od postanowienia Dyrektora ARiMR, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie "zagadnienie wstępne" – jak wskazał organ – należy rozumieć tylko takie postępowanie, którego wynik bezpośrednio wpłynie na treść rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Organ odwoławczy podkreślił, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego podstawowym warunkiem otrzymania płatności rolnośrodowiskowej jest posiadanie statusu rolnika poprzez nadanie mu numeru identyfikacyjnego. Posiadanie numeru identyfikacyjnego tworzy uprawnienie do ubiegania się o płatność rolnośrodowiskową, natomiast jego brak dyskwalifikuje wniosek o przyznanie tejże płatności. Prezes Agencji wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie zagadnieniem wstępnym i jednocześnie przesłanką do zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. dnia [...] lutego 2012 r. o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie przyznania R. M. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie anulowania R. M. numeru identyfikacyjnego. Jednocześnie wskazał, że kwestia powyższa jest obecnie przedmiotem postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z zaskarżeniem przez Dyrektora ARiMR wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2011 r. (VIII SA/Wa 782/11) stwierdzającego nieważność decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2011 r. o anulowaniu R. M. numeru identyfikacyjnego i odmowie wpisu do ewidencji producentów. Prezes Agencji uznał zatem, że rozstrzygnięcie w sprawie zasadności anulowania R. M. numeru identyfikacyjnego warunkuje przejęcie przez [...] sp. z o.o. prawa do ubiegania się o płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w trybie art. 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., od czego z kolei uzależnione jest rozstrzygnięcie w sprawie zainicjowanej wnioskiem R. M. z dnia [...] maja 2011 r. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe argumenty, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne i bez wyjaśnienia powyżej kwestii nie można ustalić czy zostały spełnione warunki, od których uzależnione jest przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień, wskazując, iż nie istniały podstawy do zawieszenia postępowania odwoławczego. Nadto zanegowała występowanie zagadnienia wstępnego, wskazując, iż na miejsce skarżącej wstąpiła do postępowania spółka z o.o.[...]. Skarżąca podkreśliła, że kwestia numeru identyfikacyjnego nie jest okolicznością wpływającą na wszczęcie postępowania i byt prawny samego postępowania, bowiem kwestia ta nie ma i nie może mieć w przyszłości żadnego znaczenia dla postępowania, które – w jej ocenie – winno być prowadzone wobec wstępującej na miejsce skarżącej spółki. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca podtrzymała swoje żądania i argumentację zawartą w skardze. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 97 § 1 k.p.a., który wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Brzmienie powyższego przepisu : "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie" wyraźnie wskazuje, że w przypadku wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie podstaw organ obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu także w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Na podstawie pkt 4 powyżej cyt. przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Organ administracji publicznej obowiązany jest ponadto ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. Z powyższego wynika, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia trzech przesłanek : – postępowanie administracyjne jest w toku, – rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, – zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej należy przyznać rację Prezesowi Agencji, iż rozstrzygnięcie kwestii numeru identyfikacyjnego dla R. M. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 stanowi zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Należy podkreślić na tle uregulowań rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.), że dla uznania skutecznego następstwa prawnego nie jest wystarczające wyłącznie przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części na rzecz innego podmiotu (następcy) wraz z dopełnieniem przez niego opisanych warunków formalnych, lecz muszą być także spełnione uprzednio przesłanki dopuszczalności przyznania płatności rolnej przekazującemu gospodarstwo. Uprawnienia następcy w świetle rozporządzenia nie mają bowiem charakteru samoistnego, lecz pochodny, mający związek z faktem, czy poprzedni wnioskodawca bądź beneficjent posiadali legitymację do występowania w takim charakterze, to znaczy przysługiwał im w szczególności status rolnika uprawnionego do przyznania płatności, o jakim mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli m.in. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym". Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku i w dacie przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego nie może dojść do utraty statusu rolnika uprawnionego do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W przypadku utraty numeru identyfikacyjnego nie ma wówczas mowy o kontynuacji uprawnień w zakresie omawianej płatności. Tymczasem, jak ustaliły organy, pierwotnego wnioskodawcę w osobie R. M. takiego statusu producenta rolnego pozbawiono, przy czym jak wskazał w zaskarżonym postanowieniu Prezes Agencji – aktualnie sprawa znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zasadnie zatem Prezes Agencji stwierdził, że kwestia posiadania przez R. M. (pierwotną wnioskodawczynię o przyznanie płatności), numeru identyfikacyjnego, stanowi zagadnienie wstępne, bowiem od rozstrzygnięcia powyższego zależy rozpatrzenie przez Dyrektora Agencji odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Wobec tego Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.