VIII SA/Wa 136/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Protokolant Małgorzata Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją znak [...] z dnia [...] września 2009r. Burmistrz Gminy i Miasta G. działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 200r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej Kpa ) orzekł o wymeldowaniu A. W. z pobytu stałego w G. przy ulicy L. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że postępowanie w sprawie o wymeldowanie A. W. z pobytu stałego w G. przy ulicy L. [...] prowadzone było z urzędu. Zainicjowane zostało w związku ze sprzedażą przez Gminę G. na rzecz A. B. zabudowanej nieruchomości w G. przy ulicy L. [...], w której zameldowany był A. W., ze względu na potrzebę ochrony szczególnie ważnego interesu strony oraz uzyskanie zgodności ewidencji meldunkowej ze stanem faktycznym nieruchomości. A. B. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005r. wyraził zgodę na prowadzenie postępowania w sprawie o wymeldowanie, oświadczając jednocześnie, że zarówno A. W. jak i jego rodzeństwo D. W. i A. P. nie zamieszkują na terenie jego nieruchomości. Organ podał, iż z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że w spornym lokalu znajdującym się w budynku szkoły podstawowej w G. (zlikwidowanej w 1999 r.) do 2001 r. na podstawie umowy najmu zamieszkiwała matka skarżącego J. W. W mieszkaniu tym zameldowane były także na pobyt stały jej dzieci: A. W., D. W. i A. P. wraz z dziećmi R. i E. W 2001 r. J. W. wyprowadziła się ze spornego lokalu i wymeldowała się z niego. Od tego czasu budynek ten jest niezamieszkany. W dniu [...] kwietnia 2004r. nieruchomość położona w G. przy ulicy l. [...] wraz z zabudowaniami została przez Gminę G. zbyta na rzecz A. i K. B. Burmistrz Gminy i Miasta G. stwierdził, iż w związku ze sprzedażą przez Gminę G. nieruchomości na której znajduje się budynek byłej szkoły ujawniono, że pod tym adresem zameldowane są na pobyt stały A. W., D. W. oraz A. P. i jej małoletnie dzieci. Osoby te w czasie przeprowadzania transakcji nie posiadały już tytułu prawnego (ani własnego, ani pochodnego) do lokalu, w którym były zameldowane oraz faktycznie w nim nie zamieszkiwały. Wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych w spornym budynku, w dniach [...],[...] i [...] sierpnia oraz [...] i [...] września kontroli meldunkowych nie stwierdzono przebywania A. W. w lokalu, w którym jest zameldowany. Także z ustaleń Komendy Powiatowej Policji w G. oraz Straży Miejskiej w G. wynika, ż A. W. nie zamieszkuje na stałe w spornym lokalu przy ulicy L. [...] w G. Organ wyjaśnił, iż w wyniku rozpoznania sprawy bezsprzecznie ustalono, że A. W. nie przebywa w spornym lokalu z zamiarem stałego zamieszkania. Argumentem przemawiającym za tym stwierdzeniem jest m. in. stan mieszkania. Wprawdzie w toku dokonywanych wizji lokalnych stwierdzono, iż lokal ten jest wyposażony w meble i inne rzeczy codziennego użytku, jednakże w kontekście całokształtu materiału dowodowego uznano iż stan ten został przygotowany na potrzeby prowadzonego postępowania. Także przeprowadzone kontrole, zeznania osób stale pracujących na terenie nieruchomości, zeznania listonosza dostarczającego korespondencję na terenie G., zeznania sołtysa wsi oraz oświadczenie właściciela nieruchomości wyraźnie wskazują, że skarżący nie przebywa w spornym lokalu. Z powyższych dowodów, a także na podstawie doświadczenia życiowego organ pierwszoinstancjyjny wywiódł wniosek, iż zeznania świadków - matki i rodzeństwa skarżącego w odniesieniu do faktu zamieszkiwania w G. przy ulicy L. [...] - są niewiarygodne i ukierunkowane na osiągniecie określonego celu. Organ podniósł, iż opuszczenie przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu było dobrowolne, obecnie jego centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Należy przyjąć, że jego wyprowadzenie się było związane z poprawą warunków życiowych, co mając na uwadze stan przedmiotowego lokalu jest oczywiste. Powołując treść art. 15 ustawy o ewidencji ludności oraz przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych w tym zakresie organ I instancji stwierdził, iż w niniejszym postępowaniu spełnione zostały ustawowe warunki do wydania decyzji o wymeldowaniu A. W. ze spornego lokalu. Nadto organ podał, iż nie uchybił przepisom Kpa w zakresie prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r., znak [...] Wojewoda [...] biorąc za podstawę przepisy art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, po rozpatrzeniu odwołania A. W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo przestawił przebieg postępowania w sprawie. Powołując treść przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002r. ( orzekający o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z art. 54 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji ) organ wywiódł, iż przesłanką stanowiącą podstawę wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu bez wymeldowania się. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że stosownie do art. 6 powołanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem pobytu stałego. Przedstawiając okoliczności sprawy za udowodnioną organ odwoławczy uznał okoliczność, iż skarżący centrum swojego życia rodzinnego i osobistego skoncentrował w innym miejscu. W ocenie organu II instancji zarówno stan mieszkania, przeprowadzone wizje oraz zeznania świadków (sołtysa, listonosza oraz osób stale pracujących na terenie nieruchomości A. B.) wykazały, że skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu. Prowadzone w specyficznych porach – godzin porannych i wieczornych, kontrole funkcjonariuszy Straży Miejskiej fakt ten potwierdziły. Organ wyjaśnił, iż wobec dokonania bezsprzecznych ustaleń, iż skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu, dalsze utrzymywanie jego zameldowania na pobyt stały przy ulicy L. [...] w G. stanowiłby fikcję meldunkową. Wojewoda [...] wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na postawienie tezy, iż skarżący pozoruje zamieszkiwanie w spornym lokalu przy ulicy L. [...] w G. by uzyskać prawo do lokalu zastępczego. Podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących naruszenia zasad prowadzenia postępowania określonych przepisami art. 7 -9, art. 74, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa organ odwoławczy nie uznał za uzasadnione. W konkluzji organ odwoławczy uznał zasadność decyzji Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] września 2008r. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył A. W. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Przytaczając argumenty powoływane w toku postępowania administracyjnego skarżący wywiódł, iż będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego oraz w oparciu o błędne ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Podał, iż sprawa dotycząca jego wymeldowania była już wielokrotnie rozstrzygana przez organy administracji. Obecnie rozpoznając sprawę w II instancji Wojewoda [...] nie przeprowadził samodzielnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie wziął pod uwagę dowodu – protokołu z oględzin przedmiotowego mieszkania sporządzonego w dniu [...] czerwca 2008r. W dokumencie tym stwierdzono, że w zajmowanym przez niego i jego rodzeństwo lokalu znajdują się rzeczy codziennego użytku, meble, książki, ubrania, buty, łóżka, jedzenie i inne przedmioty. Powyższe bezsprzecznie stanowi, iż mieszkanie przy ulicy L. [...] w G. stanowi jego centrum życiowe. Wskazał, że powoływane przez organy administracji publicznej okoliczności dotyczące faktu nie zamieszkiwania w spornym lokalu są tendencyjne i nie obiektywne. Mimo uznania, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu organ pierwszoinstancyjny nie ustalił jego faktycznego miejsca zamieszkania co było jego obowiązkiem. Nadto skarżący oświadczył, że podtrzymuje wszystkie argumenty dotyczące wadliwości wydanych przez organ I i II instancji rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego dłużej niż 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczania tego miejsca. Zgodnie z treścią art.15 ust. 2 powołanej ustawy niewykonanie tego obowiązku upoważnia organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zameldowanie jest potwierdzeniem stałego lub czasowego pobytu danej osoby pod określonym adresem. Zameldowanie musi potwierdzać rzeczywisty pobyt takiej danej osoby. Nie jest dopuszczalne zameldowanie, jeśli osoba ta pod tym adresem nie przebywa. Nie jest również dopuszczalne zachowywanie w ewidencji ludności informacji o zameldowaniu osoby pod określonym adresem, w sytuacji, gdy trwale opuściła ona uwidocznione w ewidencji miejsce swego pobytu. Celem instytucji zameldowania jest rejestracja rzeczywistego, a nie fikcyjnego miejsca pobytu osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jedyną wobec tego przesłanką warunkującą wymeldowanie osoby z miejsca stałego pobytu jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Tym samym celem postępowania w sprawach o wymeldowanie obowiązkiem organów administracji publicznej jest ustalenie - w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy - czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na trwałość i dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy w sposób wyczerpujący dokonały ustaleń w powyższej kwestii. Przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym są prawidłowe. Sąd nie stwierdził naruszenia przez Burmistrza Gminy i Miasta G. oraz Wojewodę [...] przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego. Zgromadzone w toku postępowania przez organy administracji dowody zdaniem Sądu potwierdzają trafność poczynionych przez te organy ustaleń, iż skarżący A. W. nie przebywał w miejscu zameldowania, to jest w G. przy ulicy L. [...] i opuszczenie tego miejsca miało charakter trwały. W celu ustalenia, czy skarżący faktycznie przebywa pod adresem zameldowania organ I instancji przeprowadził szereg czynności. Podczas żadnej z kontroli przeprowadzonych w spornym lokalu, w różnych dniach i o rożnych porach przez organy Policji i Straży Miejskiej, nie zastano w przedmiotowym mieszkaniu zarówno skarżącego, jak i nikogo z jego rodzeństwa. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż siostra skarżącego oraz jego brat również twierdzą, że przebywają w mieszkaniu przy ul. L. [...] w G. Znamiennym jest w tej sytuacji, że mimo kilkukrotnych kontroli nigdy nikogo w mieszkaniu nie zastano. Z zeznań świadka K. K., sołtysa wsi G. wynika, iż matka skarżącego J. W. wyprowadziła się ze spornego lokalu do mieszkania w B. Opuszczenie budynku przez skarżącego oraz jego rodzeństwo nastąpiło około rok przed nabyciem budynku przez A. i K. B. Nie sposób więc przyjąć, iż opuszczenie mieszkania nastąpiło na skutek działań podjętych przez nabywców nieruchomości. Nieprzebywanie skarżącego w mieszkaniu przy ul. L. [...] w G. już na rok przed nabyciem nieruchomości przez A. B. w pełni uzasadnia twierdzenie, iż opuszczenie tego mieszkania miało charakter trwały. Z zeznań listonosza A. S. wynika, iż kierowana do skarżącego korespondencja nigdy nie była odbierana przez niego pod adresem przy ul. L. [...] w G. Także osoby zatrudnione przez A. B. przy pracach remontowych odbywających się na nieruchomości, na której sytuowany jest sporny lokal zgodnie oświadczyły, że w lokalu tym nikt nie zamieszkuje. Wobec tego, że powołane zeznania korelują z wynikami dokonanych (przez Policję i Straż Miejską) kontroli, organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie mały żadnych podstaw do kwestionowania ich wiarygodności i wynikających z nich ustaleń. Sporadyczne przebywanie skarżącego w mieszkaniu przy ul. L. [...] w G. nie może być podstawą do uznania, iż przebywa on tam z zamiarem stałego pobytu. Okoliczność, iż w mieszkaniu tym znajdują się rzeczy należące do skarżącego nie może stanowić dowodu że skarżący stale tam zamieszkuje. Fakt pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących własność skarżącego nie świadczy o tym, że nie opuścił on tego lokalu, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem z rzeczy należących do opuszczającego lokal. Nawet więc pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., III SA/Gd 360/08, opubl. LEX nr 484172). Nadto należy zauważyć, że skarżący jest żonaty, ma chore dziecko i jego twierdzenia, że on na stałe mieszka przy ulicy L. [...] w G., a żona z dzieckiem mieszka w różnych miejscach – u swojej matki, w mieszkaniu jego rodziców, czasami z nim w miejscu zameldowania, trudno uznać za prawdziwe ponieważ przeczyłoby to zasadom doświadczenia życiowego, zwłaszcza biorąc pod uwagę stan techniczny lokalu (brak wody). Twierdzenia te mogłyby być uznane za wiarygodne, gdyby skarżący wskazał racjonalny powód takiego stanu rzeczy tj. oddzielnego zamieszkiwania. Po analizie materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu Sąd podzielił stanowisko organów stwierdzające, iż przedstawiane przez A. W. dowody prowadzą do uznania, iż to skarżący pragnie on stworzyć pozory przebywania w mieszkaniu przy ul. L. [...] w G., aby uzyskać z tego tytułu mieszkanie zastępcze. W ocenie Sądu zarzuty naruszenia przez organy administracji zasad ogólnych postępowania administracyjnego wymienione w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 77 § 1 kpa są gołosłowne i nie znajdują uzasadnienia w aktach sprawy. Skarżący miał zapewnioną możliwość czynnego uczestnictwa w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji co do istoty sprawy miał możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, co pozostaje w zgodzie z artykułami 81 i 10 k.p.a. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż naruszone zostały w toku postępowania zasady praworządności jak również by w sposób niedostateczny wyjaśnione zostały istotne dla sprawy okoliczności. Tym samym Sąd nie podziela zarzutów skarżącego odnoszących się do braku rzetelności przy podejmowaniu decyzji przez organy obu instancji. Odnosząc się do zarzutu, iż organ za wiarygodne uznał tylko dowody wskazujące na opuszczenie przez niego lokalu, a odmówił przymiotu wiarygodności dowodom przeciwnym, to należy zauważyć, że organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. W sytuacji gdy w sprawie występują przeciwstawne dowody naturalnym jest, że organ pewnym dowodom musi dać wiarę, a innym odmówić wiarygodności. Jeżeli organ w uzasadnieniu wskaże i wyjaśni dlaczego dokonał takiej oceny, to nie można jej uznać za dowolną. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.