VIII SA/Wa 137/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-13
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, ale posiada majątek i dochody, które nie uzasadniają jej ubóstwa?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona, mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, posiada majątek (nieruchomości) i stały dochód (emerytura), które nie świadczą o jej ubóstwie i nie uzasadniają obciążania budżetu państwa kosztami pełnomocnika z urzędu. Strona nie wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie ustanowić adwokata.Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z emerytury, jest schorowany, a wraz z żoną posiada dom i dwie działki, z czego jedną próbuje sprzedać. Sąd rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. M. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur w wysokości [...] zł i .]zł, jednak po potrąceniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych emerytura skarżącego wynosi [...] zł. Skarżący wskazał, że jest osobą schorowaną, po dwóch zawałach serca. Również jego żona choruje na serce. Jako posiadany majątek wymienił dom o powierzchni [...] m², działkę o powierzchni [...] m² oraz inną działkę bliżej nie określoną położoną w K., którą od 1995 r. usiłuje sprzedać.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego, ponieważ przedmiotem jego skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia przewidziana w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem I instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem II instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia adwokata stwierdzić należy, że, zgodnie z art. 262 p.p.s.a przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Oceniając wniosek w tej części uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący wraz z żoną posiada stały dochód z tytułu emerytury, który nawet po potrąceniu wynosi ponad [...] zł. Poza tym posiada dom oraz [...] nieruchomości, z czego jedną zamierza zbyć. Nie jest on zatem osobą ubogą, pozbawioną źródeł utrzymania, której sytuacja rodzinna i materialna uzasadniałaby obciążenie budżetu państwa kosztami pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu. Skarżący nie mający obowiązku ponoszenia żadnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi do Sądu, nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ustanowić we własnym zakresie adwokata, jeżeli jego udział w sprawie uznaje za konieczny.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło