VIII SA/Wa 138/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-12
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w postępowaniu sądowym, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i dochody z gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania i wymaga od wnioskodawcy wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie nie zostało dostatecznie udowodnione.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą uwarunkowań środowiskowych. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z renty matki oraz niskodochodowego gospodarstwa rolnego, w którym pracuje wraz z żoną i rodzicami. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W., J. M., M. W., R. A., R. A., J. K., M. M., W. M., E. M., S. K., T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
We wniosku o przyznanie prawa pomocy T. R. podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i rodzicami. Oświadczył, że rodzina utrzymuje się z renty matki w wysokości [...] zł oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, z którego nie ma zysków - dochód miesięczny określił na kwotę [...] zł.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Przepis art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a).
Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
Z treści wniosku wynika, że poza matką wnioskodawcy, która posiada rentę pozostali trzej członkowie rodziny utrzymują się z niskodochodowego gospodarstwa rolnego ([...] zł dochodu miesięcznie na osobę). Takie wyjaśnienia budzą wątpliwości, skoro bowiem dochód z gospodarstwa według oświadczenia jest minimalny, a samo gospodarstwo niewielkie, to nie sposób dać wiarę, że pracują w nim aż trzy osoby, a praca ta pochłaniała je w sposób uniemożliwiający uzyskiwanie dochodu z innego tytułu np. prac dorywczych lub sezonowych, by poprawić własną sytuację materialną. Jest to o tyle istotne, że zarówno wnioskodawca, jak i jego żona są osobami młodymi, a z treści wniosku nie wynika, by z uwagi np. na stan zdrowia było to niemożliwe.
Uznać zatem należy, że wnioskodawca nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej zastosowanie wobec niego instytucji prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło