VIII SA/Wa 139/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, A. S. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Wojewody. Skarżący ponownie wyjaśnił, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego dochodu i nie ma możliwości podjęcia legalnej pracy w Polsce. Wobec powziętych wątpliwości, co do możliwości finansowych skarżącego zobowiązano go do uzupełnienia w terminie siedmiu dni wniosku poprzez złożenie zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, wskazania przyczyn, dla których nie może podjąć pracy oraz wyjaśnienia skąd czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił wniosku natomiast w dniu [...] maja 2014 r. złożył kolejny formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 4 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] czerwca 2014 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzył okoliczności wskazane uprzednio we wniosku. Podkreślił, że wobec niego prowadzona jest egzekucja komornicza, dlatego nie podejmuje żadnej legalnej pracy z obawy przed zajęciem wynagrodzenia, utrzymuje się zaś z prac dorywczych z których uzyskuje [...] zł dziennie, jednak nie codziennie. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym stosownie do art. 245 § 2 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Ciężar dowodu w tym przypadku spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i która ma wykazać, że znajduje się ona w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, że pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi i ustanowienia adwokata. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała on bowiem w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł. Dodatkowo wskazać należy, że Sąd postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r. odrzucił skargę jako niedopuszczalną (na decyzję organu I instancji) oraz zwrócił skarżącemu wpis sadowy od skargi. Dodać warto, że skarżący nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Skarżący nie uprawdopodobnił, iż z uwagi na znikome dochody i brak oszczędności jest zmuszony do korzystania z pomocy społecznej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Zatem wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia, lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.