VIII SA/Wa 14/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez P. M. (dalej jako "wnioskodawca") jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "organ" lub "Agencja") z dnia [...] września 2012 r. odmawiające przyznania pomocy w ramach działania ,,Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw’’ objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Jak wynika z przedmiotowego rozstrzygnięcia odmowa pomocy nastąpiła z powodu nieusunięcia w terminie nieprawidłowości lub braków wniosku pomimo wezwania przez organ do ich usunięcia. W ocenie Agencji zaistniała zatem okoliczność określona w § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2008 r., nr 139, poz. 883 ze zm., zwane dalej jako "rozporządzenie MRiRW z 17 lipca 2008 r."). Z przepisu tego bowiem wynika, że jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. W swoim rozstrzygnięciu organ wskazał, że wnioskodawca pismami z dnia [...] lutego 2012 r. i [...] kwietnia 2012 r. był wzywany do uzupełnienia wniosku. 21 - dniowy termin na uzupełnienie wniosku, wynikający z drugiego wezwania upłynął [...] maja 2012 r. W wyżej wymienionym terminie wpłynęła prośba wnioskodawcy na przedłużenie terminu na składanie wyjaśnień (uzupełnień). Agencja wyraziła zgodę na przedłużenie terminu do dnia [...] czerwca 2012 r. W ww. terminie wnioskodawca złożył kolejną prośbę o przedłużenie terminu na składanie wyjaśnień (uzupełnień), tym razem o [...] miesięcy. W celu udokumentowania prośby wnioskodawca wskazał na uczestnictwo w rozprawach związanych z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GPS 2/12 z dnia 30 maja 2012 r. W ocenie organu wnioskodawca nie uzasadnił w wystarczający sposób przyczyny przedłużenia. Wskazana przez wnioskodawcę przyczyna nie była podstawą do kolejnego wydłużania terminu, gdyż mógł on powołać pełnomocnika do reprezentowania przed Agencją. Wniosek o wydłużenie terminu można uznać za uzasadniony wówczas, gdy wiąże się z istnieniem zobiektywizowanych czynników umożliwiających lub utrudniających dochowanie wyznaczonego terminu oraz gdy wnioskodawca wykaże faktyczną, niezależną od siebie niemożliwość wykonania określonych czynności w pierwotnie wyznaczonym terminie. Wnioskodawca nie dopełnił zaś należytej staranności oraz nie podjął żadnych działań mających na celu terminowe uzupełnienie braków. Wnioskodawca złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu podniósł, że organ odmawiając przedłużenia terminu złożenia uzupełnień do wniosku naruszył zapis § 21 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. w związku z popełnieniem klasycznego błędu subsumcji przy stosowaniu § 18 ust. 7 ww. rozporządzenia. W wyniku rozpatrzenia powyższego wezwania, pismem z [...] listopada 2011 r., Agencja uznała, że w postępowaniu dotyczącym wnioskodawcy nie doszło do naruszenia prawa. Na rozstrzygnięcie Agencji informujące o odmowie przyznania pomocy wnioskodawca pismem z dnia [...] listopada 2012 r. (data nadania w placówce pocztowej) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył w całości argumentację zawartą w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Podniósł, że jego uzasadniony wniosek z dnia [...] czerwca 2012 r. o przedłużenie terminu do złożenia uzupełnień, udokumentowany zgodnie z wymogiem § 20 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. nie spotkał się z pozytywnym rozpatrzeniem. Wezwanie zaś do uzupełnienia wniosku dotyczyło wprost szczegółów realizacyjnych i merytorycznych operacji. Zdaniem skarżącego, udokumentował on i wyjaśnił przyczynę przedłużenia terminu dłużej niż o [...] miesiąc uzasadniając to faktem toczenia się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wielu spraw, co uniemożliwiło uzupełnienie wniosku tak, aby mógł otrzymać pomoc. Teza uzasadnienia wniosku o przedłużenie była więc oczywiście słuszna i wynikała z racjonalnych przesłanek, które miały zapewnić prawidłowe gospodarczo i racjonalne prowadzenie projektu, zgodne z celami działania. Wnioskodawca ma bowiem nadany przez prawodawcę prawny przywilej oczekiwania, że jego wniosek o przedłużenie terminu uzupełnienia wniosku, oparty na § 21 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r., zostanie potraktowany zgodnie z celami działania oraz zgodnie z zasadami gospodarczej praktyki życiowej. W sprawie niniejszej zaś Agencja w sposób dowolny i arbitralny, powołując się jedynie na fragment normy prawnej, zacytowany w ten sposób, aby wyciągnąć z przepisu wnioski niezgodne z literalnie wyrażoną wolą prawodawcy, odmówiła przedłużenia terminu, co skutkowało odmową pomocy. W państwie prawa nad postępowaniem Agencji nie można więc przejść do porządku dziennego. W związku z powyższym skarżący wniósł o anulowanie odmowy i przesłanie informacji o przedłużeniu terminu do uzupełnienia wniosku zgodnie z jego żądaniem. Nadto, skarżący zwrócił uwagę na odmienny charakter instytucji przedłużenia terminu i instytucji przywrócenia terminu. Zauważył, że w przypadku przywrócenia terminu należy uprawdopodobnić, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Przyczyny uchybienia terminowi nie mogą leżeć po stronie wnioskodawcy. Natomiast wniosek o przedłużenie terminu, który składany jest przed jego wyekspirowaniem, może opierać się na dowolnych przesłankach, w tym leżących po stronie wnioskodawcy. Instytucja przedłużenia terminu powinna być literalnie wskazana w normie prawnej (§ 21 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r.), która określi wszystkie warunki jakie powinien spełniać wniosek. Prawodawca w ww. rozporządzeniu wymaga uzasadnienia i udokumentowania przyczyny. Obydwie te przesłanki w ocenie skarżącego zostały w sprawie niniejszej spełnione. W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o oddalenie skargi jako niezasadnej podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, że uprawnienia sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm. zwana dalej jako "ustawa o wspieraniu"), zgodnie z którym program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje między innymi wskazany wyżej cel. Należy wskazać, że zaskarżony akt wymaga uzasadnienia zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. W myśl art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast ustęp 3 art. 22 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej o odmowie jej przyznania. Na negatywne rozstrzygnięcie zgodnie z art. 22 ust. 4 wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rozstrzyganej sprawie skarżący prawidłowo złożył skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi § 18 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. Przepis ten stanowi, że jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków wniosku nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. W sprawie zaistniały przesłanki o których mowa w ww. przepisie, dlatego też Agencja zasadnie odmówiła skarżącemu przyznania wnioskowanej przez niego pomocy. Bezspornym jest bowiem, że wyznaczony przez organ ostateczny termin na uzupełnienie wniosku upłynął w dniu [...] czerwca 2012 r. Przypomnieć w tym miejscu też wypada, że możliwość uzupełnienia wniosku do ww. dnia wynikała z udzielonej przez Agencję zgody na przedłużenie terminu, wskutek uprzedniej prośby skarżącego. Poza sporem jest również, że do ww. dnia skarżący nie uzupełnił braków wniosku. W terminie tym skarżący złożył jedynie kolejną prośbę o przedłużenie terminu na składanie wyjaśnień (uzupełnień), tym razem o [...] miesięcy. Prośbę tą uzasadnił jedynie uczestnictwem w rozprawach związanych z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II GPS 2/12 z dnia 30 maja 2012 r. Należy więc podzielić ocenę organu, że skarżący nie uzasadnił w wystarczający sposób przyczyny kolejnego przedłużenia terminu na uzupełnienie wniosku, tak aby możliwe było zastosowanie § 21 rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. Zgodnie z tym przepisem Agencja, na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy, może wyrazić zgodę, na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, jednak nie dłużej niż o 6 miesięcy, przy czym przedłużenie terminu o więcej niż miesiąc wymaga udokumentowania przez wnioskodawcę przyczyny uzasadniającej jego prośbę. Przede wszystkim zauważyć należy, że z powołanego przepisu wynika, iż Agencja ma wprawdzie możliwość wyrażenia zgody na przedłużenie terminu, ale nie ma takiego obowiązku. Zwrot "może" oznacza o uznaniowej decyzji organu w tym zakresie. Agencja może więc odmówić przedłużenia terminu jeśli tylko w wystarczający sposób uzasadni swoje stanowisko w tym zakresie. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że Agencja w sposób dowolny i arbitralny odmówiła mu przedłużenia terminu. Uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odpowiada bowiem wymogom prawa i jest wystarczające. Na marginesie tylko zgodzić się można z organem, że skarżący podejmując decyzję o ubieganie się o pomoc winien być jednocześnie świadomy dokumentacji jaką należy dołączyć do wniosku. Z powyższych względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.