VIII SA/Wa 142/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-25
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje dochody i majątek, które pozwalają na pokrycie części kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca wykazała dochody i majątek pozwalające na pokrycie części kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W zakresie ustanowienia adwokata, wniosek również został oddalony, uznając, że strona nie będzie w stanie wygospodarować dodatkowych środków na profesjonalnego pełnomocnika, skoro nie wykazała braku możliwości pokrycia kosztów sądowych.Stan faktyczny
R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. odmawiające wydania zaświadczenia. Skarżący powołał się na trudną sytuację materialną, niskie świadczenia rentowe, dochód rodziny oraz konieczne koszty utrzymania. Wskazał również posiadany majątek w postaci mieszkania, budynku działkowego i nieruchomości rolnej. Sąd analizował sytuację materialną wnioskodawcy w kontekście przepisów PPSA.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano R. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono. 3. Zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla R. S.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: 1. przyznać R. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla R. S. zam. R., ul. [...]
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. R. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
W uzasadnieniu wniosku wskazał na trudną sytuację materialną swojej rodziny. Wyjaśnił, że jest rencistą i pobiera bardzo niskie świadczenia. Łączny dochód jego i żony wynosi ok. [...] zł, przy czym na utrzymaniu pozostaje studiujący syn. Skarżący podał, że stałe koszty utrzymania wynikające z ogrzewania mieszkania oraz opłat za energię, gaz, wodę wynoszą ok. [...] zł, a pozostała kwota z trudem wystarcza na utrzymanie. Oświadczył również, że plik dokumentów źródłowych dotyczących informacji zawartych we wniosku został złożony do sprawy VIII SA/Wa 6/09.
Jako jedyny majątek skarżący wymienił mieszkanie o powierzchni [...] m², "budynek działkowy" o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną – [...] ha.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego oraz złożone w sprawie VIII SA/Wa 6/09 dokumenty źródłowe stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący wraz żoną utrzymuje się ze stałego miesięcznego dochodu wynoszącego około [...] zł, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada nieruchomość rolną oraz tzw. "budynek działkowy". Nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia. Również konieczne wydatki na bieżące utrzymanie (opłaty za mieszkanie, energię, gaz) kształtują się na poziomie znacznie niższym niż wskazany we wniosku, poza tym do niezbędnych wydatków z pewnością nie należą wydatki na TV [...] i Cyfrowy [...] ([...] zł miesięcznie). Skarżący nie wskazał jednocześnie, czy jego dorosły syn (25 lat) kontynuuje naukę w systemie dziennym, a jeśli nie, to jakie obiektywne przyczyny (choroba itp.) stoją na przeszkodzie w podjęciu przez niego zatrudnienia.
Zestawiając wysokość uzyskiwanego dochodu przez rodzinę skarżącego i ponoszone miesięczne wydatki z wysokością ustalonego w sprawie i uiszczonego już wpisu od skargi - 100 zł uznano, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata uznano, że wobec uiszczenia już wpisu od skargi oraz odmowy zwolnienia od kosztów sądowych nie będzie on w stanie wygospodarować dodatkowych środków na ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło